Dla ważności układu nie jest potrzebna zgoda upadłego

Układ jako porozumienie zawarte między wierzycielami pod nadzorem sądu ma na celu określenie sposobu zaspokojenia wierzytelności wobec upadłego. Dla ważności układu nie jest potrzebna zgoda upadłego. Wszczęcie postępowania z możliwością zawarcia układu zależy od inicjatywy dłużnika (we wniosku o ogłoszenie upadłości) bądź od wierzyciela, zarządcy i nadzorcy sądowego. Jednak ostateczna decyzja o ogłoszeniu upadłości układowej należy wyłącznie do sądu. Bada on z urzędu przesłanki zawarcia układu nawet wtedy, gdy propozycji układowych nie zgłosił ani dłużnik, ani inny uczestnik. Zatem możliwe jest wszczęcie postępowania bez propozycji układowych, jednakże do dalszego prowadzenia postępowania są one niezbędne i w takim zakresie sąd wezwie dłużnika do ich przygotowania. Dzieje się tak jednak niezmiernie rzadko i powszechną praktyką jest ogłaszanie upadłości układowej na wniosek dłużnika zawierający propozycje układowe.

Przejęcie za długi

W postępowaniu upadłościowym wyróżniamy dwa rodzaje układu: restrukturyzacyjny - służący restrukturyzacji zadłużenia upadłego oraz likwidacyjny - w wykonaniu układu dochodzi do rozdysponowania mieniem upadłego, a dłużnik traci byt i jest wykreślany z rejestru. Najczęściej chodzi tutaj o przejęcie majątku dłużnika w zamian za długi wraz z ustaleniem sposobu zaspokojenia pozostałych wierzycieli albo o jego sprzedaż w drodze przetargu bądź aukcji przez wskazaną w układzie osobę. W postępowaniu układowym nie jest powoływany syndyk, zarząd majątkiem co do zasady pozostawiany jest dłużnikowi pod okiem nadzorcy sądowego. Niezmiernie istotne jest, iż sprzedaż majątku upadłego w tym postępowaniu nie ma charakteru sprzedaży egzekucyjnej (jak to ma miejsce w przypadku upadłości likwidacyjnej), tj. nie wygasają ograniczone prawa rzeczowe ustanowione na majątku upadłego. Oznacza to, że osoba, na którą w wykonaniu układu przeszła własność składników majątkowych obciążonych tymi prawami, staje się dłużnikiem rzeczowym i musi znosić realizację tych praw przez osobę uprawnioną. Również podział środków uzyskanych ze sprzedaży majątku upadłego przebiega według reguł ustalonych w układzie, co wyłącza zastosowanie odpowiednich przepisów prawa upadłościowego i naprawczego. Wykonanie układu likwidacyjnego następuje po zaspokojeniu wierzytelności przez wierzycieli, którzy przejęli jego majątek, lub po sprzedaży tego majątku.

Upadły ma miesiąc od ogłoszenia upadłości lub zmiany sposobu prowadzenia postępowania na postępowanie z możliwością zawarcia układu na złożenie stosownych propozycji układowych. Propozycje te powinny zawierać sposób restrukturyzacji zobowiązań upadłego oraz uzasadnienie. Takie same wymogi oraz taki sam termin na złożenie propozycji układowych mają nadzorca sądowy oraz zarządca. Propozycje układowe mogą zawierać więcej niż jeden sposób restrukturyzacji. Ich warunki powinny być jednakowe w stosunku do wierzycieli tej samej kategorii interesów, chyba że wierzyciele wyrazili zgodę na mniej korzystne warunki. Korzystniejsze warunki restrukturyzacji zobowiązań można przyznać wierzycielom mającym drobne wierzytelności lub takim, którzy po ogłoszeniu upadłości udzielili bądź mają udzielić kredytu.

Ochrona wierzycieli

Warunki restrukturyzacji zobowiązań ze stosunku pracy nie mogą pozbawiać pracowników minimalnego wynagrodzenia. Układ nie obejmuje: należności alimentacyjnych; renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci; należności o wydanie mienia nienależącego do upadłego; wierzytelności, za które odpowiada upadły w związku z nabyciem spadku po ogłoszeniu upadłości, po wejściu spadku do masy upadłości; składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto układ nie obejmuje wierzytelności zabezpieczonych na mieniu upadłego hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską w części przekraczającej wartość przedmiotu zabezpieczenia (wierzyciel może wyrazić zgodę na objęcie układem całości wierzytelności).

Większość z każdej listy

Do przyjęcia układu dochodzi, gdy opowie się za nim większość wierzycieli z każdej ich listy obejmującej kategorie interesów wierzycieli, mających łącznie nie mniej niż 2/3 ogólnej sumy wierzytelności uprawniających do uczestnictwa w głosowaniu. Zawarcie układu stwierdza sędzia komisarz postanowieniem po przeprowadzeniu rozprawy. Na postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia układu służy zażalenie.

Układ likwidacyjny jest zawierany i realizowany w taki sam sposób jak układ restrukturyzacyjny, a dłużnikowi przynosi taki sam skutek jak upadłość likwidacyjna (tyle że zamiast syndyka w postępowaniu działa sam upadły pod kontrolą nadzorcy sądowego lub ustanowiony zarządca). W praktyce układ likwidacyjny rzadko znajduje zastosowanie, jest bowiem formą pośrednią między upadłością likwidacyjną a układem restrukturyzacyjnym i jeżeli istnieją przesłanki do zawarcia układu likwidacyjnego, dłużnik dąży do zawarcia układu restrukturyzacyjnego, gdzie przetrwa jego przedsiębiorstwo, zaś sąd woli ogłosić upadłość likwidacyjną przeprowadzoną przez syndyka, gdyż jest to prostsze.

@RY1@i02/2012/137/i02.2012.137.215000300.802.jpg@RY2@

Piotr Zimmerman, radca prawny, Zimmerman i Wspólnicy Sp.k.

Piotr Zimmerman

radca prawny, Zimmerman i Wspólnicy Sp.k.