Metawyszukiwarki łamią prawo chroniące właścicieli baz danych

Przedsiębiorca, który udostępnia w internecie metawyszukiwarkę ukierunkowaną - a więc taką, która sama nie analizuje stron internetowych, a tylko ma dostęp do innych wyszukiwarek wyposażonych w bazy danych - wtórnie wykorzystuje zawartość chronionych prawem europejskim baz danych - orzekł luksemburski Trybunał Sprawiedliwości. Dodał jednak, że do takiej kwalifikacji niezbędne jest, by metawyszukiwarka ukierunkowana spełniała trzy kryteria:

● musi udostępniać użytkownikowi końcowemu formularz oferujący tę samą funkcjonalność, co ten proponowany przez wykorzystywaną bazę danych;

● konieczne jest, by pasożytnicza wyszukiwarka przekazywała w czasie rzeczywistym polecenia użytkowników końcowych do wyszukiwarki, w którą wyposażona jest przeglądana baza;

● metawyszukiwarka musi ukazywać użytkownikowi końcowemu wyniki we właściwej dla niej formie strony internetowej, łącząc wyniki powtórzone w jeden element, ale w porządku opartym na kryteriach porównywalnych z wyszukiwarką bazy.

Jeśli więc metawyszukiwarka ukierunkowana tak właśnie działa, narusza prawo europejskie chroniące producentów baz danych przed przywłaszczaniem rezultatów ich inwestycji. Chodzi o łamanie przepisów dyrektywy 96/9/WE w sprawie ochrony prawnej baz danych.

Do takiego zakwalifikowania działania przedsiębiorcy, który oferował w internecie przeszukiwanie baz danych dotyczących sprzedaży używanych samochodów, TS doszedł, odpowiadając na pytanie holenderskiego sądu. Rozpatrywał on spór dwóch spółek: Wegnera z GasPedaalem. Ta druga wykorzystywała bazy danych innych przedsiębiorców oferujących sprzedaż używanych samochodów. Pierwsza zaś miała własną stronę AutoTrack, na której udostępniała online ogłoszenia dotyczące używanych aut. Zestawienie zawierało ok. 40 tys. ogłoszeń, z czego codziennie uaktualniane były dane dotyczące połowy tej liczby pojazdów. Za pomocą wyszukiwarki AutoTracka internauci mogli w sposób ukierunkowany, wedle wybranych przez siebie kryteriów, przeszukiwać bazę.

Innoweb z kolei udostępniał przez swoją stronę internetową metawyszukiwarkę również ukierunkowaną na sprzedaż aut. Polegało to na tym, że używał wyszukiwarek innych stron, m.in. AutoTracka, przekazując zapytania swoich użytkowników wyszukiwarkom, które wykorzystuje, czego nie robią wyszukiwarki ogólne. Internauci wykorzystując GasPedaal, docierają za pomocą tej metawyszukiwarki jednocześnie do wielu zestawień i do licznych baz danych. W sumie do ok. 300 tys. ofert jednocześnie.

Dlatego Wegner uznał, że Innoweb narusza jego prawo dotyczące bazy danych ustanowione dyrektywą 96/9/WE, a także prawo holenderskie. Wniósł pozew, w którym zażądał nakazania, by właściciel metawyszukiwarki zaniechał swego działania. Zasadniczo wygrał sprawę w pierwszej instancji, jednak Innoweb się odwołał.

Sąd drugiej instancji zgodził się wprawdzie, że baza Wegnera spełnia warunki pozwalające objąć ją ochroną, niemniej uznał, że GasPedaal nie pobiera w całości lub w istotnej części zawartości strony AutoTracku. Tym samym chciał się dowiedzieć od TS, czy metawyszukiwarka taka prowadzi niedozwolone, powtarzające się systematyczne pobieranie danych lub wtórnie wykorzystuje jakąś część danych z innych baz, m.in. Wagnera.

TS orzekł, że co do zasady można uznać, iż każdy podmiot wykorzystujący metawyszukiwarkę wtórnie wykorzystuje zawartość innych chronionych baz danych. Ważne jest jednak, by działo się to i w czasie rzeczywistym, i na podstawie porównywalnych kryteriów, jakie oferuje wyszukiwarka wykorzystywanej strony.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok TS w sprawie C-202/12.