Znakiem może być nawet kolor lub dźwięk

Co się zmieniło w przepisach dotyczących zgłaszania i ochrony znaków towarowych przez przedsiębiorców w Unii Europejskiej?

1 października 2017 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (EUTM).

Najważniejszą zmianą jest zniesienie wymogu przedstawiania graficznego oznaczeń. Do 30 września 2017 r. przedsiębiorca zgłaszający do zarejestrowania na terenie UE swój znak towarowy musiał załączyć jego graficzne przedstawienie. W praktyce był to zapisany literami znak słowny lub kompozycja graficzna (w przypadku znaku słowno-graficznego i graficznego). Od początku października natomiast oznaczenia dotyczące znaków towarowych mogą być przedstawiane w dowolnej formie. Wymaga się tylko, żeby sposób przedstawienia był jasny, precyzyjny, samodzielny, łatwo dostępny, zrozumiały, trwały i obiektywny.

Czy oznacza to, że dopuszczono do rejestracji również te znaki towarowe, które można przedstawić wyłącznie w formie elektronicznej?

Tak. Chodzi o znaki multimedialne, znaki ruchome i hologramy. Jeżeli przedsiębiorca zamierza zarejestrować na terenie UE tego rodzaju znaki towarowe, to musi do wniosku dołączyć film wideo ukazujący ruch lub zmianę położenia w znaku bądź plik audiowizualny zawierający kombinację obrazu i dźwięku. W przypadku, gdy chce dla potrzeb swoich towarów lub usług zastrzec konkretny dźwięk, to wystarczy, że dołączy plik mp3 bez konieczności zapisywania go nutami. Długość zgłaszanego do rejestracji dźwięku nie została określona wprost przepisami. Niemniej jednak znak towarowy ze swojej definicji musi być jednolity i postrzegalny "na pierwszy rzut oka". Można zatem przyjąć, że rejestracja długich fragmentów muzyki, np. całych zwrotek czy piosenek, jest wykluczona.

Najważniejszym wymogiem wobec oznaczeń pozostanie ich zdolność odróżniająca, to znaczy to, czy nadają się do odróżniania towarów lub usług jednego przedsiębiorcy od towarów lub usług innej firmy.

Jakie praktyczne kłopoty mogą obecnie pojawiać się przy próbie rejestracji kolorów jako znaków towarowych?

W praktyce konkretny kolor lub jego odcień będzie mógł otrzymać rejestrację jako znak towarowy dopiero wtedy, gdy przedsiębiorca udowodni jego tzw. wtórną zdolność odróżniającą. A tę dany kolor nabywa dopiero po długotrwałym i intensywnym używaniu go przez przedsiębiorcę do oznaczania np. swoich wyrobów. Przedsiębiorca będzie zatem musiał udowodnić, że dany kolor utrwalił się w świadomości konsumentów i jest kojarzony z konkretnymi wyrobami.

Na jak długo przedsiębiorca może zapewnić sobie ochronę koloru lub dźwięku dla swoich towarów lub usług?

Ochrona każdego znaku towarowego bez względu na jego postać jest udzielana na 10 lat liczonych od daty zgłoszenia go do rejestracji. Ochronę tę można następnie przedłużać na kolejne 10-letnie okresy, czyli praktycznie w nieskończoność. Rejestracji dokonuje się w Europejskim Urzędzie ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), który ma siedzibę w Alicante, w Hiszpanii. Znak towarowy rejestrowany w EUIPO jest chroniony na terytorium całej Unii Europejskiej.

Czy ochrona nowych rodzajów znaków towarowych będzie realna? Skąd przedsiębiorca z Polski będzie się mógł dowiedzieć, czy w innych krajach nikt nie posługuje się zastrzeżonym przez niego kolorem lub dźwiękiem?

Znaki towarowe publikowane są w stosownych rejestrach. Można je regularnie przeglądać i sprawdzać czy inny podmiot nie zgłasza znaku identycznego lub podobnego. Monitoring znaków towarowych warto powierzyć specjalistom, którzy posiadają zarówno wiedzę, jak i odpowiednie narzędzia do efektywnego wyszukiwania podobnych znaków towarowych.

Jakie są koszty zgłoszenia znaków towarowych w EUIPO po nowelizacji przepisów?

Za zgłoszenie w jednej klasie towarowej trzeba zapłacić 850 euro, a za drugą klasę - 50 euro. Każda kolejna klasa - po przekroczeniu dwóch - to dodatkowy koszt 150 euro. Towary i usługi podzielono bowiem na konkretne klasy, np. farby, produkty farmaceutyczne, meble, odzież itp.

Gdzie nasz przedsiębiorca będzie mógł zgłaszać skargi, jeśli uzna, że naruszono jego prawa?

Jeżeli uzna, że inny podmiot używa na rynku identycznych lub podobnych oznaczeń do zarejestrowanego przez niego znaku towarowego, to może wnieść powództwo do właściwego sądu gospodarczego. Gdy natomiast chce zablokować rejestrację znaku towarowego, który uzna za podobny do swojego zarejestrowanego oznaczenia, to wówczas powinien wszcząć procedurę administracyjną (tzw. sprzeciwową) przed właściwym urzędem, czyli Urzędem Patentowym RP lub EUIPO.

Może też zdarzyć się sytuacja odwrotna, czyli nasz przedsiębiorca będzie nieświadomie posługiwał się kolorem, który został zarejestrowany przez zagraniczną firmę.

Dlatego aby uniknąć naruszenia cudzych praw wyłącznych, warto przeprowadzać badania znaków towarowych obecnych na rynku jeszcze przed posługiwaniem się nimi czy zgłoszeniem takiego oznaczenia do EUIPO. Pozwoli to uniknąć zbieżności z wcześniej zarejestrowanymi znakami. Jak wspomniałam, z usługi monitoringu warto korzystać w celu ochrony posiadanego już prawa, żeby wykryć np. oznaczenia należące do konkurencji. Zaniechanie badania to ryzyko naruszenia czyichś wcześniejszych praw, co może doprowadzić do postępowania spornego przed właściwym urzędem lub postępowania sądowego.

Czy warto wykorzystać nowe rodzaje znaków towarowych do promowania swojej firmy na rynku?

Tak. Dużo łatwiej będzie teraz zgłosić do rejestracji znaki takie, jak hologramy czy animacje. Jeszcze w niedalekiej przeszłości ich zastrzeżenie wiązało się z problemami technicznymi.

@RY1@i02/2017/191/i02.2017.191.13000020a.801.jpg@RY2@

fot. mat. prasowe

Magdalena Maksimowska, rzecznik patentowy, kancelaria JWP Rzecznicy Patentowi

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski