Skutki ustania majątkowej wspólności małżonków

Majątek objęty małżeńską wspólnością majątkową w wyniku ustania tej wspólności staje się majątkiem, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego. Mimo że jest to majątek o innym statusie prawnym niż majątek objęty małżeńską wspólnością majątkową, jest to majątek wspólny małżonków. Okoliczność ta sprawia, że egzekucja prowadzona do przedmiotu wchodzącego w skład tego majątku, zajętego przed ustaniem małżeńskiej wspólności majątkowej na podstawie tytułu egzekucyjnego opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną stosownie do art. 787 k.p.c., może być kontynuowana po ustaniu tej wspólności. Inaczej jest jedynie w razie ustania małżeńskiej wspólności majątkowej wskutek ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień zajęcia (art. 52 par. 2 zd. drugie k.r.o.). W wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami przestaje istnieć majątek wspólny, a przyznanie przedmiotu wchodzącego w jego skład małżonkowi dłużnika oznacza, że przedmiot ten od tej chwili stanowi składnik jego majątku. Klauzula wykonalności nadana tytułowi egzekucyjnemu przeciwko małżonkowi dłużnika na podstawie art. 787 k.p.c. nie daje podstawy do prowadzenia z niego egzekucji. Wprawdzie uprawnia ona do prowadzenia egzekucji przeciwko małżonkowi dłużnika, ale uprawnienie to ograniczone zostało do majątku wspólnego. Brak tego majątku sprawia, że nie ma możliwości prowadzenia z niego egzekucji.

Wyjątek od zasady, że egzekucja nie powinna być prowadzona przeciwko osobie, która według klauzuli wykonalności nie jest dłużnikiem i nie powinna być skierowana do przedmiotu, który nie wchodzi w skład majątku dłużnika wskazanego w tytule wykonawczym (art. 776 k.p.c.; art. 825 pkt 3 k.p.c.), zachodzi w wypadku rozporządzenia przedmiotem, po jego zajęciu, do którego egzekucja została skierowana zgodnie z tytułem wykonawczym. Wyjątek ten co do poszczególnych sposobów egzekucji wyrażony został wprost lub przez odesłanie w art. 848, 885, 893, 902, 909, 930, 1004, 1014, 1020 k.p.c. W stosunku do egzekucji z użytkowania wieczystego wynika on z art. 930 w zw. z art. 1004 k.p.c.

Wątpliwości zachodzące co do tego, jaki środek prawny przysługuje małżonkowi dłużnika, gdy na podstawie tytułu egzekucyjnego, opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną przeciwko temu małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, egzekucja została skierowana do przedmiotu wchodzącego do majątku osobistego tego małżonka, zostały rozstrzygnięte przez przyjęcie, że w takiej sytuacji może on złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do zajętego przedmiotu (art. 825 pkt 3 k.p.c.). W najnowszym orzecznictwie wyrazem tego stanowiska jest uchwała Sądu Najwyższego z 19 listopada 2008 r., III CZP 105/08 (OSN 2009, nr 10, poz. 136). Wskazana droga postępowania jest właściwa także w razie zajęcia, na podstawie tytułu egzekucyjnego opatrzonego klauzulą wykonalności nadaną na podstawie art. 787 k.p.c., przedmiotu, który w wyniku podziału majątku wspólnego na skutek orzeczenia sądu wszedł do majątku małżonka dłużnika.

Pytania dotyczące odzyskiwania należności od dłużnika, zasad uzyskiwania dotacji z funduszów europejskich przez przedsiębiorców, zakładania i funkcjonowania spółek prosimy przesyłać na adres:

Oprac. TS