Opłaty za przeniesienie numeru telefonu

Europejski Trybunał Sprawiedliwości - odpowiadając na pytanie prawne Sądu Najwyższego - oceni, czy właściwy organ regulacyjny państwa członkowskiego ma obowiązek przy ustalaniu wysokości opłaty za przeniesienie numeru uwzględnić koszty operatorów sieci telefonii ruchomej ponoszone w związku z wykonywaniem takiej usługi.

19 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 lutego 2008 r. w sprawie odwołania Polskiej Telefonii Cyfrowej sp. z o.o. przeciwko prezesowi UKE o nałożenie kary pieniężnej ze względu na wysokość opłaty ustalonej przez operatora za przeniesienie numeru (sygn. akt III SK 27/08). UKE nałożył na PTC karę w wysokości 100 tys. zł w związku z wysokością opłat ustalonych przez PTC za przeniesienie numeru. Wcześniej UKE zlecił TNS OBOP badania dotyczące przenośności numerów telefonii stacjonarnej i komórkowej, których wyniki wskazywały, że większość klientów indywidualnych jest skłonna zapłacić za przeniesienie numeru w przypadku zmiany operatora maksymalnie do 50 zł brutto. Na tej podstawie sformułował stanowisko, w którym wskazał, że jednorazowa opłata pobierana przez operatorów z tego tytułu nie powinna przekraczać 50 zł brutto. Zostało ona opublikowane na stronie internetowej UKE.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego prezes UKE uznał, że PTC w okresie od 28 marca 2006 r., tj. od dnia publikacji stanowiska prezesa UKE, do 31 maja 2006 r. stosowała opłatę za przeniesienie przydzielonego numeru w wysokości zniechęcającej abonentów do tego uprawnienia. Zdaniem UKE oznaczało to, że PTC realizuje uprawnienia abonentów niezgodnie z art. 71 ust. 3 ustawy z 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, w związku z czym na podstawie art. 74 ust. 3 pkt 3 u.p.t. prezes UKE nałożył na PTC karę pieniężną zgodnie z art. 209 ust. 1 pkt 16 u.p.t. Od decyzji prezesa UKE PTC złożyła odwołanie do Sądu Okręgowego Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. SOKiK wyrokiem z 6 marca 2007 r. oddalił odwołanie PTC, uznając je za bezzasadne. PTC odwołała się więc do sądu apelacyjnego, który uchylił decyzję prezesa UKE. W uzasadnieniu sąd apelacyjny wskazał, że nie zaszły przesłanki nałożenia kary na podstawie art. 209 ust. 1 pkt 16 i art. 74 ust. 3 pkt 3 prawa telekomunikacyjnego. Zgodnie z art. 209 ust. 1 pkt 16 karze podlega operator, który uniemożliwia abonentom korzystanie z uprawnień do przydzielonego numeru, o których mowa w art. 70 i 71 ustawy. Zdaniem sądu apelacyjnego prezes UKE utożsamia pojęcie: uniemożliwia korzystania z uprawnień z użytym przez ustawodawcę określeniem zniechęcania do korzystania z uprawnienia do przydzielonego numeru, uznając, że samo stosowanie opłaty wyższej niż określona przez prezesa UKE jest równoznaczne z uniemożliwianiem abonentom korzystania z uprawnienia do przydzielonego numeru w sposób określony przepisami prawa. Jednak znaczenie określeń uniemożliwia i zniechęca nie jest tożsame. Zdaniem sądu nałożenie kary wymaga wykazania, że podejmowane przez operatora działania lub zaniechania - także polegające na pobieraniu opłaty w nadmiernej wysokości - uniemożliwiają abonentom korzystanie z uprawnienia wynikającego z art. 71 ust. 3 u.p.t., tj. do przeniesienia numeru.

W ocenie sądu apelacyjnego wskazana w art. 71 ust. 3 u.p.t. wysokość opłaty niezniechęcającej do korzystania z uprawnienia nie może być ustalana w zupełnym oderwaniu od kwestii ponoszonych przez operatora kosztów związanych z usługą. Nie można dokonywać wykładni art. 71 ust. 3 u.p.t. w oderwaniu od treści pozostałych przepisów ustawy, jak i przepisów prawa europejskiego. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w uzasadnieniu wyroku z 13 lipca 2006 r., sygn. C - 438/04, przypomniał, że ustawodawca europejski w art. 30 ust. 2 dyrektywy o usłudze powszechnej nakazał, aby krajowe organy regulacyjne zapewniły, by ceny połączeń wzajemnych związanych z zapewnieniem przenoszenia numerów były zorientowane na koszty i aby bezpośrednie obciążenia abonentów, jeśli są, nie zniechęcały z korzystania z tych usług, przy czym operator może pośrednio lub bezpośrednio obciążyć abonenta pragnącego skorzystać z usługi przeniesienia numeru kosztami realizacji tej usługi. Za błędną uznał sąd apelacyjny wykładnię przepisu art. 71 ust. 3 u.p.t. prowadzącą do uznania, że o wysokości opłaty mają decydować wyłącznie preferencje abonentów w oderwaniu od kosztów usługi przeniesienia numeru ponoszonych przez operatora.

Sąd apelacyjny zmienił zatem wyrok SOKiK z 6 marca 2007 r. i uchylił decyzję prezesa UKE nakładającą na PTC karę pieniężną w wysokości 100 tys. zł.

Prezes UKE złożył skargę kasacyjną od tego wyroku. 19 grudnia 2008 r. odbyła się rozprawa w tej sprawie przed Sądem Najwyższym. SN postanowił rozprawę odroczyć i na podstawie art. 234 ust. 3 TWE zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z pytaniem prawnym, czy art. 30 ust. 2 dyrektywy o usłudze powszechnej należy interpretować w ten sposób, że właściwy organ regulacyjny państwa członkowskiego, zapewniając, aby bezpośrednie obciążenia abonentów nie zniechęcały do korzystania z dodatkowej usługi przeniesienia numeru, ma obowiązek przy ustalaniu wysokości opłaty za przeniesienie numeru uwzględnić koszty operatorów sieci telefonii ruchomej ponoszone w związku z wykonywaniem takiej usługi. W ocenie SN wykładania art. 71 ust. 3 u.p.t. jest możliwa dopiero po dokonaniu przez ETS wykładni art. 30 ust. 2 dyrektywy o usłudze powszechnej, którego interpretacja w świetle orzecznictwa ETS nie jest jasna.