Arbitrzy mogą pytać Trybunał Sprawiedliwości

Jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej jest zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego. Dlatego sądy krajowe lub organy administracji w przypadku stwierdzenia sprzeczności pomiędzy przepisami krajowymi a wspólnotowymi powinny stosować przepisy wspólnotowe. W wielu jednak przypadkach sytuacja jest skomplikowana i kwestia wykładni prawa wspólnotowego oraz ewentualnej sprzeczności przepisów krajowych budzi spore wątpliwości. W takim wypadku zgodnie z przepisem art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, sąd krajowy może (a w pewnych sytuacjach również musi) wystąpić do Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu z pytaniem prawnym.

Czy w razie powzięcia wątpliwości co do wykładni prawa wspólnotowego przez Krajową Izbę Odwoławczą jest ona uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wydanie orzeczenia wstępnego.

Dorobek orzeczniczy Trybunału pozwala wyróżnić cechy, które pozwalają zaliczyć organ orzekający do sądów w rozumieniu art. 234 Traktatu Wspólnot Europejskich.

Są to organy, które:

● wykonują funkcje orzecznicze,

● działają na podstawie ustawy,

● mają charakter stały,

● orzekają na podstawie prawa, a nie tylko umowy stron,

● postępowanie między stronami jest kontradyktoryjne.

Sądzę, że obecny status Krajowej Izby Odwoławczej spełnia powyższe przesłanki. Jest to bowiem organ powołany na podstawie ustawy - Prawo zamówień publicznych do rozstrzygania środków odwoławczych w postępowaniu o udzielenie zamówienia. W odróżnieniu od orzekających poprzednio ad hoc zespołów arbitrów, KIO jest organem działającym stale. Członkowie Izby w zakresie wykonywania czynności określonych ustawą korzystają z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym (art. 174 ust. 6 prawa zamówień publicznych - p.z.p.). Nadto członkowie składów orzekających Izby przy orzekaniu są niezawiśli i związani wyłącznie przepisami obowiązującego prawa (174 ust. 7 p.z.p.).

W tej sytuacji, jeżeli KIO ma wątpliwości co do zgodności polskich przepisów ze wspólnotowymi, to ma możliwość wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o wydanie orzeczenia prejudycjalnego.

prawnik z kancelarii Golenia Hanusa Wojtyczek - Adwokaci s.c.