Nowy pierwokup obejmie udziały i akcje w spółkach, które mają nieruchomości w portach

Wszystko to za sprawą nowelizacji ustawy z 13 stycznia 2023 r. o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 261), która obowiązuje od 23 lutego br. Ustawa wprowadza ograniczenie w rozporządzaniu nieruchomościami położonymi na terenie portów morskich o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Od momentu wejścia w życie noweli utrudniony jest już proces sprzedaży udziałów albo akcji w spółce, która jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości położonej w granicach portu. Dotyczy to także spółek posiadających takie nieruchomości na podstawie umowy najmu, dzierżawy bądź użytkowania zawartej z właścicielem, którym jest Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego albo podmiot zarządzający portem lub przystanią morską, przy czym umowa musi być zawarta na okres co najmniej 10 lat. Wszystkich tych spółek dotyczy już nowe prawo pierwokupu przy niemal każdej transakcji zbycia udziałów lub akcji w tych spółkach.

Regulacje te dotyczą wszystkich spółek prawa handlowego (a więc zarówno osobowych, jak i kapitałowych), które są właścicielami, użytkownikami wieczystymi, współużytkownikami wieczystymi, a także użytkownikami, najemcami bądź dzierżawcami nieruchomości znajdującej się na terenie „portu morskiego o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej”. Dotyczy to portów w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie oraz w Świnoujściu. Przy czym mechanizmy i uprawnienia przewidziane nowelizacją różnią się od siebie w zależności od tego, czy chodzi o zbywanie udziału w spółkach kapitałowych, czy też chodzi o zmianę składu wspólników w spółkach osobowych.