Czy sąd musi skorzystać z biegłego

Sąd odmówił stronie, która wnioskowała o powołanie biegłego.

- Czy sąd zawsze musi dopuścić dowód z opinii biegłego, gdy tego domaga się strona - pyta pani Wiesława z Kościerzyny.

Nie. Sąd nie ma obowiązku skorzystać z opinii biegłego tylko z tego powodu, że domagała się tego strona. Może wezwać biegłego do udziału w sprawie w przypadkach wymagających wiadomości specjalnych, aby zasięgnąć jego opinii. Robi to po wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru oraz określa, w jaki sposób powinna zostać przedstawiona opinia: ustnie czy na piśmie.

W sprawie konieczności powoływania biegłych wypowiedział się też Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II PK 192/09. Zdaniem SN sąd musi zwrócić się do biegłego, jeśli dojdzie do przekonania, że okoliczność mająca istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy może zostać wyjaśniona tylko w wyniku wykorzystania wiedzy osób mających specjalne wiadomości. Dowód z opinii biegłego nie może w takim przypadku zostać zastąpiony przez inną czynność dowodową.

Zamiast skorzystać z opinii biegłego, sąd nie powinien wnioskować na podstawie innych ustalonych faktów. Ze stanowiska SN wynika, że sąd musi z takiej opinii skorzystać ,mimo że art. 278 k.p.c. przyznaje mu jedynie taką możliwość, natomiast nie nakłada na niego takiego obowiązku.

Natomiast z wcześniejszego orzecznictwa SN wynika, że jeżeli dowód z opinii biegłego nie może zostać zastąpiony przez inną czynność dowodową, a sąd mimo to nie korzysta z pomocy biegłego, to dopuszcza się naruszenia art. 232 k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd może dopuścić dowód niewskazany przez stronę.

Dopuszcza się go nawet wówczas, gdy strony nie wnioskowały powołania biegłego. Sąd powinien powołać go z urzędu, bo opinia biegłego dostarcza mu wiedzy specjalistycznej, której sąd nie może zastąpić własnym przekonaniem.

malgorzata.piasecka@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 232, 278 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296).

Wyrok Sądu Najwyższego z 3 lutego 2010 r. w sprawie sygn. akt II PK 192/09.