Unia nie gwarantuje świadczeń przedemerytalnych

Pracownik, który utracił pracę z powodu likwidacji islandzkiego pracodawcy, nie ma prawa do świadczenia przedemerytalnego w Polsce.

Przez trzy lata mężczyzna był zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie działającej w Islandii. Po powrocie do kraju zarejestrował się w urzędzie pracy i złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Udowodnił ponad 40 lat składkowych i nieskładkowych. ZUS po zbadaniu przedstawionych dokumentów odmówił mu przyznania takiego świadczenia.

Zainteresowany złożył do sądu odwołanie. Sędziowie przyznali jednak rację zakładowi. Ubezpieczony bowiem jako podstawę swojego wniosku wskazał rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L z 30 kwietnia 2004 r.). Natomiast sąd I instancji uznał, że w tej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U. UE L z 5 lipca 1971 r.). Co prawda w przypadku świadczeń przedemerytalnych mają zastosowanie przepisy pierwszego rozporządzenia, ale ze względu na fakt, że Islandia była członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, to faktycznie roszczenie musi być rozpatrywane wyłącznie na podstawie przepisów tego drugiego dokumentu. A zgodnie z rozporządzeniem EWG nr 1408/71 świadczenie przedemerytalne nie podlega koordynacji.

Ubezpieczony odwołał się od wyroku do sądu II instancji. Sąd apelacyjny wyjaśnił, że wnioskodawca został zwolniony z pracy przez pracodawcę islandzkiego z przyczyn ekonomicznych w rozumieniu przepisów prawnych tam obowiązujących. Natomiast ubiega się o świadczenie w Polsce, bo w kraju, gdzie pracował, taka pomoc mu nie przysługiwała. Sąd apelacyjny podtrzymał więc wyrok sądu I instancji.

Zainteresowany złożył kasację do Sądu Najwyższego. Ten ją oddalił. Sędziowie potwierdził, że poza granicami wspólnotowej koordynacji określonej w rozporządzeniu EWG nr 1408/71 znalazły się świadczenia przedemerytalne. Z tego też powodu ubezpieczony powinien spełnić warunki określone w polskiej ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z z późn. zm.). Skoro więc nie spełnia tych warunków, ZUS nie może wypłacić mu takiej pomocy.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

Wyrok z 7 marca 2012 r., sygn. akt I UK 202/11.