Sposób na drobną działalność albo dorabianie do pensji

Nowe formy prawne prowadzenia działalności gospodarczej sankcjonują zarobkowanie na niewielką, skalę, ale prowadzone w sposób regularny, bez otwierania działalności gospodarczej i dopełniania skomplikowanych formalności administracyjnych, a przede wszystkim bez obciążenia składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Rozpoczęcie takiej działalności może być sposobem na dorobienie do pensji, może też być pierwszym, próbnym krokiem na drodze do własnego biznesu.

W ramach działalności nierejestrowanej można np. udzielać korepetycji, prowadzić drobny handel czy wytwarzać i sprzedawać rękodzieło. Istotne jest, by miesięczny przychód z tej działalności nie przekraczał połowy minimalnego wynagrodzenia, które w 2018 r. wynosi 2100 zł, a w przyszłym 2250 zł. A zatem dozwolony dla działalności nierejestrowanej miesięczny przychód to teraz 1050 zł, a w kolejnym roku – 1125 zł. Warto przy tym podkreślić, że próg ten dotyczy przychodu należnego, czyli kwot, które powinny być zapłacone, choćby faktycznie tak się nie stało, co oznacza, że wyłącza się wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Przekroczenie miesięcznego progu przychodu powoduje, że działalność należy zarejestrować. Od tego czasu przepisy dają siedem dni na złożenie wniosku o wpis do CEIDG. Jednak jedynie jednorazowe przekroczenie przychodu nie powoduje, że aktywność jest kwalifikowana automatycznie jako działalność gospodarczą. Muszą być spełnione pozostałe trzy przesłanki ustawowe, tzn. jest wykonywana we własnym imieniu, w sposób ciągły oraz ma charakter zorganizowany.

Zarejestrowanie działalności wiąże się z rozpoczęciem opłacania składek. Osoby spełniające określone warunki mogą skorzystać z Ulgi na start i mały ZUS, co oznacza, że przez 2,5 roku opłaty są niższe od standardowych.

Co do zasady z rozwiązania, jakim jest działalność nierejestrowana, nie mogą skorzystać osoby, które prowadziły działalność gospodarczą w okresie ostatnich pięciu lat. Wyjątek stworzono dla osób, które między 30 kwietnia 2017 r. a 29 kwietnia 2018 r. nie były wpisane do CEIDG lub których wpis w CEIDG został wykreślony przed 30 kwietnia 2017 r. Nie można też prowadzić działalności nierejestrowej w obszarach, w których wymagana jest koncesja (np. handel materiałami pirotechnicznymi), zezwolenie (np. sprzedaż alkoholu) albo wpis do rejestru działalności regulowanej (np. organizowanie imprez turystycznych). Nie można też funkcjonować w ten sposób w ramach spółki cywilnej.

„Pas startowy” dla przyszłych przedsiębiorców

Luiza Modzelewska, zastępca dyrektora departamentu doskonalenia regulacji gospodarczych Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii

Nowe rozwiązania przewidziane w obowiązującej od 30 kwietnia br. Konstytucji biznesu stanowią odpowiedź na postulaty, uwagi i propozycje, które docierały do nas w ciągu ostatnich lat. Osoby zajmujące się drobną działalnością czy też chcące rozpocząć taką działalność, podnosiły często, że stosunek obciążeń i obowiązków publicznoprawnych, z którymi trzeba borykać się od pierwszych chwil prowadzenia własnego biznesu, jest często nieproporcjonalny do jego skali. Ta dysproporcja powodowała, że wiele osób decydowało się albo w ogóle nie podejmować działalności albo też wykonywać ją w szarej strefie. A przecież nie chodzi o to, by państwo rzucało kłody pod nogi. Wręcz przeciwnie, administracja i prawo powinny wspierać przedsiębiorczość i kreatywność. Przedsiębiorcy z sektora MSP są odpowiedzialni za wytworzenie ponad 50 proc. PKB. Polska gospodarka jest zatem tak silna, jak silni są mniejsi przedsiębiorcy.

Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii liczy na to, że działalność nierejestrowana będzie jedynie wstępem do rozwinięcia poważniejszego biznesu, swoistym „pasem startowym” dla firmy. Prowadząc działalność nierejestrową, można bowiem sprawdzić, czy znajdzie się miejsce na rynku i czy pomysł na biznes jest wart poważniejszego zaangażowania czasowego i finansowego.

W związku z tym, że opisywana działalność nie podlega rejestracji w CEIDG, nie są na razie znane dokładne statystyki dotyczące liczby zaangażowanych w nią osób. Z analiz przygotowanych w związku z procedowaniem prawa przedsiębiorców wynika jednak, że z rozwiązania tego może skorzystać kilkadziesiąt, a nawet kilkaset tysięcy osób. Biorąc pod uwagę liczbę zapytań kierowanych do MPiT, można natomiast śmiało powiedzieć, że cieszy się ona dużym zainteresowaniem. Co więcej, wyniki ankiet, przeprowadzonych wśród lokalnych środowisk biznesowych podczas serii spotkań „Prawo do przedsiębiorczości”, pokazują, że działalność nierejestrowa jest jednym z najlepiej ocenianych rozwiązań Konstytucji biznesu.

Prowadzący działalność nierejestrową

nie muszą:

• składać wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG),

• uzyskiwać numeru NIP i REGON,

• płacić składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne ani składki zdrowotnej z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej,

• odprowadzać zaliczek na PIT (ani miesięcznie ani kwartalnie),

• płacić podatku VAT (zwolnienie podmiotowe),

• prowadzić skomplikowanej rachunkowości,

muszą:

• prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, czyli spisywać kwoty przychodu uzyskanego w danym dniu nawet w zwykłym zeszycie*,

• rozliczać przychody z działalności nierejestrowej (po odliczeniu kosztów) w zeznaniu rocznym PIT-36 według skali podatkowej,

• wystawiać na żądanie drugiej strony rachunek albo fakturę, ewentualnie fakturę uproszczoną,

• respektować uprawnienia konsumenckie w relacjach ze swoimi klientami.

* Obowiązek rejestrowania transakcji przy użyciu kasy fiskalnej, niezależnie od wysokości uzyskiwanego przychodu, dotyczy m.in.: usług fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych, przewozowych, związanych z mechaniką samochodową, związanych z wyżywieniem (np. catering), kulturalnych i rozrywkowych (szczegółowy wykaz w par. 4 rozporządzenia ministra rozwoju i finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2017 r. poz. 2454).

Źródło: Ministerstwo Przedsiębiorczości

Podstawa prawna

Art. 5 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r. poz. 646).