Prezes może nie odpowiadać za niezapłacone składki

Członkowie zarządu spółek kapitałowych (spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek akcyjnych) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości składkowe, powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu.

Do zaległości składkowych stosuje się bowiem odpowiednio art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa). Wynika to z art. 31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.; dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych).

Okoliczności sprawy

Wskazane przepisy przewidują dwie pozytywne przesłanki odpowiedzialności, które muszą być spełnione łącznie, i trzy negatywne - każda wystarcza, aby członek zarządu uwolnił się od odpowiedzialności.

Przesłanki pozytywne - a zatem okoliczności, które organ ubezpieczeń społecznych musi wykazać, orzekając o odpowiedzialności członka zarządu, to:

wokoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania składkowego, które przerodziło się w zaległość składkową spółki oraz

wbezskuteczność egzekucji przeciwko spółce.

Ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (wyrok SN z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I UK 23/08, LEX nr 500229).

Przesłanki negatywne odpowiedzialności to:

wzgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego,

wbrak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) oraz

wwskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości składkowych spółki w znacznej części.

O ile kwestia pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania składkowego (które przerodziło się w zaległość składkową) spółki nie budzi raczej większych wątpliwości, o tyle pozostałe przesłanki były przedmiotem wielu rozstrzygnięć Sądu Najwyższego (a także sądów administracyjnych - w odniesieniu do zaległości podatkowych, które to rozważania znajdą jednak w sprawie składek odpowiednie zastosowanie). Poniżej każdej ze wskazanych przesłanek przyjrzymy się osobno, przedstawiając najnowsze orzecznictwo w tym zakresie. Zanim jednak to nastąpi, należy wskazać na czym polega solidarna odpowiedzialność, a także nieco uwagi poświęcić decyzjom organu rentowego w tym zakresie.

Bezskuteczność egzekucji

Przesłanka bezskuteczności egzekucji dotyczy również odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na gruncie przepisów ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030; dalej: k.s.h.; a konkretnie art. 299 k.s.h.). Orzecznictwo dotyczące tego przepisu wskazuje, iż ustalenie owej przesłanki może nastąpić na podstawie każdego dowodu, z którego wynika, że spółka nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela (wyrok SN z 26 czerwca 2003 r., sygn. akt V CKN 416/01, OSNC 2004/7-8/129).

Na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej (odpowiedzialności za zaległości podatkowe) pogląd ten nie spotkał się jednak z aprobatą. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 8 grudnia 2008 r. (sygn. akt II FPS 6/08, ZNSA 2009/2/139-147) podkreślił, iż dla stwierdzenia przesłanki bezskuteczności egzekucji na gruncie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych konieczne jest wszczęcie egzekucji. Nie można bowiem stwierdzić bezskuteczności egzekucji poza postępowaniem egzekucyjnym.

Pogląd ten podzielony został przez Sąd Najwyższy (w zakresie odpowiedzialności za zaległości składkowe). I tak w uchwale składu siedmiu sędziów z 13 maja 2009 r. (sygn. akt I UZP 4/09, OSNP 2009/23-24/ 319) wskazano, iż bezskuteczność egzekucji z majątku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o której mowa w art. 116 par. 1 ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, może być stwierdzona wyłącznie w postępowaniu w sprawie egzekucji należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, poprzedzającym wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu spółki za te należności.

Dla pełności rozważań w tym zakresie wskazać jeszcze należy na wyrok SN z 22 października 2013 r. (sygn. akt III UK 154/12, LEX nr 1463908). Przeprowadzono w nim obszerny wywód na temat rozumienia pojęcia " egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna" i - podzielając stanowisko wyrażone w uchwale SN z 13 maja 2009 r. (sygn. akt I UZP 4/09, OSNP 2009/23-24/319) - wskazano, iż pojęcie to powinno być rozumiane w ten sposób, że dowodem bezskuteczności egzekucji będzie przede wszystkim wydane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny postanowienie o umorzeniu postępowania z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Jednakże stan bezskuteczności egzekucji może być stwierdzony również w toku egzekucji administracyjnej lub sądowej, czego konsekwencją jest możliwość zwrócenia się przez organ egzekucyjny (lub wierzyciela w toku egzekucji sądowej) do sądu o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku.

Bezskuteczność egzekucji rozumiana jako brak możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela publicznoprawnego w toku wszczętej i przeprowadzonej przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki może być zatem wykazana nie tylko na podstawie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale także w inny sposób. Znajduje to potwierdzenie w wykładni językowej art. 116 par. 1 ordynacji podatkowej, z którego nie wynikają żadne wymogi co do formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. A także w wykładni systemowej, opartej na analizie art. 59 par. 1 i 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.). Okoliczność nieuzyskania w toku postępowania egzekucyjnego, dotyczącego należności pieniężnej, kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, czyli faktyczna bezskuteczność egzekucji, nie stanowi bowiem obligatoryjnej, lecz jedynie fakultatywną przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczność egzekucji stwierdza się więc na podstawie okoliczności wynikających z czynności przeprowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym, a udowodnienie spełnienia tej przesłanki należy do organu właściwego w sprawach ubezpieczeń społecznych (wyroki SN z 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II UK 329/12, LEX nr 1331292 i z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt I UK 437/13, LEX nr 1483947).

Zgłoszenie wniosku o upadłość

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.; dalej: prawo upadłościowe i naprawcze), dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Dłużnika będącego spółką kapitałową uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a także w sytuacji, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 prawa upadłościowego i naprawczego).

Zasady i treść

Jak podkreślił SN w wyroku z 2 października 2013 r. (sygn. akt II UK 66/13, LEX nr 1396080), przy wykładni użytego w art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a ordynacji podatkowej określenia "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie można pomijać przepisów prawa upadłościowego i naprawczego regulujących obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez członków zarządu spółki oraz określających, kiedy uważa się dłużnika za niewypłacalnego i kiedy ogłasza się upadłość osoby prawnej.

Przesłanką uwalniającą członków zarządu spółki od odpowiedzialności za zaległości podatkowe (odpowiednio składkowe) jest zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Natomiast to, kiedy można ogłosić upadłość, a więc to, kiedy taki wniosek będzie skuteczny, jak też kiedy powinien być złożony, określają przepisy prawa upadłościowego i naprawczego. Dlatego regulacja zawarta w tych przepisach oraz wykładnia użytych tam pojęć ma znaczenie dla wykładni pojęcia "właściwego czasu" użytego w ordynacji podatkowej. Jednak wykładni tej nie należy dokonywać opierając się tylko na podstawach i terminach złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określonych w art. 21 w związku z art. 10 i 11 prawa upadłościowego i naprawczego. Trzeba także uwzględnić cel, jakiemu uregulowanie zawarte w art. 116 par. 1 ordynacji podatkowej ma służyć. Celem tym jest ochrona należności publicznoprawnych, a także - co do należności składkowych - ochrona Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W tym kontekście w wyroku SN z 11 maja 2006 r., sygn. akt I UK 271/05, OSNP/2007 r./9-10/142 podkreślono, iż egzekucja tylko z części majątku lub przeprowadzona z wykorzystaniem tylko jednego ze sposobów egzekucji, nie uzasadnia przyjęcia bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki handlowej za dług tej spółki jako płatnika składek na ubezpieczenie społeczne.

"Właściwym czasem" nie jest ani krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań.

Określenie tej chwili powinno być ujmowane elastycznie w zależności od okoliczności konkretnego wypadku. Właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest bowiem przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jej określenia nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu spółki (wyrok SN z 14 lutego 2012 r., sygn. akt III UK 24/11, LEX nr 1130394). Nie ma też podstaw do traktowania zaległości składkowych wobec ZUS jako pozbawionych znaczenia w aspekcie sytuacji finansowej spółki i przyjęcia w związku z tym, że - mimo powstania tych zaległości - nie doszło do trwałego zaprzestania spłaty długów (wyroki SN z 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I UK 369/05, LEX nr 376439; z 14 czerwca 2006 r., sygn. akt I UK 324/05, OSNP 2007/13-14/200; czy z 19 marca 2010 r., sygn. akt II UK 259/09, LEX nr 599776).

Postępowanie układowe

Przy ocenie, czy wniosek o wszczęcie postępowania układowego został złożony we właściwym czasie, powinna być rozważana także okoliczność, że proponowany przez dłużnika układ został przyjęty przez zgromadzenie wierzycieli, a sąd go zatwierdził (wyrok SN z 230/07, sygn. akt II CSK 230/07, OSNC-ZD 2008/3/70).

Co ważne, złożenie we właściwym czasie wniosku o wszczęcie postępowania układowego nie zwalnia członka zarządu spółki z o.o. od odpowiedzialności za zaległości składkowe powstałe po zatwierdzeniu układu. A zawarcie układu i jego realizacja nie wyklucza powstania stanu niewypłacalności spółki, uzasadniającego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli spółka nie spłaca nieobjętych układem należności publicznoprawnych powstałych przed jego zawarciem i należności powstających na bieżąco (wyrok SN z 19 marca 2010 r., sygn. akt II UK 258/09, OSNP 2011/17-18/239).

Dodać jeszcze należy, że wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. nr 155, poz. 1287 ze zm.) nie stanowi wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości w rozumieniu art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a ordynacji podatkowej (wyrok SN z 20 września 2013 r., sygn. akt II UK 34/13, OSNP 2014/6/89).

Bez winy

Niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub zaniechanie podjęcia postępowania układowego uwalnia członków zarządu od osobistej odpowiedzialności za długi podmiotu spółki tylko przez wykazanie braku winy. Wymaga to ustalenia czasu, w którym członek zarządu - ze względu na zaprzestanie płacenia długów spółki - nie działając na szkodę, lecz w interesie wierzycieli powinien, lecz bez swej winy nie zgłosił wniosku o wszczęcie postępowania umożliwiającego równomierne i niesymboliczne zaspokojenie dłużników spółki (wyrok SN z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II UK 196/13, LEX nr 1438648).

Warto pamiętać, iż winę lub brak winy członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego należy oceniać w odniesieniu do chwili, w której powstał obowiązek zgłoszenia takiego wniosku, a nie do okresu późniejszego (wyrok SN z 2 października 2008 r., sygn. akt I UK 39/08, OSNP 2010/7-8/97).

Co trzeba szczególnie wyraźnie podkreślić, nieznajomość stanu finansów spółki, wskazana jako przyczyna niezgłoszenia wniosku o jej upadłość, nie jest okolicznością uzasadniającą zwolnienie prezesa zarządu z odpowiedzialności za zaległości składkowe (wyrok SN z 17 października 2006 r., sygn. akt II UK 85/06, OSNP 2007/21-22/328).

Jak podkreślił SN w wyroku z 2 października 2008 r. (sygn. akt I UK 39/08, OSNP 2010/7-8/97), członek zarządu nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości albo wniosku o wszczęcie postępowania układowego, jeżeli został odsunięty od prowadzenia spraw spółki, nie został do nich dopuszczony, powierzono mu w zarządzie zajmowanie się takimi sprawami, że nie miał wglądu w sprawy finansowe spółki i nie mógł wiedzieć, że spółka zaprzestała spłacania długów (wykonywania wymagalnych zobowiązań). Choroba, ciąża, urlop macierzyński, urlop wychowawczy jedynego członka jednoosobowego zarządu spółki nie wykluczają same w sobie przypisania mu winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). [ramka]

Dodać także należy, iż członek zarządu spółki handlowej, ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki na podstawie art. 116 par. 1 ordynacji podatkowej, nie może skutecznie bronić się zarzutem, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, jeżeli prawomocnym wyrokiem został skazany za przestępstwo przewidziane w art. 586 k.s.h. Chodzi o przestępstwo polegające na niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki handlowej, pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki (wyrok SN z 14 września 2007 r., sygn. akt III UK 24/07, OSNP 2008/21-22/324). Może natomiast bronić się zarzutem, iż umorzono postępowanie karne prowadzone w przedmiocie uznania go za winnego popełnienia czynu z art. 586 k.s.h. (wyrok NSA z 27 maja 2014 r., LEX nr 1479140).

Rezygnacja

Prezes zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który w czasie właściwym nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości niewypłacanej spółki, a jedynie zrezygnował z członkostwa w jej zarządzie, nie może uchylić się od odpowiedzialności za publicznoprawne zaległości niewypłacalnej spółki, powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu, na podstawie przesłanki braku zawinienia tylko dlatego, że zgromadzenie wspólników sprzeciwiało się takiemu wnioskowi (wyrok SN z 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I UK 75/09, LEX nr 530759).

Wskazanie mienia do egzekucji

Od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członek zarządu tej spółki może uwolnić się, wskazując mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości składkowych w znacznej części. Brzmienie art. 116 par. 1 pkt 2 ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że wskazane mienie musi być nie tylko realne (faktycznie istnieć w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu), ale i nadawać się do efektywnej egzekucji. Musi nadto przedstawiać identyfikowalną wartość finansową, gdyż jest to konieczne dla stwierdzenia, czy egzekucja z tego mienia umożliwi zaspokojenie zaległości spółki (wyrok NSA w Warszawie z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 39/11, LEX nr 1134237).

Wymogi spełnienia tej przesłanki dobrze obrazuje orzecznictwo sądowo-administracyjne (odnosi się ono co prawda do zaległości podatkowych, a nie składkowych - jednak rozważania te odnieść należy odpowiednio do zaległości składkowych). W ramach przykładu warto wskazać, że:

wnie stanowi przesłanki egzoneracyjnej z art. 116 par. 1 pkt 2 ordynacji podatkowej wskazanie na mienie już zbyte (nawet z naruszeniem procedur), bowiem oczywistym jest, że nie jest możliwa egzekucja z tego mienia (wyrok WSA w Krakowie z 15 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1249/07, LEX nr 418169),

wmożliwość uwolnienia się członka zarządu od solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki poprzez wskazanie mienia, z którego egzekucja jest możliwa, uzależniona jest od wskazania przez niego takiego majątku spółki, z którego istnieje faktyczna możliwość zaspokojenia znacznej części zaległości podatkowych. Samo twierdzenie, że spółka posiada wierzytelności, bez przedstawienia jednoznacznych dowodów świadczących o faktycznym ich istnieniu i wymagalności, nie daje możliwości wszczęcia egzekucji w stosunku do wskazanego mienia. Niepotwierdzone żadnymi dowodami twierdzenia o istnieniu wskazywanego mienia nie mogą być uznane za wskazanie mienia, o którym mowa w art. 116 par. 1 pkt 2 ordynacji podatkowej (wyrok WSA z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 635/07, LEX nr 464181),

wza majątek, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych, nie mogą być uznane wierzytelności sporne (wyrok NSA z 15 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 899/10, LEX nr 1082301). Do uwolnienia się od odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej za jej zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne nie jest wystarczające wskazanie jako mienia spółki jej wierzytelności wobec kontrahentów, lecz konieczne jest wykazanie, że wierzytelności są wymagalne, a dłużnicy wypłacalni (wyrok SN z 5 października 2007 r., sygn. akt II UK 40/07, OSNP/2008/23-24/poz. 357).

Ważne

Dla wyłączenia odpowiedzialności członków zarządu nie ma znaczenia, kto zgłosił żądanie ogłoszenia upadłości (wszczęcia postępowania układowego). Ważne, aby zostało to uczynione w terminie (wyrok NSA z 19 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/KA 1734/00, POP 2002/4/102)

Solidarnie, czyli wspólnie

● Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ rentowy może dochodzić całości lub części zaległości od:

- wszystkich członków zarządu,

- od kilku z nich lub

- od każdego z osobna (każdy członek zarządu odpowiada za cały dług).

● Zaspokojenie ZUS przez któregokolwiek z członków zarządu zwalnia z odpowiedzialności pozostałych. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy pozostają zobowiązani (nie jest możliwe uwolnienie się od odpowiedzialności poprzez podzielenie długu i zapłacenie części).

● Członek zarządu, który zapłaci zaległość, może dochodzić od pozostałych (w drodze roszczeń regresowych) zwrotu części zapłaconych należności składkowych (m.in. wyrok SN z 13 lutego 2013 r., sygn. akt I UK 483/12, LEX nr 1360192).

Treść decyzji

● W praktyce powstała wątpliwość, co w przypadku, jeżeli decyzja organu rentowego o odpowiedzialności członków zarządu za zaległości składkowe nie wskazuje, że odpowiedzialność wszystkich jest solidarna. Została ona rozstrzygnięta przez SN w uchwale składu siedmiu sędziów z 16 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I UZP 2/13, Biuletyn SN 2014/4/20) gdzie wskazano, iż decyzja ZUS ustalająca odpowiedzialność członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości składkowe spółki nie musi zawierać wskazania, że odpowiedzialność ta jest solidarna z innymi członkami zarządu, co do których zostały wydane odrębne decyzje (np. wyrok SN z 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt I UK 250/13, niepublikowany).

● Decyzja ZUS orzekająca o odpowiedzialności może zostać wydana także po wykreśleniu spółki z KRS (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 15 października 2009 r., sygn. akt I UZP 3/09, OSNP 2011/102/13).

● Decyzja ZUS ma charakter konstytutywny. To oznacza, że odpowiedzialność członka zarządu spółki powstaje z chwilą jej wydania, a nie w momencie wykazania przesłanek odpowiedzialności w toku postępowania sądowego. Przesłanki te muszą więc zostać spełnione już na dzień wydania decyzji (wyrok SA w Łodzi z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt III Aua 642/13, LEX nr 1438065).

Z orzecznictwa

Wnioskodawczyni pełniła funkcję prezesa jednoosobowego zarządu. W spornym okresie przebywała na zwolnieniu lekarskim, z uwagi na pozostawanie w ciąży wysokiego ryzyka. W tym czasie była hospitalizowana kilkukrotnie, następnie korzystała z urlopu macierzyńskiego i wychowawczego. Nie podejmowała jakichkolwiek decyzji w spółce, nie orientowała się w tym czasie w sytuacji spółki i nie miała żadnego wpływu na jej działalność. SN w sprawie podkreślił, że jeżeli prezes jednoosobowego zarządu spółki prawa handlowego jest chory, a nie jest to choroba wykluczająca podjęcie przez niego odpowiednich decyzji gospodarczych, można od niego oczekiwać, że podejmie akty staranności służące zapewnieniu prawidłowego prowadzenia spraw spółki w czasie choroby. Należy jednak przyjąć, że ustanowienie pełnomocnika spółki nie wyłącza odpowiedzialności członka zarządu, ponieważ działania i zaniechania pełnomocnika pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Wnioskodawczyni - będąc w ciąży podwyższonego ryzyka, a następnie korzystając z urlopu macierzyńskiego i wychowawczego - mogła, na przykład, zwrócić się do zgromadzenia wspólników o powołanie jeszcze jednego członka zarządu, który na czas jej niezdolności do aktywnego pełnienia obowiązków członka zarządu prowadziłby sprawy spółki. Przebywanie członka jednoosobowego zarządu spółki na urlopie macierzyńskim i wychowawczym nie zwalnia go z obowiązku prawidłowego prowadzenia spraw spółki tak długo, jak długo pełni tę funkcję jednoosobowo, a obawa przed utratą świadczeń z ubezpieczenia społecznego w związku z jednoczesnym pozostawaniem w stosunku pracy ze spółką tym bardziej powinna skłonić członka zarządu do jak najszybszego zapewnienia możliwości prowadzenia spraw spółki przez inne osoby.

z 2 października 2008 r., sygn. akt I UK 39/08, OSNP 2010/7-8/97

@RY1@i02/2014/240/i02.2014.240.03300040i.804.jpg@RY2@

dr Wojciech Ostaszewski asystent sędziego Sądu Najwyższego

dr Wojciech Ostaszewski

asystent sędziego Sądu Najwyższego