Prostsza wymiana rachunków

Wiele wskazuje na to, że dzięki nowelizacji ustawy o usługach płatniczych cel zostanie osiągnięty. Po wielu latach dyskusji o tym, że nowe przepisy są potrzebne, wreszcie się ich doczekaliśmy. W ustawie znalazł się rozdział 8 pt. "Przeniesienie rachunku płatniczego".

Początki dyskusji o tym, że zmiany są potrzebne, datowane są na 2009 rok. 1 stycznia 2010 roku weszła w życie rekomendacja Związku Banków Polskich dotycząca dobrych praktyk w zakresie przenoszenia rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych dla klientów indywidualnych na polskim rynku bankowym. Rzeczywiście sprawiła, że przeniesienie rachunku bankowego jest szybsze i mniej skomplikowane. Problem w tym, że rekomendacja ZBP nie jest dla dostawców usług wiążąca. Nadal więc na rynku funkcjonowały firmy, które ze wszystkich sił utrudniały konsumentom zakończenie współpracy.

Liczba migrujących konsumentów jest zaś coraz większa. Z danych udostępnionych przez Ministerstwo Finansów wynika, że od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. przez system OGNIVO obsługiwany przez Krajową Izbę Rozliczeniową przesłanych zostało pomiędzy bankami 17 490 zgłoszeń dotyczących otwarcia nowego rachunku bankowego. W 17 054 przypadkach (nieco ponad 97 proc.) zgłoszono chęć zamknięcia dotychczasowego rachunku. Jednocześnie 16 534 (ok. 97 proc.) konsumentów zainteresowanych było w 2014 r. przede wszystkim przeniesieniem całości dostępnego salda. - W ciągu pięciu lat, czyli od początku funkcjonowania Rekomendacji, przeniesiono w ramach systemu OGNIVO 82 184 rachunki bankowe. Mówimy więc o potrzebach dziesiątek tysięcy Polaków.

Podstawowy art. 59ik ustawy o usługach płatniczych stanowi od niedawna, że dostawca powinien nieodpłatnie informować konsumentów na ich żądanie o trybie przeniesienia rachunku płatniczego. Informacja musi być przedstawiona w sposób przejrzysty i czytelny. Co ma wchodzić w jej skład?

1) obowiązki i uprawnienia dostawcy przekazującego, dostawcy przyjmującego i konsumenta;

2) terminy zakończenia poszczególnych czynności w ramach przeniesienia rachunku płatniczego;

3) wskazanie usług płatniczych, które świadczy dostawca przyjmujący, w tym warunków, na jakich je świadczy, oraz możliwych ograniczeń, które mogą wyniknąć w trakcie przeniesienia rachunku płatniczego w powiązaniu z tymi usługami;

4) opłaty związane z przeniesieniem rachunku płatniczego, o ile są pobierane;

5) dane, które konsument będzie musiał przedstawić w celu przeniesienia rachunku płatniczego;

6) wskazanie pozasądowych procedur rozstrzygania sporów, w tym właściwych sądów polubownych.

Innymi słowy, bank musi poinformować konsumenta o całej procedurze przeniesienia rachunku do innej instytucji finansowej. W tym o realnym terminie zakończenia operacji, kosztach i wreszcie o tym, jakie dokumenty trzeba złożyć, by migrować od jednego podmiotu do drugiego.

Ustawodawca wskazał jednocześnie, że informacje muszą być łatwo dostępne dla konsumentów. Dlatego dostawcy usług będą musieli udostępniać je i w formie papierowej, i w postaci elektronicznej. Ogólne wskazówki dotyczące przeniesienia rachunku powinny zaś się znaleźć na stronie internetowej banku.

Procedura przeniesienia rachunku bankowego będzie inicjowana wraz ze złożeniem przez konsumenta właściwego upoważnienia. Wówczas dostawca przyjmujący weźmie na swe barki podjęcie czynności zmierzających do skutecznego przeniesienia rachunku i wszelkich powiązanych z nim usług. Tu ważna uwaga: zrobi to jedynie w odniesieniu do rozwiązań, które sam oferuje. Gdy rachunek płatniczy jest prowadzony dla dwóch lub więcej konsumentów, upoważnienia udzielić muszą wszyscy. Niemożliwe więc będzie przeniesienie wspólnego rachunku małżeńskiego na wniosek wyłącznie jednego z małżonków. Niezbędna jest wola obojga. Upoważnienie można złożyć zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Co do zasady powinno być w języku polskim, natomiast jeśli strony uzgodnią inaczej, nic nie stoi na przeszkodzie, by konsument upoważnił bank na piśmie w dowolnie ustalonym języku. Jest to ukłon w stronę obywateli, choćby Ukrainy lub Białorusi mieszkających w Polsce, którzy nie czują się jeszcze na tyle pewnie w zakresie znajomości języka polskiego, by używać go przy tak istotnych kwestiach jak dotyczących posiadanego rachunku bankowego.

Dla wielu klientów kluczowy może być art. 59im. Zgodnie z nim bowiem dostawca przyjmujący, który otrzymał upoważnienie, ma 2 dni robocze na zwrócenie się do dostawcy przekazującego (czyli tego, z którego usług rezygnujemy) o podjęcie działań zmierzających do przeniesienia rachunku.

Z praktycznego punktu widzenia warto zaznaczyć, że konsument nie powinien posiadać debetu na koncie, z którego chce zrezygnować. Wówczas niestety migracja nie będzie możliwa, o czym zostanie poinformowany.

Patryk Słowik

patryk.slowik@infor.pl

@PatrykSlowik

Podstawa prawna

Ustawa z 30 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1997).