Walczymy z kartelami

Co się dzieje z publicznymi przetargami? Ostatnio UOKiK jest wręcz zasypywany skargami na zmowy przetargowe.

Rzeczywiście tych skarg jest więcej, niż było w przeszłości. Prowadzimy teraz 70 postępowań dotyczących podejrzeń o zmowy w różnego rodzaju przetargach. Jestem jednak przekonana, że jest to efekt nie tyle pogorszenia się sytuacji, ile zwiększenia efektywności współpracy między różnymi instytucjami odpowiedzialnymi za wykrywanie zmów przetargowych.

Nie uważa pani, że ci przedsiębiorcy, którzy przegrywają w przetargach, częściej zgłaszają podejrzenia? Pojawiły się teraz różne łakome kąski, np. przetargi śmieciowe, a wskutek ustawy śmieciowej wielu graczy wypadło z rynku. Może tam leży przyczyna większej liczby postępowań?

Po części na pewno tak. Urząd jeszcze przed uchwaleniem ustawy śmieciowej sygnalizował, że taki efekt może zaistnieć. Mówimy przecież o ustawie, która de facto monopolizuje rynek. Walka, która się toczyła i toczy między firmami śmieciowymi, jest bardzo ostra i oczywiście jej efektem są również sygnały, które wpływają do nas. Zresztą prosimy o takie sygnały. We wrześniu przygotowaliśmy formularz elektroniczny, dzięki któremu można bez zbędnych formalności zgłosić podejrzenie zmowy przetargowej.

Widzi pani potrzebę zmian w prawie dotyczącym zmów przetargowych, analizując przypadki, które już wpłynęły do UOKiK?

Oczywiście. W raporcie, który publikowaliśmy we wrześniu, przygotowaliśmy zestaw propozycji zmian, które naszym zdaniem powinny być wdrożone. Bardzo ważna z naszego punktu widzenia zmiana, jaka powinna nastąpić, to wydłużenie terminu przedawnienia zmów przetargowych. Obecnie jest on jednym z najkrótszych w Europie i wynosi zaledwie rok od końca roku kalendarzowego, w którym zmowa przetargowa nastąpiła. Standardowym terminem, który funkcjonuje w UE, jest pięć lat i taki zaproponowaliśmy w nowelizacji. Nie mówiąc o Wielkiej Brytanii, gdzie zmowa przetargowa się nie przedawnia. Na szczęście zmiany, które przynosi nowelizacja ustawy antymonopolowej, są już przyjęte przez Radę Ministrów i procedowane przez komisję gospodarki w Sejmie.

Szykują się jeszcze jakieś duże postępowania UOKiK w sprawie zmów przetargowych?

Dobrą praktyką UOKiK jest, że pierwsi o naszych decyzjach dowiadują się zainteresowani. Ogólnie mogę powiedzieć, że wkrótce ogłosimy opinii publicznej wyniki postępowania w sprawie, w której poszkodowanymi w związku z wieloletnią praktyką zmawiających były kopalnie węgla kamiennego. Poza tym do końca roku zostanie jeszcze wszczętych kilka postępowań dotyczących różnych rynków. To istotne sprawy.

Trwają prace nad ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów. Kiedy mają się zakończyć? Jakie najważniejsze zmiany przeniesie ta ustawa?

Myślę, że jest szansa na przyjęcie jej przez parlament w pierwszych miesiącach przyszłego roku. Celem zasadniczym tej ustawy jest zwiększenie efektywności urzędu w walce z kartelami, w tym również ze zmowami przetargowymi. Ale nie tylko. Także zmowy cenowe, podziałowe. Przede wszystkim rozszerzamy instrumentarium pomocne w walce z kartelami, wzorując się na najlepszych organach antymonopolowych na świecie. Mowa tu m.in. o dobrowolnym poddaniu się karze, programie leniency plus, czyli dodatkowym świadku koronnym. To ostatnie rozwiązanie oznacza, że nie tylko pierwsza osoba, która zgłosi się do UOKiK, może uniknąć kary, informując o nielegalnym porozumieniu. Na zachęty, większe niż obecnie, będzie mogła także liczyć druga i kolejna osoba, gdy poinformują o dodatkowych zmowach. Myślę też o programie remedies, czyli środkach zaradczych - instrumencie, który pozwoli urzędowi w skuteczny sposób powiedzieć przedsiębiorcy, na czym ma polegać wykonanie decyzji UOKiK.

@RY1@i02/2013/244/i02.2013.244.00000110c.801.jpg@RY2@

Wojtek Górski

Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel, prezes UOKiK

Łukasz Korycki

 Paweł Sołtys