Sprzedaży aut z polisą można zakazać

Każde państwo członkowskie może ustanowić zakaz kierowania do konsumentów ofert wiązanych, których co najmniej jeden element jest usługą finansową. Dotyczy to np. sprzedaży samochodów wraz z ubezpieczeniem. Tego rodzaju ogólnemu zakazowi mogą towarzyszyć dokładnie określone wyjątki - orzekł luksemburski Trybunał Sprawiedliwości.

Problem stanowienia praw ograniczających swobodę świadczenia usług, także finansowych, powstał w Belgii. Citroën Belux, działający w podwójnej roli, a więc sprzedawcy aut i agenta ubezpieczeniowego, zaproponował swoim nowym klientom sześciomiesięczny upust w cenie kompletnego ubezpieczenia samochodów, kupowanego na cały rok. Oferta była skierowana zarówno do nabywców samochodów, jak i do zainteresowanych wyłącznie ubezpieczeniem o handlowej nazwie Omnium. Ta specjalna propozycja salonu samochodowego została uznana przez stowarzyszenie pośredników ubezpieczeniowych i finansowych (FvF) za zakazaną przez belgijskie prawo ofertę wiązaną. Tym samym belgijski Citroën naraził się na zarzut stosowania nieuczciwych praktyk handlowych. Konkurenci, działając przez FvF, pozwali więc dilera przed sąd gospodarczy w Brukseli. Ten orzekł w I instancji, że skoro oferta była skierowana do potencjalnych nabywców nowych samochodów, to łamała ustawowy zakaz. Również sąd odwoławczy przychylił się do opinii, że pół roku darmowego ubezpieczenia Omnium mogło być uzależnione w oczach przeciętnego konsumenta od zakupu nowego Citroëna. Zapytał więc Trybunał Sprawiedliwości, czy takie prawo, jak obowiązujące w Belgii, zakazujące co do zasady sprzedaży wiązanej towarów razem z usługami finansowymi, jest zgodne z traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i dyrektywą 2005/29/WE dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych.

TS przypomniał, że dyrektywa wymaga, by przedsiębiorcy świadczący usługi finansowe bezwarunkowo musieli informować klientów o ich istocie i skutkach ze względu na złożoność produktów finansowych i związane z nimi poważne ryzyko ekonomiczne. Wynika z tego - zdaniem sędziów europejskiego sądu - że oferty wiązane, których co najmniej jeden element jest usługą finansową, są co do zasady przez dyrektywę zakazane. Co więcej, państwa członkowskie mogą nałożyć na przedsiębiorców jeszcze bardziej restrykcyjne wymagania w zakresie usług finansowych i transakcji wiązanych z ich udziałem. I nie zależy to od stopnia złożoności ani ryzyka tego rodzaju usług, ani tym bardziej od tego, czy produkt składa się wyłącznie z usług finansowych, czy też taka usługa towarzyszy sprzedaży rzeczy. Co się zaś tyczy zgodności tego rodzaju przepisów krajowych z zasadą swobody przedsiębiorczości wynikającą z TFUE, to trybunał orzekł, że najwyższą wartością jest ochrona konsumentów. Dlatego możliwy jest taki zakaz jak obowiązujący w Belgii.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok w sprawie C-265/12.