Skończyły się korzyści z SKA, czas na transformację

Z początkiem roku spółka komandytowo-akcyjna, będąca do tej pory ucieczką od podwójnego opodatkowania, stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych na takich samych zasadach jak spółka z o.o. Nie jest już więc tak atrakcyjną formą prowadzenia działalności jak dotychczas. Niektórych może to skłonić do zmiany jej formy prawnej. Jak to zrobić?

Kilka etapów

Procedura zmiany formy organizacyjno-prawnej ze spółki komandytowo-akcyjnej (SKA) w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością przebiega w trzech fazach. Pierwsza - najobszerniejsza pod względem przeprowadzonych czynności - obejmuje działania przygotowawcze. Polegają one na sporządzeniu planu przekształcenia wraz z załącznikami, poddaniu go badaniu przez biegłego rewidenta oraz zawiadomieniu wspólników o zamierzonym przedsięwzięciu. Kolejny etap tzw. właścicielski to podjęcie uchwały o transformacji, złożenie przez wspólników oświadczeń o uczestnictwie w spółce z o.o., powołanie członków organów przekształconego podmiotu oraz zawarcie umowy spółki. Ostatnim krokiem jest złożenie wniosku do rejestru, a w jego konsekwencji wpis spółki z o.o. i wykreślenie SKA oraz dokonanie ogłoszenia o przekształceniu. Transformacja jest również możliwa w czasie likwidacji podmiotu, nawet po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli oraz upłynnieniu majątku. Należy jednak mieć na uwadze, że wyłączona jest opcja przekształcenia spółki w upadłości oraz spółki w likwidacji, która rozpoczęła podział majątku między wspólników.

Sporządzenie planu

Plan przekształcenia jest źródłem informacji potrzebnych wspólnikom do podjęcia decyzji o zmianie. Jeśli transformacji ulega spółka osobowa, jest on - co do zasady - sporządzony przez wszystkich wspólników prowadzących jej sprawy. Jednak w SKA - z uwagi na to, że akcjonariusze nie mają prawa do prowadzenia jej spraw - w tworzeniu tego dokumentu biorą udział tylko komplementariusze. Plan przekształcenia przygotowuje się w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Na jego teść składają się: ustalenie wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia oraz określenie wartości udziałów (akcji) wspólników zgodnie ze sprawozdaniem finansowym. Nie ma przeszkód, aby zawrzeć w nim jeszcze inne informacje. Podstawą planu powinien być specjalny bilans przekształceniowy lub bilans roczny, jeśli został sporządzony niedawno. Bilans jest podstawową częścią składową sprawozdania finansowego. Na podstawie sprawozdania określa się wartość udziałów (akcji) wspólników.

Załączniki

Do planu przekształcenia należy dołączyć:

wprojekt uchwały w sprawie przekształcenia spółki,

wprojekt umowy spółki z o.o.,

wwycenę składników majątku (aktywów i pasywów) SKA,

wsprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia przy zastosowaniu takich samych metod i w takim samym układzie jak ostatnie roczne sprawozdanie finansowe.

W projekcie uchwały powinny znaleźć się:

wtyp spółki, w jaki zostaje ona przekształcona,

wwysokość kapitału zakładowego,

wwysokość kwoty przeznaczonej na wypłaty dla wspólników nieuczestniczących w spółce, która nie może przekraczać 10 proc. wartości bilansowej majątku podmiotu,

wzakres praw przyznanych osobiście wspólnikom uczestniczącym w spółce przekształconej, jeżeli przyznanie takich praw jest przewidziane,

wnazwiska i imiona członków zarządu spółki z o.o.,

wzgodę na brzmienie umowy spółki z o.o.

Podobnie jak przy planie, i tu nie ma przeszkód, aby oprócz wymienionych wyżej elementów zawrzeć w niej jeszcze inne dane dotyczące np. firmy spółki czy też przedmiotu jej działalności. Projekt uchwały w sprawie transformacji oraz treść uchwały podjętej na walnym zgromadzeniu nie muszą być identyczne. W międzyczasie bowiem różne okoliczności mogą doprowadzić np. do zmian personalnych dotyczących osób wchodzących w skład zarządu.

Projekt umowy spółki z o.o. ma określać:

wfirmę i siedzibę spółki,

wprzedmiot działalności spółki,

wwysokość kapitału zakładowego (min. 5000 zł),

wczy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział,

wliczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników,

wczas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony.

Wycena aktywów i pasywów przekształcanego podmiotu oraz sprawozdanie finansowe mają na celu ustalenie wartości bilansowej jego majątku oraz - co za tym idzie - określenie wartości udziałów (akcji). Wycena polega na ustaleniu wartości wszystkich środków trwałych i obrotowych, których spółka jest właścicielem, i pomniejszeniu ich o wielkość zobowiązań krótkoterminowych.

Opinia biegłego

W ramach czynności przygotowawczych komplementariusze powinni złożyć w sądzie rejestrowym właściwym według siedziby podmiotu plan przekształcenia wraz z załącznikami oraz wnioskiem o wyznaczenie biegłego rewidenta. Wolno w złożonym podaniu wskazać osobę biegłego, jednak sąd w tym zakresie nie jest wnioskiem związany. W uzasadnionych przypadkach może też wyznaczyć dwóch albo większą liczbę biegłych.

Rewident ma za zadanie zbadać plan przekształcenia pod względem poprawności, tzn. pod kątem wszelkich wymogów formalnych i merytorycznych, jakie plan powinien spełniać - i rzetelności, tzn. ocenić zgodność z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczych. Na jego pisemne żądanie wspólnicy prowadzący sprawy spółki są zobowiązani do przedłożenia dodatkowych dokumentów lub wyjaśnień. Biegły ma obowiązek przygotować w terminie dwóch miesięcy szczegółową opinię i złożyć ją wraz z planem przekształcenia sądowi rejestrowemu oraz spółce przekształcanej. Na kolejnych etapach transformacji opinia powinna być przedstawiona również wspólnikom w ramach udostępniania im ogółu dokumentów odnoszących się do przekształcenia.

Biegłego opłaca spółka biorąca udział w przekształceniu. Przy czym wynagrodzenie za jego pracę określa sąd rejestrowy, który zatwierdza również rachunki jego wydatków. Jeśli podmiot nie pokryje powyższych kosztów, sąd rejestrowy ściąga je w trybie przewidzianym dla egzekucji opłat sądowych.

Zawiadomienia

Spółka zawiadamia wspólników o zamiarze powzięcia uchwały o przekształceniu dwukrotnie, w odstępie nie krótszym niż dwa tygodnie i nie później niż na miesiąc przed planowanym dniem przyjęcia przedmiotowej uchwały, czyniąc to w sposób przewidziany dla zawiadamiania wspólników. W SKA powyższy obowiązek spoczywa na wspólnikach prowadzących jej sprawy, czyli na komplementariuszach. Zawiadomienia należy dokonać przez ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Dozwolone jest zastosowanie innych, dodatkowych sposobów informowania, byleby nie naruszało to zasady równości wspólników. W zawiadomieniach należy określić istotne elementy planu przekształcenia oraz opinie biegłego rewidenta, a także podać miejsce oraz termin, w którym wspólnicy spółki przekształcanej mogą się zapoznać z dokumentacją przekształceniową.

Potrzebna uchwała

Wyrazem wewnętrznej akceptacji procedury zmiany formy organizacyjno-prawnej jest uchwała o przekształceniu. W SKA jest ona podejmowana przez walne zgromadzenie. Do jej przyjęcia potrzeba zgody wszystkich komplementariuszy, a także akcjonariuszy reprezentujących co najmniej 2/3 całości sumy kapitału zakładowego (chyba że statut przewiduje warunki surowsze). Uchwałę należy umieścić w protokole sporządzonym przez notariusza. Protokół ze zgromadzenia podpisuje notariusz i, o ile statut spółki nie stanowi inaczej, przewodniczący zgromadzenia. Jeśli któryś ze wspólników nie jest w stanie wziąć udziału w głosowaniu, może ustanowić pełnomocnika, udzielając mu upoważnienia w formie aktu notarialnego.

Kontrakt

Jednym z wymogów przekształcenia jest zawarcie umowy spółki z o.o. Przyjmuje się jednak, że uchwała o transformacji może ją zastąpić, jeśli wystąpi w niej wyraźny element zgody na brzmienie umowy, a wspólnicy złożą oświadczenia o zamiarze uczestnictwa w spółce przekształconej. W takim przypadku dodatkowo należy powołać w niej organy i uregulować sprawy związane ze stosunkami majątkowymi. Jeżeli oświadczenia o uczestniczeniu w podmiocie nie zostaną złożone na zgromadzeniu, powstaje obowiązek zawiadomienia wspólników, a umowę zawiera się dopiero po ich złożeniu.

Oświadczenia wspólników

Wspólnicy SKA mogą wejść do spółki z o.o. Jest to ich uprawnienie, a nie obowiązek. Nie ma bowiem automatycznego przystąpienia do podmiotu powstałego na skutek transformacji. W związku z powyższym każdy wspólnik może podjąć w tej sprawie indywidualną decyzję. Brak jest przy tym przeszkód, aby osoba głosująca za uchwałą o przekształceniu nie złożyła oświadczenia o uczestnictwie w spółce przekształconej i odwrotnie, tzn. aby wspólnik głosujący przeciw uchwale wstąpił do spółki z o.o. Wspólnicy, którzy chcą zostać udziałowcami spółki z o.o., powinni w ciągu miesiąca od powzięcia uchwały przekształceniowej złożyć oświadczenie o uczestniczeniu w podmiocie. Mogą to uczynić albo na walnym zgromadzeniu, albo w terminie późniejszym. Fakt niezłożenia deklaracji poczytuje się za brak chęci zostania wspólnikiem. Osoby, które złożyły oświadczenia w przepisanym terminie i formie, stają się z dniem przekształcenia udziałowcami spółki z o.o.

Dodatkowo trzeba mieć na uwadze, że transformacja nie będzie możliwa, jeśli wartość majątku bilansowego spółki, który trzeba by wypłacić wspólnikom nieuczestniczącym w spółce z o.o., przekracza 10 proc. Uchwała przewidująca wypłatę ponad 10 proc. wartości bilansowej majątku da się zaskarżyć powództwem o jej uchylenie albo o stwierdzenie nieważności. W razie dokonania wypłaty osoby działające za spółkę będą ponosiły odpowiedzialność odszkodowawczą.

Roszczenie o wypłatę

Wspólnik, który złożył oświadczenie negatywne albo w ogóle nie wyraził swojej woli, nie uczestniczy w spółce z o.o. oraz nabywa w stosunku do niej - z dniem zarejestrowania przekształcenia - roszczenie o wypłatę kwoty odpowiadającej wartości jego akcji w spółce przekształcanej zgodnie ze sprawozdaniem finansowym. Roszczenie przedawnia się z upływem dwóch lat od dnia transformacji. Spółka jest zobowiązana do dokonania rozliczeń w ciągu sześciu miesięcy od wpisu do rejestru. Wspólnicy mogą jednak występować ze swoim żądaniami później. W takim przypadku termin ten biegnie od dnia ich zgłoszenia. Powyższe zasady odnoszą się także do zwrotu aportów.

Rejestracja

Ostatnią fazą procesu transformacji SKA w spółkę z o.o. jest złożenie wniosku o wpis przekształcenia do rejestru. Dokument podpisują wszyscy komplementariusze. Zgłoszenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do sądu rejestrowego powinno zawierać:

wfirmę, siedzibę i adres spółki,

wprzedmiot działalności spółki,

wwysokość kapitału zakładowego,

wokreślenie, czy wspólnik może mieć więcej niż jeden udział,

wnazwiska, imiona i adresy członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki,

wnazwiska i imiona członków rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli ustawa lub umowa spółki wymaga ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej,

wjeżeli wspólnicy wnoszą do spółki wkłady niepieniężne - zaznaczenie tej okoliczności,

wczas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony,

wjeżeli umowa wskazuje pismo przeznaczone do ogłoszeń spółki - oznaczenie tego pisma.

Zgłoszenie należy wzbogacić o dodatkowe załączniki, w tym złożone wobec sądu albo poświadczone notarialnie wzory podpisów członków zarządu. Sąd wpisuje do rejestru spółkę przekształconą (z o.o.), wykreślając jednocześnie spółkę przekształcaną (komandytowo-akcyjną). Po czym w terminie dwóch tygodni od dnia wpisu przekształcenia do rejestru zarząd spółki z o.o. składa wniosek o dokonanie ogłoszenia o transformacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Nie ma przeszkód, aby z umowy spółki wynikał dodatkowo obowiązek ogłoszenia w inny sposób.

Firma stara i nowa

Niewątpliwie w wyniku przekształcenia musi dojść do zmiany firmy, w tym treści dodatku dotyczącego formy prawnej. Jeżeli spółce z o.o. zależy np. na utrzymaniu dotychczasowych klientów czy też rynków zbytu, może ona działać w obrocie pod firmą, której korpus stanowi firma dotychczasowa. Z kolei w przypadku gdy zmianie ulegnie korpus firmy, należy przez co najmniej rok od dnia przekształcenia podawać w nim dawną firmę obok nowej z dodatkiem wyrazu "dawniej". To samo dotyczy sytuacji, gdy nastąpi zmiana dodatku, ale w części fakultatywnej, nieokreślającej charakteru prawnego spółki.

Ponowna wycena

Wspólnikowi, który nie przystąpił do przekształcenia, a ma zastrzeżenia co do wartości swoich udziałów (akcji) przyjętych w planie przekształcenia, wolno żądać ich ponownej wyceny. Termin zgłoszenia żądania upływa w dniu powzięcia uchwały o przekształceniu. Jeżeli spółka nie uwzględni żądania i nie przeprowadzi ponownej wyceny albo nie wykona jej rzetelnie, wspólnik może wystąpić z powództwem o ustalenie wartości udziałów (akcji). Przy czym jego wniesienie nie przeszkadza w zarejestrowaniu przekształcenia.

Zaskarżenie

Uchwałę w sprawie przekształcenia, którą podjęto z naruszeniem prawa, umowy spółki albo godząc w dobre obyczaje, da się zaskarżyć. Jest na to czas przez miesiąc od dnia otrzymania o niej wiadomości, nie później jednak niż w terminie trzech miesięcy od dnia jej powzięcia. Przy czym wspólnicy nie mogą opierać swojego powództwa tylko na zastrzeżeniach co do wyceny wartości udziałów (akcji), bowiem w takim przypadku mają prawo żądać jedynie ich ponownej wyceny.

Zasady odpowiedzialności

Osoby działające za spółkę przekształcaną odpowiadają solidarnie wobec spółki, wspólników oraz osób trzecich za szkody wyrządzone działaniem lub zaniechaniem, sprzecznym z prawem albo postanowieniami umowy lub statutu spółki, chyba że nie ponoszą winy. Biegły rewident odpowiada wobec spółki i wspólników spółki przekształcanej za szkody wyrządzone z jego winy. W przypadku gdy biegłych jest kilku, ich odpowiedzialność jest solidarna. Roszczenia powyższe przedawniają się w okresie trzech lat, licząc od dnia przekształcenia.

Ważne

Transformacja jest również możliwa w czasie likwidacji podmiotu, nawet po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli oraz upłynnieniu majątku

WZÓR

UMOWA SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ

Stawający oświadczają, iż w celu prowadzenia działalności gospodarczej zawiązują Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, zwaną dalej Spółką.

1. Firma Spółki brzmi: "........" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

2. Spółka może używać firmy skróconej: "........" Sp. z o.o.

Siedzibą Spółki jest miasto....

1. Spółka działa na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami.

2. Spółka może tworzyć oddziały i przedstawicielstwa w kraju i za granicą, jak również tworzyć spółki i przedsiębiorstwa w kraju i za granicą.

Czas trwania Spółki jest nieograniczony.

1. Przedmiotem działania Spółki jest według Polskiej Klasyfikacji Działalności:

1) .....

2) ....

2. Spółka może prowadzić eksport i import w zakresie prowadzonej działalności.

3. Jeżeli na prowadzenie określonej działalności gospodarczej wymagane będzie uzyskanie koncesji lub zezwolenia, Spółka rozpocznie działalność po uzyskaniu tej koncesji lub zezwolenia.

1. Kapitał zakładowy spółki wynosi .......... i dzieli się na ........... równych i niepodzielnych udziałów o wartości nominalnej po ............ każdy udział.

2. Każdy ze wspólników może mieć więcej niż jeden udział.

3. Każdy udział daje prawo do jednego głosu.

4. Podwyższenie kapitału zakładowego do kwoty ................. w terminie do ......... nie będzie stanowić zmiany umowy Spółki.

5. Wspólnicy mają prawo pierwszeństwa objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym proporcjonalnie do wysokości posiadanych udziałów.

6. Wspólnicy mogą zostać zobowiązani uchwałą Zgromadzenia Wspólników do wniesienia dopłat w wysokości nieprzekraczającej pięciokrotności posiadanych przez nich udziałów.

7. Zbycie lub obciążenie udziału wymaga zgody pozostałych Wspólników. Dotychczasowym Wspólnikom przysługuje prawo pierwszeństwa w nabyciu zbywanych udziałów.

Wspólnicy obejmują kapitał zakładowy w następujący sposób:

a) ............ obejmuje .... udziałów po ........... każdy udział, o łącznej wartości ............ i pokrywa je w całości wkładem pieniężnym;

b) ......... obejmuje ....... udziałów po ........ każdy udział, o łącznej wartości ......... i pokrywa je w całości wkładem pieniężnym.

Władzami Spółki są:

a) Zgromadzenie Wspólników;

b) Zarząd.

1. Zgromadzenia Wspólników są zwyczajne i nadzwyczajne.

2. Zwyczajne Zgromadzenia Wspólników zwołuje Zarząd w trybie przewidzianym w kodeksie spółek handlowych.

3. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników zwołuje Zarząd dla rozpatrzenia spraw wymagających niezwłocznych postanowień, z własnej inicjatywy lub na pisemne żądanie wspólników reprezentujących co najmniej 1/10 części kapitału zakładowego. We wniosku o zwołanie Nadzwyczajnego Zgromadzenia należy podać sprawy wnoszone pod jego obrady. Zwołanie Nadzwyczajnego Zgromadzenia winno nastąpić w ciągu czternastu dni od daty zgłoszenia takiego wniosku.

4. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników zwołuje się listami poleconymi lub pocztą kurierską, za pisemnym potwierdzeniem odbioru.

5. Zgromadzenia Wspólników odbywają się w siedzibie Spółki w .......

Do kompetencji Zgromadzenia Wspólników Spółki należą w szczególności:

a) powoływanie i odwoływanie członków Zarządu Spółki;

b) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdania Zarządu z działalności Spółki za każdy rok obrachunkowy;

c) udzielanie absolutorium członkom Zarządu z wykonania przez nich obowiązków;

d) rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdania finansowego za każdy rok obrachunkowy;

e) podejmowanie uchwał w przedmiocie podziału zysku i pokrycia strat;

f) podejmowanie uchwał w sprawie tworzenia funduszy celowych;

g) podejmowanie uchwał w sprawie zbycia części lub całości przedsiębiorstwa Spółki;

h) zmiana umowy Spółki;

i) podejmowanie uchwał w przedmiocie likwidacji i rozwiązania Spółki;

j) wyrażenie zgody na wydzierżawienie nieruchomości albo udziału w nieruchomości oraz na ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego;

k) zatwierdzanie regulaminu Zarządu;

l) inne sprawy wynikające z obowiązujących przepisów prawa w zakresie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

Uchwały Zgromadzenia Wspólników zapadają zwykłą większością głosów, o ile kodeks spółek handlowych nie stanowi inaczej, przy obecności co najmniej 51 proc. (pięćdziesięciu jeden procent) udziałów w kapitale zakładowym.

1. Do kompetencji Zarządu Spółki należy prowadzenie spraw Spółki i reprezentowanie Spółki na zewnątrz, z wyłączeniem spraw zastrzeżonych do kompetencji Zgromadzenia Wspólników Spółki.

2. Zarząd liczy od 1 (jednego) do 3 (trzech) członków.

3. W skład Zarządu Spółki mogą być powoływane osoby spośród wspólników lub spoza ich grona.

4. Członkowie Zarządu są powoływani i odwoływani przez Zgromadzenie Wspólników, z tym jednak zastrzeżeniem, iż członków pierwszego Zarządu powołują Założyciele Spółki działający jako Zgromadzenie Wspólników Spółki.

Rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy, z tym ustaleniem, iż pierwszy rok obrachunkowy kończy się dnia .................. r.

We wszystkich sprawach nieunormowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy kodeksu spółek handlowych i innych aktów normatywnych dotyczących spółek z ograniczoną odpowiedzialnością.

We wszystkich sprawach nieuregulowanych niniejszą umową zastosowanie mają odpowiednie przepisy kodeksu spółek handlowych.

Koszty sporządzenia niniejszego aktu, wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego Przedsiębiorców i innych opłat związanych z założeniem Spółki ponosi Spółka.

Poza umową Spółki Wspólnicy dokonali wyboru pierwszego Zarządu Spółki w osobach:

a) ......... - jako Prezesa Zarządu Spółki;

b) ............. - jako Członka Zarządu Spółki.

Podstawa prawna

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030).

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/033/i02.2014.033.215000400.803.jpg@RY2@

Paulina Żabińska adwokat z Kancelarii Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski

Na skutek ustawy z 8 listopada 2013 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku tonażowym (Dz.U. poz. 1387), od 1 stycznia 2014 r. SKA jest opodatkowana tak jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (stała się podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych w stawce 19 proc.). Dość powszechny dotychczas wybór tej formy prawnej jako metody optymalizacji podatkowej prowadzonej działalności stracił zatem istotnie na znaczeniu.

Rozważając przekształcenie SKA w spółkę z o.o., należy przede wszystkim pamiętać, że jego skutkiem jest przejście z formy spółki osobowej w kapitałową. Konsekwencją są istotne zmiany w sferze odpowiedzialności wspólników. W SKA jako osobowej wspólnik będący komplementariuszem ponosi osobistą odpowiedzialność za jej zobowiązania. W spółce z o.o. co do zasady nie istnieje odpowiedzialność wspólnika za zobowiązania spółki. Z punktu widzenia wspólnika tę różnicę należy ocenić korzystnie.

Co ważne, w spółce z o.o. łatwiejsza jest zmiana jej składu osobowego. Udział w spółce kapitałowej może być bowiem - co do zasady - zbyty przez wspólnika na rzecz osoby trzeciej i nie wymaga to zmiany umowy spółki. Ponadto spółka z o.o. może mieć tylko jednego wspólnika (spółka jednoosobowa), co jest wykluczone w wypadku spółek osobowych.

Odnosząc się do wad takiego przekształcenia, należy wskazać, że spółka z o.o. jako osoba prawna w obrocie występuje poprzez swoje organy - wspólnicy nie mogą więc reprezentować spółki na zewnątrz, o ile nie są jednocześnie członkami zarządu. Pewnym ograniczeniem dla wspólników spółki z o.o. może być też to, iż wkładu do niej nie może stanowić świadczenie pracy bądź usług.

Nie ma potrzeby aneksowania umów

Mimo transformacji wszelkie poprzednio zawarte umowy (np. o współpracę) wiążą nowo powstały podmiot, bez potrzeby ich modyfikowania. O przekształceniu warto jednak zawiadomić partnerów gospodarczych, m.in. z powodu konieczności zmiany zasad wystawiania dokumentów (np. faktur). Spółka z o.o. jest także podmiotem praw i obowiązków wynikających z praw rzeczowych, tj. przysługuje jej prawo własności nieruchomości, które przed przekształceniem należały do spółki komandytowo-akcyjnej. Przy spółce z o.o. pozostają ograniczone prawa rzeczowe, tj. służebności gruntowe, użytkowanie nieruchomości, hipoteka, zastaw zwykły i rejestrowy. Kontynuacji podlegają również prawa i obowiązki wynikające z umów najmu, dzierżawy oraz ubezpieczenia.

Przez trzy lata

W odniesieniu do skutków cywilnoprawnych transformacji ważną kwestią jest odpowiedzialność za długi spółki komandyto-akcyjnej powstałe przed dniem przekształcenia. W wyniku zmiany formy prawnej spółki osobowej na kapitałową mogłoby dojść do próby ucieczki od odpowiedzialności za zobowiązania przekształcanego podmiotu. W związku z powyższym ustawodawca przewidział, że wspólnicy przekształcanej spółki osobowej odpowiadają na dotychczasowych zasadach solidarnie ze spółką przekształconą jeszcze przez trzy lata od dnia przekształcenia. W odniesieniu do SKA subsydiarną odpowiedzialność ponosić będą komplementariusze, wierzyciel przekształcanej spółki będzie mógł sięgnąć do ich majątku osobistego, gdy egzekucja z majątku spółki z o.o. okaże się bezskuteczna. Ponieważ akcjonariusze w ogóle nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania podmiotu, przekształcenie nic nie zmienia w ich sytuacji. Chyba że zachodzą przypadki odpowiedzialności szczególnej, np. z tytułu podjęcia czynności reprezentacyjnych.

Skutki administracyjnoprawne

Kodeks spółek handlowych przewiduje, że spółka z o.o. pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Z uwagi na to, że jest to tylko przykładowe wyliczenie, nie wygasają także inne prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych. W związku z powyższym spółka z o.o. powinna wywiązać się z obowiązków o charakterze ewidencyjnym, np. dokonać zmian w ewidencji samochodów.

NIP I REGON

Przekształcenie wywołuje również skutki organizacyjne dotyczące m.in. identyfikacji podatkowej spółki i wspólników oraz identyfikacji w rejestrze podmiotów gospodarki narodowej. Co do zasady nadany podatnikowi numer identyfikacji podatkowej (NIP) nie przechodzi na jego następcę prawnego. Wyjątkiem jest przekształcenie spółki handlowej w inną spółkę handlową. Oznacza to, że nie ma konieczności nadawania spółce z o.o. nowego NIP. Zarówno NIP spółki podlegającej przekształceniu, który identyfikuje ją jako podatnika VAT, jak i NIP-y poszczególnych wspólników, identyfikujące ich jako podatników podatku dochodowego od osób fizycznych po przekształceniu, nie ulegają zmianie.

Jeśli chodzi o zmiany w identyfikacji w rejestrze podmiotów gospodarki narodowej, to spółka z o.o. nie ma możliwości przejęcia numeru identyfikacyjnego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) spółki komandytowo-akcyjnej, bowiem numer REGON nie przechodzi na następców prawnych. Przekształcenie prowadzi do wykreślenia podmiotu z rejestru. W związku w tym powstaje konieczność dokonania ponownego wpisu z nadaniem nowego REGON.

Przekształcenie wywołuje także skutki w sferze prawa pracy. Zgodnie z dominującym poglądem spółka przekształcona staje się stroną dotychczasowych stosunków pracy, ponieważ wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki przekształcanego podmiotu.

Podstawa prawna

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030).

Ustawa z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1314).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 27 lipca 1999 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej, w tym wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, oraz szczegółowych warunków i trybu współdziałania służb statystyki publicznej z innymi organami prowadzącymi urzędowe rejestry i systemy informacyjne administracji publicznej (Dz.U. z 1999 r. nr 69, poz. 763 z późn. zm.).

Ewelina Stępień

ewelina.stepien@infor.pl