Ostrożnie z ograniczeniami sprzedaży w sieci

Dystrybucja towarów poprzez sieci internetowe stanowi jeden z najpopularniejszych kanałów sprzedaży pozwalający tak producentom, jak i dystrybutorom dotrzeć do szerokiej grupy odbiorców. Inaczej niż w przypadku tradycyjnych metod, sprzedaż internetowa gwarantuje szeroką dostępność oferty produktowej poza granicami wyznaczonymi przez określone terytorium lub grupę klientów. Z tych względów producenci i dystrybutorzy często wykorzystują sieć jako skuteczne narzędzie, które przy stosunkowo niewielkich kosztach umożliwia generowanie wysokich obrotów.

Niejednokrotnie w celu zapewnienia sobie zysków na odpowiednim poziomie producenci nakładają na dystrybutorów określonego rodzaju ograniczenia w dystrybucji (sprzedaży) internetowej. Z uwagi na to, iż ograniczenia te mogą negatywnie wpłynąć na konkurencję, konieczna jest ich ocena pod kątem zgodności z przepisami prawa antymonopolowego zakazującymi zawierania tzw. antykonkurencyjnych porozumień.

Wedle wytycznych Komisji Europejskiej w sprawie ograniczeń wertykalnych (Dz. Urz. UE 2010/C 130/1) sprzedaż przez internet z uwagi na swój masowy charakter jest traktowana w prawie antymonopolowym jako tzw. sprzedaż pasywna. Chodzi o to, że klient (odbiorca) aktywnie nabywa produkt od pasywnie zachowującego się producenta czy dystrybutora, który "tylko" zamieszcza produkt na swojej stronie internetowej. Wszelkie ograniczenia nakładane na dystrybutora co do możliwości prowadzenia tego rodzaju sprzedaży w stosunku do określonej grupy klientów lub na pewnych terytoriach są uznawane za jedne z najpoważniejszych ograniczeń konkurencji.

Wśród typowych przykładów takich ograniczeń Komisja Europejska wymienia m.in. tworzenie przez producentów systemów dystrybucji wyłącznej, gdzie każdy z dystrybutorów ma na danym terytorium (np. w Polsce) lub w ramach jakiejś kategorii odbiorców (np. wśród klientów korporacyjnych) prawo wyłącznej sprzedaży. Polega ono na tym, że klienci z terytorium przyznanego na wyłączność danemu dystrybutorowi nie mają możliwości odwiedzenia strony innego dystrybutora działającego na innym (wyłącznym) terenie lub są oni automatycznie przekierowywani do działającego tam dystrybutora wyłącznego. Innym przykładem są uzgodnienia dwustronne pomiędzy producentem i dystrybutorem, kiedy ten pierwszy bez uzasadnienia ogranicza drugiemu możliwość sprzedaży określonych ilości produktów przez Internet lub nakłada nań obowiązek zapłaty wyższej ceny za produkty oferowane przez internet niż na te dystrybuowane tradycyjnymi metodami.

Zakres dopuszczalnych ograniczeń, które producenci czy dostawcy towarów mogą w omawianym zakresie nakładać na dystrybutorów jest bardzo wąski i wymaga odniesienia się do okoliczności danej sprawy. Podstawowymi kryteriami oceny jest, po pierwsze, okoliczność, na ile sprzedaż prowadzona przez internet stanowi sprzedaż pasywną, po drugie - charakter rynku właściwego, gdzie działają producent i dystrybutor oraz ich udział rynkowy w tak określonym rynku, a po trzecie - obiektywne i ekonomicznie uzasadnione okoliczności przemawiające za ograniczeniem dystrybucji w sieci (np. konieczność stosowania przez dystrybutorów określonego standardu sprzedaży w ramach systemu dystrybucji selektywnej lub ograniczenie sprzedaży przez internet z uwagi na względy bezpieczeństwa i dobro konsumenta). Wszystkie te okoliczności powinny być przedmiotem wnikliwej i kompleksowej analizy, która pozwoli producentom i dystrybutorom na skuteczną sprzedaż internetową bez ryzyka naruszenia prawa.

@RY1@i02/2012/171/i02.2012.171.21500020a.802.jpg@RY2@

Jarosław Fidala Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.

Jarosław Fidala

Kancelaria Prawna Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k.