Jakie mogą być skutki nieobecności

Dziadek czytelnika był właścicielem działki rolnej, którą w 1948 roku darował nieformalną umową swojemu synowi. Na początku lat 50. syn zawarł nieformalną umowę zamiany z sąsiadami, którzy działki te objęli w posiadanie. Od tego czasu samoistnie posiadali je w złej wierze. Rok temu sąd rejonowy stwierdził, że sąsiedzi nabyli nieruchomość przez zasiedzenie. W postępowaniu nie brał udziału nasz czytelnik - zstępny poprzedniego właściciela działki.

- Czy moja nieobecność unieważnia zasiedzenie - pyta pan Waldemar z Giżycka.

W świetle ostatniego orzecznictwa Sądu Najwyższego zasiedzenie jest skuteczne. Postępowanie o stwierdzenie zasiedzenia może być wszczęte przez każdą zainteresowaną osobę. We wniosku należy wskazać wszystkich zainteresowanych, w szczególności dotychczasowych właścicieli ujawnionych w księdze wieczystej lub też ich spadkobierców. Wynika to z faktu, iż postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie toczy się właśnie przeciwko dotychczasowemu właścicielowi lub jego następcom prawnym. Jeżeli wnioskodawca nie wskazuje innych zainteresowanych, sąd może z urzędu wezwać takie osoby poprzez ogłoszenie.

W kwestii skutków niewezwania wszystkich współwłaścicieli nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawiły się rozbieżności. W części orzeczeń przyjęto, że w takiej sytuacji dochodzi do nieważności postępowania, w innych, że o nieważności nie może być mowy, lecz co najwyżej o uchybieniu wpływającym na wynik sprawy. W ostatniej uchwale Sąd Najwyższy uznał jednak, że niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania. Orzeczenie ma moc zasady prawnej.

Katarzyna Wójcik-Adamska

Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2010 r. (sygn. akt III CZP 112/09).