Skarga powinna być wnikliwie zbadana, nawet gdy nie ma szkody

Skarga wniesiona do sądu powinna zostać wnikliwie zbadana nawet wówczas, gdy nie doszło do znaczącej szkody. Osoba wnosząca skargę powinna mieć możliwość poznania stanowisk strony przeciwnej i odnieść się do nich, jeżeli sobie tego życzy.

Europejski Trybunał Praw Człowieka badał skargę Chorwatki, Dragicy Maravić Markeś, zatrudnionej w latach 1985-1992 w biurze rady miejskiej w Zagrzebiu. W czerwcu 1991 r. została ona przeniesiona ze stanowiska inspektora w jednym oddziale do innego i tam zatrudniona na czas określony, a po kilku miesiącach zwolniona.

Kilkanaście lat później, w czerwcu 2006 r., kobieta zwróciła się o odprawę. W odpowiedzi rada miasta odrzuciła go i napisała, że wniosek taki powinien zostać złożony w ciągu trzech lat od momentu zwolnienia. Kobieta odwołała się od tej decyzji, jednak odwołanie zostało odrzucone.

Skierowała zatem sprawę do sądu administracyjnego. Ten zwrócił się do rady miejskiej o stanowisko. Rada powtórzyła wcześniejszą argumentację, że wniosek o odprawę został złożony wiele lat po terminie. Stanowisko to nie zostało jednak przekazane skarżącej. Sprawa toczyła się do 2009 r. Kobieta składała wnioski o przeniesienie sprawy do innego sądu, o wyłączenie sędziego; ale sąd uznał, że nie ma podstaw do takiej decyzji. W 2009 r. ostatecznie odrzucił skargę.

Kobieta złożyła więc skargę do Sądu Konstytucyjnego, wskazując na brak przepisów gwarantujących równość stron w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd Konstytucyjny skargę odrzucił.

Skierowała zatem sprawę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, twierdząc, że przed sądem administracyjnym nie została zachowana m.in. równość stron w postępowaniu sądowym. Trybunał zgodził się z tą argumentacją.

Zaznaczył, że zasada równości stron, która jest jednym z elementów sprawiedliwego procesu, polega na umożliwieniu każdej ze stron zaprezentowania swojej sprawy na takich warunkach, by nie znalazła się w sytuacji znacząco niekorzystnej wobec strony przeciwnej. Zwrócił uwagę, że sąd administracyjny, odrzucając skargę kobiety na decyzję rady miejskiej, wskazał nie tylko na to, że wniosek o odprawę został złożony po terminie, ale także podniósł dodatkowe argumenty, przytoczone w piśmie rady miejskiej do sądu.

Z kolei kobieta nie miała możliwości odniesienia się do tych argumentów, bo nie otrzymała pisma z sądu. "Dlatego też tak ważne było danie skarżącej takiej możliwości, jeżeli sobie tego życzyła" - uznał trybunał. Zaznaczył, że doszło do naruszenia art. 6 par. 1 europejskiej konwencji praw człowieka (prawo do sądu).

Kobieta domagała się wysokiego odszkodowania; trybunał uznał jednak, że podane przez nią kwoty są zbyt wygórowane i nie ma bezpośredniego związku między naruszeniem przez Chorwację artykułu konwencji a roszczeniami skarżącej.

z 8 stycznia 2014 r., w sprawie 70923/11, Maravić Markeś przeciw Chorwacji

Oprac. E.D.