Koniec z efektem domina w upadłościach

W ustawie prawo restrukturyzacyjne znajdą się tylko trzy kategorie wierzytelności zamiast pięciu. Przyjmując projekt założeń ustawy - Prawo restrukturyzacyjne, rząd rozstrzygnął też o zrównaniu kategorii zaspokajania wierzytelności skarbowych z prywatnymi. Znajdą się one w kategorii drugiej wierzytelności. Tam też zostaną umieszczone inne dotychczas uprzywilejowane roszczenia: należności z tytułu wynagrodzenia osób, które zarządzają upadłym podmiotem.

- Zniesienie uprzywilejowania należności podatkowych odzwierciedla nową filozofię prawa upadłościowego, które ma służyć przedsiębiorcom będącym wierzycielami niewypłacalnego dłużnika. Państwo zrezygnowało z przywilejów na rzecz pomocy im - ocenia prof. dr hab. Anna Hrycaj.

Uważa, że zwiększy to szansę firm na odzyskanie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, a w konsekwencji może ograniczyć efekt domina upadłościowego, czyli sytuacji, w której upadłość przedsiębiorcy pociąga za sobą bankructwo jego kontrahentów.

- W dalszej perspektywie może to spowodować zwiększenie wpływów do budżetu państwa z tytułu podatków płaconych przez przedsiębiorców, których w ten sposób udało się uratować - dodaje Anna Hrycaj.

- Obecnie ciążące na upadłym podatki i inne daniny publiczne obciążają w istocie jego pozostałych nieuprzywilejowanych wierzycieli - zwraca uwagę sędzia Cezary Zalewski, członek zespołu.

W przygotowywanym obecnie projekcie ustawy pierwsza kategoria zaspokojenia wierzycieli zostanie połączona z drugą w jedną kategorię pierwszą, dotychczasowe kategorie trzecia i czwarta utworzą wspólnie kategorię drugą, a obecna kategoria piąta stanowić będzie kategorię trzecią. W pierwszej znajdą się m.in. wierzytelności ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Chodzi o nieuregulowane płatności za ostatnie trzy lata przed ogłoszeniem upadłości dłużnika. Umieszczenie ich tam autorzy projektu tłumaczą szczególnym charakterem należności oraz interesem pozostałych wierzycieli.

W projekcie przewiduje się również wyłączenie z pierwszej kategorii kosztów postępowania upadłościowego i wydatków wynikających z czynności syndyka po ogłoszeniu bankructwa. Te płatności będą na bieżąco pokrywane w trakcie procesu.

- Nie zostaną więc ujęte w zaproponowanej treści nowelizowanego przepisu, obecnie oznaczonego jako art. 342 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego - zauważa adwokat Bartosz Groele, wiceprezes zarządu Instytutu Allerhanda.

Jego zdaniem zaliczenie do drugiej kategorii zaspokojenia kosztów poniesionych przez wierzycieli w związku z dochodzeniem należności - w tym również kosztów egzekucji uregulowanych przed wszczęciem restrukturyzacji - ma na celu promowanie działań tych wierzycieli, którzy odpowiednio wcześnie egzekwują swoje pieniądze; składają np. wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego wobec dłużnika.

Z kolei umieszczenie wszystkich odsetek, bez wyjątku, w kategorii trzeciej ma przyczynić się do uproszczenia procedury sporządzania listy wierzytelności i w efekcie do usprawnienia postępowania.

- W obecnym stanie prawnym kwestia zamieszczenia odsetek w określonej kategorii zaspokojenia jest niejednoznaczna i wywołuje niepewność wierzycieli. To powoduje nieraz składanie sprzeciwów w zakresie uznania odsetek przez syndyka w określonej kategorii i przedłuża postępowanie - podkreśla Bartosz Groele.

865 firm zbankrutowało w zeszłym roku w Polsce (dane Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych)

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Projekt założeń po akceptacji Rady Ministrów