Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo
Prawo europejskie

Zakaz pośmiertnego zapłodnienia i poszanowanie godności

Ten tekst przeczytasz w 3 minuty

W wyroku Izby z 14 września 2023 r. w sprawach Baret i Caballero przeciwko Francji (skargi nr 22296/20 i 37138/20) Europejski Trybunał Praw Człowieka wypowiedział się co do zakazu wywozu spermy i zarodków za granicę.

Francuskie władze zakazały wywozu spermy zmarłego męża pierwszej ze skarżących oraz zarodków stworzonych przez drugą skarżącą z jej zmarłym mężem do Hiszpanii – kraju, w którym pośmiertne poczęcie było dozwolone. Mąż Baret wyznaczył ją w testamencie jako jedyną osobę uprawnioną do decydowania o wykorzystaniu lub zniszczeniu przechowywanego nasienia, jeśli zmarłby, zanim zaszłaby w ciążę. Wskazał, że chciałby, by miała ona „możliwość poczęcia potomstwa pośmiertnie, być może w innym kraju”. Mąż skarżącej Caballero również wyraził życzenie, by w przypadku jego śmierci mogła ona skorzystać z przechowywanych zarodków. W obu przypadkach sądy krajowe, oceniające prośby skarżących o wywóz zarodków i spermy za granicę, nie zezwoliły na to, podpierając się zakazem prawnym. W związku z tym skarżące podniosły naruszenie art. 8 europejskiej konwencji praw człowieka (prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego).

Trybunał stwierdził, że możliwość dokonania przez ludzi wyboru co do tego, co stanie się z ich zarodkami lub gametami, wchodzi w zakres ich prawa do samostanowienia. Zakaz miał wpływ na życie prywatne skarżących i stanowił ingerencję w ich prawo do starania się o potomstwo poprzez skorzystanie z technik rozrodu wspomaganego medycznie (IVF). Wskazał też jednak, że zakwestionowany zakaz miał na celu zagwarantowanie poszanowania godności ludzkiej i samostanowienia oraz miał zapewnić sprawiedliwą równowagę między interesami różnych stron zaangażowanych w IVF. Ingerencja miała zatem „uzasadniony cel” w postaci ochrony praw i wolności innych osób oraz „ochrony moralności”.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.