O uprawach GMO decyduje prawo Unii, a nie państw

Uprawa organizmów genetycznie zmodyfikowanych, takich jak kukurydza uzyskana przez Monsanto - koncern wiodący w dziedzinie tworzenia gatunków GMO, nie może podlegać w Unii Europejskiej krajowej procedurze wydawania zezwoleń, jeżeli odmiana została włączona do wspólnego unijnego katalogu gatunków roślin rolniczych. Co więcej, prawo UE nie pozwala państwu członkowskiemu sprzeciwić się uprawie na swoim terytorium takich organizmów z powodu zwłoki w przyjęciu regulacji dotyczących zapobiegania mieszaniu się GMO z uprawami ekologicznymi. Tak orzekł luksemburski Trybunał Sprawiedliwości.

Sprzeciwiającą się ochronie naturalnego rolnictwa wykładnię unijnego prawa przyjął w związku ze sprawą wytoczoną włoskiemu ministerstwu polityki rolnej, żywnościowej i leśnej przez spółkę Pionier. To firma zajmująca się produkcją i dystrybucją na skalę światową genetycznie zmodyfikowanego ziarna siewnego. Mimo bowiem zatwierdzenia przez Komisję Europejską wprowadzenia do obrotu we Wspólnocie linii wyhodowanych wsobnie i hybryd kukurydzy MON 810, wnioskodawca - Monsanto Europe SA - nie dokonał stosownego zgłoszenia we Włoszech. Dlatego ministerstwo rolnictwa tego kraju odmówiło rozpatrzenia wniosku o umożliwienie uprawy mieszańców kukurydzy. Wytłumaczyło to zwłoką w przyjęciu przez włoskie regiony przepisów umożliwiających współistnienie upraw konwencjonalnych z uprawami GMO. Pionier zakwestionował jednak praktykę wydawania we Włoszech zezwoleń na uprawy roślin genetycznie zmodyfikowanych. Wówczas włoska rada państwa zapytała Trybunał Sprawiedliwości o wykładnię przepisów Unii dotyczących upraw GMO.

Trybunał uznał, że dyrektywa 2001/08 przewiduje jedynie uprawnienie państw członkowskich do wprowadzenia środków dotyczących współistnienia upraw tradycyjnych i GMO. Unijnemu prawodawcy chodziło bowiem o wyeliminowanie takich działań państw członkowskich, które polegałyby na opóźnianiu przyjęcia wewnętrznych regulacji, co z kolei w nieskończoność odwlekałoby natychmiastowe wprowadzenie do swobodnego obrotu produktów genetycznie zmodyfikowanych zatwierdzonych na szczeblu wspólnotowym. Tym samym - zdaniem TS - uprawa takich roślin jak kukurydza MON 810 nie może podlegać krajowej procedurze wydawania zezwoleń.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-36/11.