Tajemnice przedsiębiorstw lepiej chronione

Nowe regulacje znajdą się przede wszystkim w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz procedurze cywilnej. Będą stanowić wykonanie unijnej dyrektywy z 2016 r. o ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem (2016/943).

Jak wynikało z badań Komisji Europejskiej, około 40 proc. europejskich firm wystrzega się dzielenia swoimi tajemnicami handlowymi z innymi podmiotami z obawy, że przestaną one być poufne wskutek nadużycia bądź ujawnienia ich bez uprzedniej zgody. Mniej więcej co piąte przedsiębiorstwo przyznaje, że w ostatnich latach spotkało się z próbą przywłaszczenia jego know-how lub innej cennej wiedzy.

Zmiany czekające polskich menedżerów obejmą zarówno konieczność modyfikacji wielu zawartych w przeszłości umów, jak i weryfikacji dotychczasowych sposobów zabezpieczenia poufnych informacji w firmie. Wynika to przede wszystkim z wprowadzenia nowej, zharmonizowanej definicji tajemnicy przedsiębiorstwa. Częściowo odbiega ona od tej, która funkcjonuje w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

- Z jednej strony definicja zawarta w dyrektywie jest szersza, gdyż obejmuje również zestawy informacji, z których część może być dostępna publicznie, lecz które jako całość mają dodatkową wartość i w konsekwencji mogą być uznane za tajemnicę przedsiębiorstwa - tłumaczy dr Zbigniew Pinkalski, radca prawny w kancelarii Traple Konarski Podrecki i Wspólnicy. - Z drugiej strony definicja znajdująca się w dyrektywie podwyższa standard działań wymaganych od przedsiębiorców, aby ich informacje poufne uzyskały status tajemnicy. Innymi słowy będą one musiały być bardziej przekonujące i proaktywne niż dotychczas. W polskiej praktyce są bowiem orzeczenia, z których wynika, że nawet ustne poinformowanie pracowników o tym, że określone informacje stanowią tajemnicę handlową, jest wystarczające - podkreśla dr Pinkalski.

W zależności od okoliczności działania służące ochronie tajemnicy firmy mogą polegać na zakładaniu zabezpieczeń informatycznych (takich jak hasła i poziomy dostępu do baz) czy barier fizycznych (np. ograniczenie dostępu do pomieszczeń).

Kolejne zmiany dla firm będą się wiązały z ustanowioną w dyrektywie listą wyjątków, kiedy pozyskanie czy wykorzystanie tajemnicy będzie dopuszczalne (to krajowy ustawodawca zdecyduje jednak, w jakim kształcie będą one obowiązywać). Przykładem może być ujawnienie poufnych informacji w imię interesu publicznego przez sygnalistę czy dziennikarza.

Ponadto dyrektywa wymusza na państwach członkowskich wzmocnienie ochrony tajemnic przedsiębiorstw w trakcie postępowań sądowych. Obecnie polskie przepisy są pod tym względem pełne luk i niedociągnięć. - Prawdopodobnie z tego powodu mniej spraw trafiło do sądów. Przedsiębiorcy obawiali się, że aby dochodzić swoich praw, najpierw musieliby w pełni wyjawić swoje tajemnice, a w konsekwencji udostępnić je niepowołanym osobom - wyjaśnia dr Pinkalski. - Sądy powinny mieć możliwość nakładania na wszystkich uczestników postępowania obowiązku zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa wyjawionej w trakcie procesu. Pociągałoby to za sobą odpowiedzialność za nieautoryzowane posługiwanie się tą tajemnicą w czasie procesu i po jego zakończeniu przez przeciwników procesowych lub np. biegłych. Ponadto należałoby wprowadzić ograniczenia w dostępie do akt sprawy, a także anonimizować treść orzeczeń bądź usuwać z niej opis informacji poufnych - wylicza ekspert. Zgodnie z dyrektywą utrzymanie w tajemnicy niejawnego know-how po zakończeniu postępowania nie będzie już konieczne, kiedy straci ono np. wartość handlową bądź z biegiem czasu stanie się wiedzą powszechną.

Emilia Świętochowska

emilia.swietochowska@infor.pl