W Unii Europejskiej nie mogą zapaść dwa wyroki karne w tej samej sprawie

Jeżeli właściwy organ jednego z państw członkowskich ma uzasadnione powody, by przypuszczać, że w innym kraju Unii Europejskiej toczy się równoległe postępowanie karne wobec tej samej osoby w sprawie tych samych czynów, czego skutkiem może być prawomocne zakończenie tych postępowań w co najmniej dwóch państwach członkowskich, organ ten powinien nawiązać kontakt z właściwym organem drugiego państwa członkowskiego.

Stwierdzenie, czy istnieją uzasadnione powody, powinno należeć wyłącznie do organu nawiązującego kontakt. Takie uzasadnione powody mogą istnieć na przykład, jeżeli podejrzany lub oskarżony twierdzi, że w innym państwie członkowskim toczy się wobec niego równoległe postępowanie karne w sprawie tych samych czynów, lub jeżeli właściwy organ innego państwa członkowskiego kieruje stosowny wniosek o wzajemną pomoc prawną, z którego wynika, że może się toczyć równoległe postępowanie karne. Przez równoległe postępowanie należy rozumieć zarówno przygotowawcze, jak i proces.

Organ, z którym nawiązano kontakt, ma obowiązek udzielenia odpowiedzi w rozsądnym terminie wskazanym przez organ nawiązujący kontakt, Jeżeli nie wskazano rozsądnego terminu - odpowiada bez nieuzasadnionej zwłoki, i informuje organ nawiązujący kontakt, czy w danym państwie członkowskim toczy się równoległe postępowanie.

W przypadku potwierdzenia, że toczy się równoległe postępowanie, właściwe organy danych państw członkowskich podejmują bezpośrednie konsultacje. Są bowiem zobowiązane do wypracowania porozumienie co do rozwiązania, które pozwoli uniknąć negatywnych skutków równoległych postępowań.

Rozwiązanie to może - w stosownych przypadkach - prowadzić do skoncentrowania postępowania karnego w jednym kraju. W takim wypadku organ państwa, w którym toczy się postępowanie, ma obowiązek informowania właściwe organy drugiego państwa członkowskiego o wynikach postępowania.

Kraje Unii są zobowiązane do zastosowania się do powyższych procedur do 15 czerwca 2012 r.

W przypadku potwierdzenia, że toczy się równoległe postępowanie, właściwe organy danych państw członkowskich podejmują bezpośrednie konsultacje. Są bowiem zobowiązane do wypracowania porozumienie co do rozwiązania, które pozwoli uniknąć negatywnych skutków równoległych postępowań.

Katarzyna Wójcik-Adamska

Decyzja ramowa Rady 2009/948/WSiSW z 30 listopada 2009 r. w sprawie zapobiegania konfliktom jurysdykcji w postępowaniu karnym i w sprawie rozstrzygania takich konfliktów (L 328/42); weszła w życie 15 grudnia 2009 r.