Skuteczna kontrola Komisji ex post

Komisja Europejska 9 marca 2012 r. wydała decyzję nakazującą francuskiej spółce Sernam Financiere i jej spółkom zależnym zwrot pomocy publicznej przyznanej uprzednio spółce SCS Sernam (a następnie Sernam SA) w wysokości 642 mln euro wraz z odsetkami. Powyższa decyzja stanowi przykład skutecznej kontroli ex post przez Komisję udzielonej pomocy oraz potwierdza zasadę odpowiedzialności podmiotów trzecich z tytułu pomocy uzyskanej przez pierwotnego beneficjenta.

Francuska spółka Sernam, będąca w 100 proc. spółką zależną od publicznego przedsiębiorstwa przemysłowo-handlowego SNCF należącego do państwa prowadziła działalność głównie w zakresie transportu przesyłek na rynku frachtowania i logistyki.

Warunkowe zatwierdzenie

Pomoc publiczna w wysokości 503 mln euro miała zostać zrealizowana pomiędzy 2001 r. i 2004 r. i miała polegać na wsparciu handlowym Sernamu przez SNCF i restrukturyzacji spółki. Pomoc ta została warunkowo zatwierdzona przez Komisję decyzją z 23 maja 2001 r. (Sernam I). Jednym z warunków zatwierdzenia przez Komisję pomocy Sernamu była prywatyzacja spółki i implementowanie planu restrukturyzacji, co wiązało się m.in. z ograniczeniem działalności przez Sernam. Prywatyzacja Sernamu miała polegać na dwuetapowym, całkowitym przejęciu spółki przez Grupę Geodis za symboliczne 1 euro i przejęciu odpowiedzialności za zadłużenie Sernam.

Decyzją z 20 października 2004 r. (Sernam II) Komisja stwierdziła, że pomoc publiczna w wysokości 503 mln euro zaakceptowana uprzednio w roku 2001 została zastosowana w sposób nieprawidłowy. Komisja stwierdziła, iż Sernam podjął działania mające na celu niedopuszczenie do przejęcia nad spółką kontroli przez Grupę Geodis oraz że Sernam uzyskała od Państwa/SNCF bezprawnie dodatkową pomoc w wysokości 41 mln euro. Pomoc ta związana była z wyraźnym zwiększeniem potrzeb finansowych Sernamu na restrukturyzację i opóźnieniami z wdrożeniem planu restrukturyzacyjnego.

Komisja decyzją z 2004 r. ponownie zatwierdziła przyznaną uprzednio decyzją Sernamowi I kwotę pomocy w wysokości 503 mln euro, nakładając na Sernam kolejne zobowiązania, oraz nakazała spółce zwrot bezprawnie udzielonej pomocy w wysokości 41 mln euro.

Zastrzyk kapitału

W ramach kontroli pomocy uzyskanej przez Sernam Komisja stwierdziła, że po zastrzyku kapitału przez SNCF na rzecz spółki Sernam SA jej aktywa oraz pasywa niefinansowe zostały przekazane Sernamowi Xpress - spółce zależnej, należącej w 100 proc. do Sernamu SA. Następnie Sernam Xpress została sprzedana Financiere Sernam należącej do byłych pracowników Sernam SA. Komisja stwierdziła przy tym, że dysponuje informacjami wskazującymi na to, że cena uiszczona za Sernam Xpress mogła nie odpowiadać cenie rynkowej oraz że Sernam SA (a ostatecznie Sernam Xpress) korzystają z pewnej ilości gwarancji państwowych, co może stanowić nową (bezprawną) pomoc. Komisja uznała też, że suma 41 mln euro mogła nie zostać zwrócona zgodnie z decyzją Sernamu II.

Jak wynika z oficjalnego ogłoszenia o decyzji Komisji z 2012 r., Komisja zażądała, obok zaakceptowanej uprzednio kwoty 503 mln euro, zwrotu sumy 41 mln euro dodatkowej pomocy oraz nowej pomocy otrzymanej od SNCF bezprawnie w ramach restrukturyzacji w postaci dokapitalizowania (57 mln euro), umorzenia długów (38,5 mln euro) oraz gwarancji (3 mln euro) wraz z odsetkami.

W związku z negatywną decyzją Komisji z 2012 r. podmioty, w których dyspozycji znalazła się przedmiotowa pomoc (następca prawny Sernamu, spółki zależne oraz nabywcy majątku Sernamu) zobowiązane będą do zwrotu nie tylko kwoty samej pomocy, ale też odsetek, które po każdym roku podlegać będą kapitalizacji. Odsetki obejmują okres od dnia udzielenia pomocy do dnia zwrotu. Dzień zwrotu zależeć będzie natomiast od zakończenia egzekucji pomocy przez organy państwa. Nakaz zwrotu wskazanej wyżej pomocy, jak każda inna decyzja Komisji, może też zostać zaskarżony do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Ważne

Decyzja Komisji może zostać zaskarżona do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

@RY1@i02/2012/075/i02.2012.075.215000300.803.jpg@RY2@

Edyta Niemyska, radca prawny w Kancelarii Leśnodorski, Ślusarek i Wspólnicy, doktorantka w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk

Edyta Niemyska

radca prawny w Kancelarii Leśnodorski, Ślusarek i Wspólnicy, doktorantka w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk