Rewolucja w liczeniu odsetek i w terminach zapłaty w transakcjach handlowych

1 stycznia 2016 r. wejdą w życie istotne zmiany w sposobie naliczania i dochodzenia odsetek za opóźnienie w zapłacie w transakcjach handlowych. Znacznej modyfikacji ulegnie nie tylko mechanizm obliczania stopy procentowej odsetek, wprowadzono też nowy ich podział: zróżnicowano odsetki ustawowe za opóźnienie oraz odsetki od kapitału. Pojawił się też nowy mechanizm naliczania odsetek maksymalnych, które stanowić będą dwukrotność odpowiednio - odsetek ustawowych (kapitałowych) lub odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wszystkie te zmiany zawarte zostały w ustawie z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1830).

Zmian jest więcej: obejmą także ryczałtowe koszty postępowania windykacyjnego, zasady rozkładania płatności na części. Zmodyfikowano również przepisy regulujące udział organizacji gospodarczych w sprawach sądowych o zapłatę odsetek i kosztów windykacji.

Celem, który przyświecał twórcy ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. poz. 403 ze zm., dalej u.t.h.) jest w szczególności zwalczanie problemu zatorów płatniczych przez wprowadzenie instrumentów wspomagających zmniejszanie opóźnień w zapłacie należności oraz dyscyplinujących strony do stosowania krótkich terminów zapłaty.

Ustawa jest aktem prawnym niezwykle ważnym z punktu widzenia obrotu gospodarczego, stosuje się ją bowiem do większości transakcji handlowych. Te ostatnie zaś definiowane są jako umowy, których przedmiotem jest odpłatna dostawa towaru lub odpłatne świadczenie usługi, jeżeli - co istotne - strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością.

Co bardzo ważne, ustawę stosuje się do transakcji między przedsiębiorcami (w rozumieniu przepisów art. 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej; Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.), a ponadto także do umów, których stronami są:

● podmioty niebędące przedsiębiorcami, trudniące się działalnością wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego,

● rolnicy wynajmujący pokoje, sprzedający posiłki domowe i świadczący w gospodarstwach rolnych inne usługi związane z pobytem turystów,

● producenci będący rolnikami, wyrabiający mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego,

● podmioty udzielające zamówień publicznych,

● osoby wykonujące wolny zawód,

● oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych,

● zagraniczni przedsiębiorcy prowadzący przedsiębiorstwa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

● przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej.

Tak więc krąg podmiotów, na które oddziałuje ustawa, jest wyjątkowo szeroki.

Nieliczne wyjątki od jej stosowania stanowią:

● długi objęte postępowaniem upadłościowym i naprawczym,

● umowy dotyczące wykonywania czynności bankowych,

● umowy, których stronami są wyłącznie podmioty zaliczane do sektora finansów publicznych,

● umowy dotyczące handlu bronią, amunicją i materiałami wojennymi.

@RY1@i02/2015/246/i02.2015.246.18300290a.802.jpg@RY2@

Michał Koralewski

radca prawny