Jakie prawa przysługują po wykupieniu polisy

Ubezpieczyciel ma prawo spełnić świadczenie w częściach, wówczas gdy w ciągu 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wypadku nie było możliwe wyjaśnienie wszystkich okoliczności koniecznych do ustalenia jego odpowiedzialności bądź wysokości świadczenia. Wtedy w ciągu 30 dni od zawiadomienia go o wypadku wypłaca bezsporną część świadczenia, natomiast pozostałą w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe.

Termin 14-dniowy kończy się z upływem ostatniego dnia. Gdy ten dzień będzie przypadał w dniu ustawowo wolnym od pracy, to termin do zapłaty przypadnie w dniu następnym. W razie zwłoki w zapłacie ubezpieczony ma prawo domagać się odsetek za opóźnienie.

art. 111, 115 i 817 par. 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

W razie zwiększenia prawdopodobieństwa wypadku każda ze stron umowy ubezpieczenia może żądać odpowiedniej zmiany wysokości składki. Takie zwiększenie prawdopodobieństwa ma miejsce wówczas, gdy ujawnią się okoliczności, które pociągają za sobą istotną zmianę wystąpienia prawdopodobieństwa wypadku.

Chodzi o okoliczności, które wpływają na wzrost przyjętego przez ubezpieczyciela ryzyka. Wzrost ten byłby niewspółmierny do zapłaconej składki. Natomiast rodzaj tych okoliczności zależy od przedmiotu ubezpieczenia i jest zawarty w ogólnych warunkach ubezpieczeń.

Zmiana wysokości składki nastąpiłaby od chwili, w której zaszła ta okoliczność, ale nie wcześniej niż od początku bieżącego okresu ubezpieczenia.

Ubezpieczony może się jednak bronić przed zapłatą podwyższonej składki. W razie wystąpienia z takim żądaniem przez ubezpieczyciela może w ciągu 14 dni wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym. Jednakże takiej możliwości nie ma, gdy zawarł umowę o ubezpieczenie na życie. W tych polisach na ubezpieczenie nie mają wpływu zachodzące już w czasie trwania umowy zmiany w stanie zdrowia osoby ubezpieczonej i rodzaju wykonywanej przez nią pracy, nawet wówczas, gdy odpowiednio zwiększają one ryzyko.

art. 816 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Ubezpieczony powinien otrzymać wypłatę odszkodowania w ciągu 30 dni od zawiadomienia ubezpieczyciela o wypadku. Umowa ubezpieczenia lub ogólne warunki ubezpieczenia mogą zawierać postanowienia bardziej korzystne dla uprawnionego. Natomiast nie jest dopuszczalna sytuacja odwrotna.

W umowie ubezpieczyciel nie może zamieścić niekorzystnych dla swoich klientów klauzul, które wprowadziłyby obowiązek dokonania przez ubezpieczonego dodatkowych czynności, co w efekcie przedłużyłoby czas wypłaty odszkodowania za wypadek.

Wprowadzenie do umowy zapisu uzależniającego rozpoczęcie biegu terminu na wypłatę pieniędzy od złożenia dodatkowych dokumentów jest działaniem na niekorzyść poszkodowanego. Procedura powinna się rozpocząć w dniu zgłoszenia informacji o wypadku, a nie w dniu złożenia kompletu dokumentów, i zakończyć w ciągu 30 dni.

ustawa z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. nr 124, poz. 1151).

Art. 817 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Przed zawarciem umowy konsument ma prawo domagać się modyfikacji postanowień. Zanim podpisze dokumenty, powinien dokładnie przeczytać umowę oraz ogólne warunki ubezpieczenia. Gdy nie rozumie postanowień, powinien się domagać, aby ubezpieczyciel je doprecyzował.

Natomiast gdy znajdzie w ogólnych warunkach ubezpieczeń postanowienie, które jest ujęte w rejestrze klauzul niedozwolonych, powinien poinformować o tym ubezpieczyciela. Takie niedozwolone klauzule nie wiążą ubezpieczonego z mocy prawa. Natomiast strona jest związana umową w pozostałym zakresie.

Chodzi tutaj o postanowienia, które nie zostały indywidualnie uzgodnione z ubezpieczonym, a kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Za nieuzgodnione indywidualnie uważa się te postanowienia umowy, na których treść ubezpieczony nie miał rzeczywistego wpływu, np. przejęte z wzorca umowy zaproponowanego przez ubezpieczyciela.

art. 385 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie objęte ubezpieczeniem. Natomiast bieg przedawnienia może zostać przerwany. Odnośnie do świadczeń do ubezpieczyciela przerywa się przez zgłoszenie towarzystwu roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. W takim przypadku bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo dopiero od dnia, w którym osoba występująca z roszczeniem i zgłaszająca je (bądź zgłaszająca zdarzenie) otrzymała na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o tym, że przyznał jej świadczenie bądź odmówił przyznania.

art. 819 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Jeżeli konsument zrezygnował przed końcem umowy z polisy lub z innego powodu wygasł stosunek ubezpieczenia przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, to wówczas ubezpieczyciel musi zwrócić składkę za czas niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej.

Nie może potrącić części składki nawet wówczas, gdy stanowią tak ogólne warunki ubezpieczenia. Zresztą takie postanowienie jest krzywdzące dla ubezpieczonego i narusza zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast odstąpienie od umowy nie zwalnia ubezpieczonego z obowiązku zapłacenia składki za ten okres, w którym ubezpieczyciel udziela mu ochrony ubezpieczeniowej.

art. 812 i 813 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Ustawa z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 z późn. zm.).

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl