W umowie z likwidatorem spółka reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik

Rozwiązanie spółki powodują:

1) przyczyny przewidziane w umowie spółki (np. upływ określonego czasu, na jaki zawarto spółkę; osiągnięcie celu założonego przez wspólników),

2) uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę, stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza,

3) ogłoszenie upadłości spółki,

4) inne przyczyny przewidziane prawem (np. gdy określony w umowie spółki przedmiot działalności spółki jest sprzeczny z prawem; gdy wszystkie osoby zawierające umowę spółki nie miały zdolności do czynności prawnych w chwili ich dokonywania),

5) rozwiązanie spółki przez sąd.

Dla rozwiązania spółki nie wystarczy samo zaistnienie ww. zdarzeń. Konieczne jest jeszcze przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego i wykreślenie spółki z rejestru. Likwidatorami są członkowie zarządu, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej (art. 276 par. 1 k.s.h.). Jak wynika z art. 282 par. 1 k.s.h., w toku postępowania likwidacyjnego spółki z o.o. likwidatorzy powinni zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki. W granicach swoich kompetencji mają prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki. W przypadku gdy spółka z o.o. znajdująca się w stanie likwidacji nie ma możliwości prowadzenia interesów, a co się z tym wiąże - zawierania nowych umów w celu zakończenia starych interesów, powinna zostać wykreślona z rejestru (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 18 października 2006 r., II CSK 136/06; LEX nr 398395).

Do likwidatorów stosuje się przepisy dotyczące członków zarządu, chyba że przepisy rozdziału k.s.h. regulującego kwestie związane z rozwiązaniem i likwidacją spółki stanowią inaczej (art. 280 k.s.h.). Zgodnie z art. 210 par. 1 k.s.h. w umowie między spółką z o.o. a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. A zatem należy przyjąć, że także w umowie między spółką z o.o. a jej likwidatorem oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.

Rada nadzorcza jest organem, który występuje nie w każdej spółce z o.o. Umowa spółki może (ale nie musi) ustanowić bowiem radę nadzorczą lub komisję rewizyjną albo oba te organy. Tylko w spółkach, w których kapitał zakładowy przewyższa kwotę 500 tys. zł, a wspólników jest więcej niż 25, powinna być ustanowiona rada nadzorcza lub komisja rewizyjna. A zatem w spółkach, w których jest rada nadzorcza, reprezentuje ona spółkę z o.o. w likwidacji zawierającą umowę z jej likwidatorem. Gdy rady nadzorczej nie ma, zgromadzenie wspólników tej spółki musi powołać pełnomocnika.

Kodeks spółek handlowych nie mówi nic na temat tego pełnomocnictwa. Nie wiadomo zatem, czy zgromadzenie wspólników może udzielić ramowego pełnomocnictwa, na mocy którego pełnomocnik mógłby zawrzeć każdą umowę z likwidatorami - bez żadnych ograniczeń jej przedmiotu, wysokości świadczeń spółki itp. Możliwe jest także rozwiązanie polegające na powoływaniu pełnomocnika za każdym razem, gdy konieczne jest zawarcie przez spółkę umowy z jej likwidatorem. W takim przypadku pełnomocnictwo powinno wskazywać elementy umowy, jaka ma być zawarta. Wydaje się, że to drugie rozwiązanie będzie bezpieczniejsze i będzie lepiej zabezpieczało interesy wspólników likwidowanej spółki.

Omawiając zasady zawierania umów spółki z o.o. w likwidacji z jej likwidatorem, należy jeszcze zaznaczyć, że zgodnie z art. 15 par. 1 k.s.h. zawarcie przez spółkę kapitałową umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z likwidatorem albo na jego rzecz wymaga zgody zgromadzenia wspólników, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodę tę powinien oczywiście uzyskać nie likwidator, ale podmiot zawierający z nim umowę, a więc rada nadzorcza spółki lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.

Julita Karaś-Gasparska

julita.karas@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 15 par. 1, art. 210, art. 213 par. 1 i 2, art. 270 - 272, art. 276 par. 1, art. 280, art. 282, art. 283 par. 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).