Czy UE ukróciła pomoc publiczną

10 lipca weszło w życie nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 2017/1084, które zmieniło istotnie warunki przyznawania pomocy publicznej na inwestycje przedsiębiorców z Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Małe, średnie i duże firmy otrzymujące wsparcie od krajowej instytucji publicznej w formie np. dotacji czy zwolnienia podatkowego nie mogą już przenosić działalności z jednego kraju do drugiego tak swobodnie, jak dotychczas. Tyle teoria. W praktyce jednak, dopóki KE nie wyda precyzujących wyjaśnień, dopóty można powiedzieć, że strach ma wielkie oczy.

Wyobraźmy sobie, że grupa kapitałowa podejmuje decyzję o budowie fabryki małych samochodów elektrycznych w Polsce i ubiega się o dotację na tę inwestycję. Jednocześnie w innym jej zakładzie produkcyjnym (zlokalizowanym na terenie EOG, np. we Francji), zatrudniającym 500 pracowników, zostanie ograniczona produkcja małych samochodów z silnikiem spalinowym, co przełoży się na redukcję 150 miejsc pracy. Nastąpi to w trakcie realizacji inwestycji w Polsce. Według dotychczasowych przepisów prawnych oraz dodatkowych wyjaśnień KE przyznawana pomoc publiczna w analizowanym przypadku wymagałaby notyfikacji do KE, bo za zamknięcie działalności uważano likwidację 100 miejsc pracy lub 50 proc. zatrudnienia w danym zakładzie. Od 10 lipca o taką notyfikację będzie musiała wystąpić również firma, która nie likwiduje biznesu w rozumieniu przepisów unijnych (ani całkowicie, ani częściowo), a przenosi go jedynie do innego kraju.

Na pierwszy rzut oka przepisy zaostrzono. W przyjętym rozporządzeniu KE zrezygnowała z używania definicji "zamknięcia działalności" na rzecz "przeniesienia" tej samej lub podobnej działalności lub jej części z zakładu na terenie jednego kraju EOG (zakład pierwotny) do zakładu, w którym dokonuje się inwestycji otrzymującej pomoc publiczną i który znajduje się na terenie innego kraju EOG (zakład objęty pomocą). Kluczowe jest jednak to, jak w nowych przepisach KE sprecyzowała pojęcie przeniesienia. Występuje ono wówczas, gdy produkt lub usługa w zakładzie pierwotnym i zakładzie objętym pomocą służy przynajmniej częściowo do tych samych celów oraz zaspokaja wymagania lub potrzeby tej samej kategorii klientów, a jednocześnie w jednym z pierwotnych zakładów beneficjenta w EOG nastąpiła likwidacja miejsc pracy związanych z taką samą lub podobną działalnością. Zdaniem ekspertów użyte w definicji sformułowania są nieostre na tyle, że stwarzają szerokie możliwości interpretacyjne i niektórym inwestorom dają w dyskusji z KE argumenty do obrony prawa korzystania z pomocy publicznej. Paradoksalnie więc dla wielu inwestycji w Polsce, które nie otrzymałyby pomocy publicznej w świetle poprzednich przepisów z uwagi na przekroczenie progów redukcji zatrudnienia w ramach tej samej działalności w innych krajach EOG, nowe regulacje mogą okazać się korzystniejsze.

Nowe regulacje mają zapobiegać likwidacji miejsc pracy w Europejskim Obszarze Gospodarczym

Joanna Pieńczykowska

C3