PE walczy przeciwko wypłacie Węgrom 10 mld euro

Wypłatę ponad 10 mld euro z funduszy spójności Komisja Europejska blokowała ze względu na ewidentne problemy z niezależnością węgierskiego sądownictwa. 13 grudnia 2023 r. uznała jednak, że Węgry poczyniły wystarczający postęp, by środki odblokować. Doszło do tego ledwie jeden dzień przed unijnym szczytem, na którym przywódcy zgodzili się na rozpoczęcie negocjacji akcesyjnych z Ukrainą. Później, w lutym 2024 r., udało się też przeforsować wynoszący 50 mld euro pakiet wsparcia dla Ukrainy. Obie kwestie chciał i mógł zablokować jeden kraj, czyli Węgry. Ostatecznie Viktora Orbana udało się przekonać do ustępstw, jednak duża część europarlamentarzystów uważa, że sposób, w jaki to zrobiono, podważa wartości, na których powinna opierać się Unia.

Fundusze odblokowane, fundusze zablokowane

Podstawą sprawy, która zawisła teraz przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-225/24), jest art. 263 Traktatu o funkcjonowaniu UE (dalej: TFUE). Zgodnie z nim trybunał może kontrolować legalność konkretnego aktu ustawodawczego lub „aktu zmierzającego do wywarcia skutków prawnych wobec podmiotów trzecich”. Nad wnioskiem o skierowanie sprawy do TSUE głosowała najpierw komisja prawna Parlamentu Europejskiego (JURI), gdzie uzyskał on poparcie, ale nie wszystkich członków. W końcu w marcu 2024 r. skarga trafiła do trybunału. PE domaga się w niej stwierdzenia nieważności decyzji z grudnia 2023 r., powołując się m.in. na art. 9 (zasada równości obywateli) oraz art. 15 (zasada otwartości i transparencji) TFUE. Twierdzi również, że komisja nadużyła uprawnień „w zamian za uchylenie przez Węgry weta w odniesieniu do niektórych pilnych decyzji, które wymagały jednomyślności w Radzie Europejskiej”, oraz niewystarczająco dobrze uzasadniła swoją decyzję o uwolnieniu środków.