Nadchodzi wielkie przeliczanie F-gazów

@RY1@i02/2014/223/i02.2014.223.21500030a.805.jpg@RY2@

Od 1 stycznia 2015 r. firmy we wszystkich krajach UE, które podlegają pod przepisy o F-gazach, powinny stosować rozporządzenie nr 517/2014/UE z 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych. Zastępuje ono obowiązujące od 2006 r. rozporządzenia nr 842/2006/WE z 17 maja 2006 r. Kogo dotyczą nowe przepisy? Poza wprowadzającymi urządzenia klimatyzacyjne, sprzęt AGD, pompy ciepła, samochody-chłodnie czy niektóre instalacje przeciwpożarowe - dziesiątek tysięcy firm użytkujących czy serwisujących te urządzenia.

W dużej mierze chodzi o te same podmioty, których dotyczyły dotychczas obowiązujące regulacje: producentów i importerów sprzętu, hoteli, marketów, firm chłodniczych czy serwisowych. Ale nie tylko. Jest bowiem zasadnicza różnica: teraz w roli głównej, decydującej o obowiązkach, wystąpi nie tyle ilość (waga) konkretnych F-gazów znajdujących się np. w klimatyzatorze, a ich przelicznik na tony ekwiwalentu dwutlenku węgla (CO₂). - To będzie oznaczało konieczność przeliczenia przez wszystkie firmy użytkujące urządzenia ilości stosowanego w nich F-gazu na nowo - podkreśla prof. Janusz Kozakiewicz z Instytutu Chemii Przemysłowej im. prof. I. Mościckiego w Warszawie. Jak dodaje: może to oznaczać znaczne przetasowania. W przypadku niektórych urządzeń nawet w sytuacji gdy ilość F-gazów jest stosunkowo niewielka, a współczynnik GWP wysoki - w nowym stanie prawnym będą podlegać zmienionym obowiązkom.

Nowy dokument wprowadza szereg innych obowiązków i zakazów dla producentów, importerów substancji, a także właścicieli urządzeń oraz firm serwisowych. Opisujemy je w skrócie.

Poszerzenie zakresu

W porównaniu do starych przepisów obecne będą dotyczyć już wszystkich F-gazów bez limitu GWP (wskaźnika porównującego oddziaływanie na środowisku gazu cieplarnianego). Do tej pory wyłączone były substancje z współczynnikiem poniżej 150 GWP. W nowym rozporządzeniu już nie są (jednak w ich przypadku dochodzi jedynie obowiązek raportowania).

Operatorzy sprzętu

Operatorzy urządzeń to osoby fizyczne lub prawne sprawujące nad nimi kontrolę. W przypadku urządzeń, które zawierają fluorowane gazy cieplarniane w ilości 5 ton ekwiwalentu CO₂ lub większej i niezawarte w piankach, zapewniają oni, aby urządzenia były poddawane kontrolom szczelności.

W zależności od ilości czynnika w urządzeniu, powinny być one wyposażane także w system wykrywania wycieków. Kontrole przeprowadzać należy z określoną częstotliwością oraz prowadzić i przechowywać przez 5 lat ich dokumentację.

Certyfikat instalatora i kontrolera

Osoby oraz firmy zajmujące się instalowaniem, serwisowaniem, konserwacją, naprawą lub likwidacją wymienionych urządzeń, a także przeprowadzające kontrole szczelności lub odzysk F-gazów powinny posiadać odpowiedni certyfikat. Z tym może być problem, poświęcimy temu zagadnieniu odrębny tekst.

Kontyngenty

Od 1 stycznia 2015 r. Komisja Europejska przydziela kontyngenty na wprowadzenie do obrotu substancji HFC (dotyczy to tylko tej jednej substancji, nie wszystkich F-gazów). Kontyngenty są przydzielane wyłącznie producentom lub importerom, którzy mają siedzibę na terytorium Unii lub którzy wyznaczyli wyłącznego przedstawiciela mającego siedzibę w UE. Kontyngenty począwszy od 2015 r. będą się systematycznie zmniejszać aż do roku 2030, w którym firmy będą mogły wprowadzać tylko 21 proc. swojej średniej produkcji w latach 2009-2012.

Rejestr i sprawozdawczość

Obowiązkowi rejestracji i corocznej sprawozdawczości podlegają m.in. producent, importer i eksporter, który w poprzednim roku kalendarzowym wyprodukował, przywiózł lub wywiózł co najmniej jedną tonę metryczną lub 100 ton ekwiwalentu CO₂ fluorowanych gazów cieplarnianych lub producent urządzeń, który wprowadził 500 ton ekwiwalentu CO₂ (o sprawozdawczości dokładniej napiszemy wkrótce).

Zakaz produkcji i stosowania

Przepisy wprowadzają zakazy stosowania HFC w niektórych urządzeniach. I tak od 2020 r. w przenośnych pokojowych klimatyzatorach nie można używać HFC z GWP 150 i więcej. Od 2022 r. ten sam wymóg będzie dotyczył hermetycznie zamkniętych chłodziarek i zamrażarek komercyjnych. Pewne ograniczenia w wykorzystaniu tej substancji dotyczą także po 2020 r. stacjonarnych urządzeń chłodniczych oraz scentralizowanych układów chłodzenia.

Etykietowanie oraz informacje

Produkty i urządzenia, które zawierają fluorowane gazy cieplarniane lub których działanie jest uzależnione od tych gazów, nie mogą być wprowadzane do obrotu, o ile nie zostały opatrzone etykietą. Od 2017 r. ma się na niej pojawić także informacja o ilości zawartego F-gazu. Etykieta musi być czytelna i nieusuwalna. Informacje o substancji muszą być zawarte w instrukcji obsługi, a w przypadku gdy GWP wynosi min. 150 - także w reklamach sprzętu.

Kary

Zgodnie z rozporządzeniem państwa członkowskie ustanawiają przepisy w sprawie sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń oraz podejmują wszelkie środki konieczne do zapewnienia ich wprowadzania w życie. W Polsce na razie ich brak. Ale od kilku lat trwają prace nad projektem ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, która transponuje do naszego prawa przepisy o F-gazach. Dokument przewiduje także zestaw kar za naruszanie przepisów. Planuje się, że nowa ustawa wejdzie w życie w połowie 2015 r.

Odpowiadają za ocieplenie

Fluorowane gazy cieplarniane, potocznie nazywane F-gazami, to substancje chemiczne wywołujące efekt cieplarniany. Należą do nich wodorofluorowęglowodory (HFC), perflurowęglowodory (PFC), heksafluorek siarki (SF6) i inne gazy zawierające fluor lub mieszaniny zawierające którąkolwiek z tych substancji. Wykorzystywane są w wielu urządzeniach działających na zasadzie wymiany ciepła, takich jak klimatyzatory, pompy ciepła, sprzęt chłodniczy, urządzenia ochrony przeciwpożarowej czy rozdzielnice elektryczne.

@RY1@i02/2014/223/i02.2014.223.21500030a.806.jpg@RY2@

Radosław Maj Ceced Polska

Radosław Maj

Ceced Polska

Współpraca Zofia Jóźwiak