Wyższy limit środków objęty gwarancjami

Gdy w 2008 r. na rynkach finansowych nagle wybuchła panika, a ludzie masowo zaczęli wypłacać pieniądze z banków, zagrażając tym samym ich płynności i stabilności okazało się, iż systemy gwarantowania depozytów nie stanowią jedynie reliktu niepewnej przeszłości, a wręcz przeciwnie, mogą i powinny stanowić realne zabezpieczenie setek tysięcy podmiotów powierzających bankom środki finansowe.

Zarówno poszczególne państwa członkowskie, jak też organy UE bardzo szybko doszły do przekonania, iż funkcjonujące wówczas zasady gwarantowania depozytów były niewystarczająco efektywne w obliczu realnego zagrożenia kryzysem finansowym. Jednocześnie stwierdzono, że dobry i zapewniający rzeczywiste bezpieczeństwo depozytów system gwarantowania może w przyszłości potencjalnie zapobiec tzw. runom na banki, które w sytuacji niepewności finansowej na rynkach światowych, mogłyby zupełnie zachwiać europejskim systemem finansowym.

W Polsce pierwsze "kryzysowe" zmiany w systemie gwarantowania depozytów rozpoczęły się już w 2008 roku, kiedy to w drodze nowelizacji ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (BFG) z 23 października 2008 r. wprowadzone zostało m.in. podwyższenie gwarantowanej sumy depozytów z równowartości 20 tys. do 50 tys. euro. Zarówno sama zmiana jak i szybkość reakcji polskiego ustawodawcy na kryzys finansowy została bardzo pozytywnie przyjęta zarówno przez deponentów, jak i cały sektor finansowy.

Parlament Europejski i Rada przyjęły 11 marca 2009 r. Dyrektywę w sprawie systemów gwarancji depozytów (2009/14/WE) zmieniającą zasady gwarantowania depozytów w UE. Nadrzędnym celem nowej dyrektywy było przywrócenie zaufania do sektora finansowego i zapewnienie jego właściwego funkcjonowania w sytuacjach podwyższonego ryzyka na rynkach finansowych.

Dyrektywa wprowadza kilka podstawowych zasad mających zapewnić nową jakość w zakresie systemów gwarantowania depozytów. Jej główne postanowienia przewidują przede wszystkim: ustalenie jednolitej minimalnej gwarantowanej sumy depozytów, skrócenie okresu wypłaty gwarantowanych środków, zniesienie możliwości obniżenia procentu środków gwarantowanych, wzajemną współpracę systemów gwarantowania depozytów oraz udostępnienie deponentom dodatkowych informacji w celu identyfikacji właściwego systemu gwarancji depozytów.

Systemy prawne poszczególnych państw członkowskich powinny zostać dostosowane do założeń Dyrektywy 2009/14/WE najpóźniej do 31 grudnia 2010 r. W Polsce pierwsza faza zmian w zakresie gwarantowania depozytów, wynikająca z implementacji postanowień Dyrektywy, została dokonana ustawą z 16 lipca 2010 r., która wprowadziła wiele ww. zmian wynikających z założeń Dyrektywy.

Sejm uchwalił zmiany w ustawie o BFG, które ostatecznie implementując całość postanowień Dyrektywy, przewiduje m.in. zwiększenie minimalnej gwarantowanej sumy depozytów do 100 tys. euro oraz skrócenie terminu wypłaty tychże środków do 20 dni roboczych.

Unijna dyrektywa wprowadza kilka podstawowych zasad mających zapewnić nową jakość w zakresie systemów gwarantowania depozytów

@RY1@i02/2010/253/i02.2010.253.055.008b.001.jpg@RY2@

Dorota Dubyk, prawnik, Baker & McKenzie Gruszczyński i Wspólnicy Kancelaria Prawna sp. k.

NOT. KRZYSZTOF TOMASZEWSKI

Ustawa z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw.

z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw