Lista tworzona po cichu

Polski rząd został poproszony o przedstawienie listy trzech kandydatów na sędziego ETPC do 8 marca 2021 r., ponieważ kadencja sędziego Krzysztofa Wojtyczka upływa 31 października 2021 r. 8 grudnia 2020 r. lista trzech kandydatów została przekazana Panelowi Doradczemu Rady Europy (panel przedstawia opinie doradcze wokół kandydatów i procedur). Polskie organizacje pozarządowe podjęły próbę monitorowania procedury wyboru. Było to szczególnie trudne, ponieważ rząd ograniczał dostęp do kluczowych informacji dotyczących procedury. Co najwyżej publikował skąpe wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Organizacje pozarządowe i samorządy prawnicze wskazywały na duże ryzyko stronniczości politycznej, gdyż wszyscy członkowie krajowej komisji rekrutacyjnej wywodzili się z władzy wykonawczej lub zostali wybrani bezpośrednio przez tą władzę (dwóch akademików). Dlatego też organizacje pozarządowe apelowały o podjęcie odpowiednich działań legislacyjnych w celu zapewnienia apolityczności komisji, zwłaszcza poprzez zagwarantowanie, że jej członkami będą przedstawiciele władzy wykonawczej, sądowniczej, ustawodawczej, organizacji pozarządowych oraz zawodów prawniczych. Ponadto krajowa procedura wyboru musi być stabilna i ustalona z wyprzedzeniem poprzez kodyfikację i utrwaloną praktykę. Wydane 2 października 2020 r. zarządzenie zmieniało zarządzenie z 2012 r. w sprawie powołania zespołu do spraw wyłonienia kandydatów na urząd sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Nowelizacja nie uwzględniała jednak zastrzeżeń wyrażonych przez organizacje monitorujące proces.