Można ściągnąć wierzytelność od zagranicznego kontrahenta

Przedsiębiorca współpracujący z zagranicznymi kontrahentami zaopatrzony jest w różne sposoby ściągania od nich wierzytelności. Jednym z nich jest uzyskanie zaświadczenia o europejskim tytule egzekucyjnym (ETE). Jego przyznanie uzależnione jest jednak od występowania wielu przesłanek. Gdy nie można zastosować przepisów o europejskim tytule egzekucyjnym, konieczne jest zwrócenie się do właściwego sądu w państwie członkowskim Unii Europejskiej o stwierdzenie wykonalności orzeczenia wydanego przez polski sąd.

Polscy przedsiębiorcy z ETE mogą skorzystać w oparciu o art. 795¹ i następne kodeksu postępowania cywilnego. Po uzyskaniu orzeczenia sądowego, ugody sądowej lub innego dokumentu stanowiącego podstawę dla egzekucji, wierzyciel może zwrócić się do sądu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ważność tych dokumentów, jako europejski tytuł wykonawczy. Aby móc skorzystać z dobrodziejstw ETE, konieczne jest, aby roszczenie przedsiębiorcy polskiego dotyczyło zapłaty oznaczonej kwoty pieniężnej i aby było wymagalne w chwili złożenia dokumentu wszczynającego postępowanie. Roszczenie będące przesłanką do wydania ETE musi mieć cechę bezsporności, czyli musi zostać uznane przez zagranicznego dłużnika wprost.

Przedsiębiorca polski, który nie posiada uznania roszczenia może dodatkowo skorzystać z ETE, jeśli zagraniczny dłużnik mógł się jemu sprzeciwić, ale tego nie uczynił. Polski wierzyciel musi zadbać o to, aby dokument wszczynający postępowanie został doręczony dłużnikowi w sposób niewątpliwy, a doręczenie to zostało przez dłużnika potwierdzone. Wnosząc o ETE, przedsiębiorca polski musi dokładnie opisać roszczenie wytoczone przeciw zagranicznemu kontrahentowi. Dłużnik dodatkowo musi zostać wyczerpująco powiadomiony o trybie, w jakim może podjąć obronę przed sądem i o konsekwencjach jego bezczynności. Zaświadczenie o ETE wystawia się w języku, w którym wydano orzeczenie nadające tytuł wykonawczy np. ugodzie sądowej. Ponadto od wydania zaświadczenia nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Zaświadczenie ETE obejmuje nie tylko kwotę roszczenia głównego, lecz także kwotę zasądzoną tytułem zwrotu kosztów procesu. Jeżeli tylko część orzeczenia spełnia wymagania rozporządzenia, zaświadczenie ETE nadaje się tej części.

Orzeczenie zaopatrzone w zaświadczenie o europejskim tytule egzekucyjnym jest uznawane i wykonywane w każdym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej bez potrzeby prowadzenia jakiegokolwiek postępowania. W szczególności nie ma potrzeby uznania tego orzeczenia ani możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu. Nie ma również potrzeby stwierdzania wykonalności takiego orzeczenia.

Jedynymi dokumentami, które wierzyciel jest obowiązany przedstawić organowi egzekucyjnemu w państwie, gdzie orzeczenie będzie wykonywane, są wiarygodne odpisy orzeczenia i zaświadczenia ETE, ewentualnie wraz z tłumaczeniem. Sąd ani komornik innego państwa członkowskiego nie może żądać od polskiego przedsiębiorcy żadnych kaucji ani zabezpieczeń z tytułu tego, że jest on w tym państwie cudzoziemcem.

Sąd państwa, w którym przedsiębiorca chce wykonać orzeczenie egzekucyjne na wniosek dłużnika, może odmówić wykonania orzeczenia zaopatrzonego w zaświadczenie o ETE, tylko jeżeli nie da się ono pogodzić z wydanym wcześniej orzeczeniem między tymi samymi stronami w tym samym sporze, a zarzut ten nie został podniesiony w postępowaniu sądowym w państwie wydania zaświadczenia.

W pewnych okolicznościach sąd może też ograniczyć egzekucję orzeczenia, uzależnić ją od złożenia zabezpieczenia. W wyjątkowych wypadkach sąd może postępowanie zawiesić.

Gdy nie można zastosować przepisów o europejskim tytule wykonawczym, konieczne jest wnioskowanie do właściwego sądu w państwie członkowskim Unii Europejskiej o stwierdzenie wykonalności orzeczenia wydanego przez polski sąd. O wyborze konkretnego sądu decydować będzie to, w jakim państwie polski przedsiębiorca chce dosięgnąć swego nierzetelnego kontrahenta. Szczegółowa regulacja w zakresie uznawania i wykonywania orzeczeń wydanych w jednym z państw członkowskich uregulowana została przez rozporządzenie Rady WE 44/2001 z 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych.

Na podstawie tego rozporządzenia każde orzeczenie wydane przez sąd państwa członkowskiego Unii, niezależnie od tego, czy zostanie określone jako wyrok, postanowienie, nakaz zapłaty lub nakaz egzekucyjny, włącznie z postanowieniem w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania wydanym przez urzędnika sądowego, może być uznane i wykonane w innym państwie członkowskim bez żadnego dodatkowego postępowania, a ponadto orzeczenie zagraniczne nie może być w żadnym wypadku przedmiotem kontroli merytorycznej.

Gdy to zagraniczny przedsiębiorca dochodzi wierzytelności od polskiego dłużnika, sytuacja przedstawia się analogicznie. Dodatkowo według kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie opatrzone zaświadczeniem ETE podlega wykonaniu w Polsce po nadaniu klauzuli wykonalności. Jej nadanie następuje na wniosek wierzyciela. Wniosek ten składa się do sądu rejonowego. Miejscowo właściwy jest ten sąd, w okręgu którego dłużnik ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Jeżeli dłużnik nie ma ani miejsca zamieszkania, ani siedziby w Polsce, wówczas decyduje miejsce położenia majątku. Wniosek powinien zawierać żądanie nadania klauzuli wykonalności. Ważne jest, aby we wniosku do sądu znalazło się żądanie zobowiązania komornika do przeliczenia zasądzonej kwoty na walutę polską według średniego kursu złotego w stosunku do walut obcych ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym przekazanie należności wierzycielowi.

Czytelnik pracował dla angielskiej firmy, która nie wypłaciła mu wynagrodzenia. Sąd polski wydał orzeczenie nakazujące zapłatę wynagrodzenia. Niestety wniosek o wydanie zaświadczenia został przez sąd odrzucony. W tej sytuacji czytelnik powinien wystąpić do sądu w Anglii o nadanie klauzuli wykonalności na polski wyrok w trybie rozporządzenia WE 44/2001. Wówczas będzie można ściągać należności z majątku dłużnika poprzez angielskiego komornika. Należy przetłumaczyć wyrok na angielski i wniosek też napisać po angielsku.

Przedsiębiorca z Francji uzyskał w swoim kraju orzeczenie zaopatrzone w zaświadczenie o ETE. Polski sąd nadał orzeczeniu klauzulę wykonalności. Przedsiębiorca, aby faktycznie uzyskać niezapłaconą kwotę, po otrzymaniu orzeczenia zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, powinien złożyć wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji z majątku dłużnika. Do wniosku dołącza się odpis orzeczenia opatrzony klauzulą wykonalności oraz zaświadczenie o ETE. Wniosek podlega opłacie za czynności komornicze. W sytuacji, w której komornik zmuszony będzie do poszukiwań majątku dłużnika, może on zażądać od wierzyciela uiszczenia opłaty stałej w wys. 3 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Zwyczajowo komornicy żądają także zaliczki na pokrycie wydatków.

@RY1@i02/2011/202/i02.2011.202.21500030a.801.jpg@RY2@

Mariusz Mosiołek, aplikant adwokacki

Mariusz Mosiołek

aplikant adwokacki

Rozporządzenie WE nr 805/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia europejskiego tytułu egzekucyjnego (ETE) dla roszczeń bezspornych (Dz. Urz. UE L 143 z 30 kwietnia 2004 r.).

Rozporządzenie Rady WE 44/2001 z 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz. Urz. UE L 12 z dnia 16 stycznia 2001).

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.nr 43 poz. 296 z późn. zm.).