Wierzyciel może żądać podziału majątku małżeńskiego członka zarządu spółki z o.o.

Członkowie zarządu spółki z o.o. jako osoby zobowiązane do należytego zarządzania, ponoszą odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki w przypadku, gdy egzekucja przeciwko niej stanie się bezskuteczna (art. 299 par. 1 kodeksu spółek handlowych). Mogą się uwolnić od tej odpowiedzialności jedynie poprzez wykazanie rygorystycznych przesłanek określonych w par. 2 tego przepisu. Warto rozważyć, jakie w rzeczywistości możliwości posiada wierzyciel niewypłacalnej spółki, jeśli członek zarządu pozostaje w związku małżeńskim, w którym panuje ustrój wspólności.

Z uwagi na to, że odpowiedzialność, o której mowa, ma charakter deliktowy, możliwości prowadzenia przez wierzyciela egzekucji z majątku członka zarządu objętego wspólnością majątkową małżeńską są ograniczone. W myśl przepisu art. 41 par. 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej k.r.o.), wierzyciel może w takim przypadku żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, a jeśli chodzi o składniki majątku objętego wspólnością, tylko z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw autorskich i pokrewnych, a także z praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy. Oznacza to, że niezaspokojony wierzyciel niewypłacalnej spółki, który uzyskał tytuł egzekucyjny przeciwko członkowi zarządu, nie będzie mógł skierować egzekucji do majątku wspólnego małżonków, na przykład w postaci nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, rachunków bankowych itd. Mimo to wierzyciel taki dysponuje instrumentem prawnym dla skutecznego dochodzenia swoich roszczeń.

Zgodnie z art. 52 par. 1a k.r.o. wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Tym samym wierzyciel, który pomimo przeprowadzenia egzekucji z majątku spółki z o.o., a następnie z majątku osobistego członka zarządu i niektórych składników majątku wspólnego, nie zaspokoi swojej wierzytelności, będzie mógł skutecznie doprowadzić do podziału majątku wspólnego małżonków.

Wskutek sądowego ustanowienia rozdzielności majątkowej każdy z małżonków staje się współwłaścicielem każdego ze składników majątkowych dotychczas objętych wspólnością. Co do zasady jego udział wynosić będzie 1/ 2. W wyniku takiego przekształcenia wierzyciel będzie mógł skierować egzekucję do udziału członka zarządu we współwłasności wybranych składników majątkowych. Często jednak udział we współwłasności pojedynczego składnika majątkowego jest trudno zbywalny, zwłaszcza w odniesieniu do rzeczy niepodzielnych (np. mieszkanie, samochód).

W interesie wierzyciela leżeć więc będzie, by cały majątek objęty dotychczas wspólnością małżeńską został podzielony, a poszczególne składniki majątku zostały przyznane na wyłączną własność jednego lub drugiego małżonka. Zgodnie z przepisem art. 912 kodeksu postępowania cywilnego - wierzyciel taki może dokonać zajęcia roszczenia o podział majątku wspólnego. W konsekwencji zatem będzie mógł wystąpić do sądu o przeprowadzenie tego podziału. Po przydzieleniu konkretnych składników majątkowych na wyłączną własność temu małżonkowi, który jest lub był członkiem zarządu spółki - wierzyciel będzie mógł wszcząć egzekucję do tych przedmiotów.

@RY1@i02/2010/037/i02.2010.037.087.002b.001.jpg@RY2@

Agata Adamczyk, radca prawny z Kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy w Krakowie

radca prawny z Kancelarii Agata Adamczyk & Współpracownicy w Krakowie

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.),

Ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.).

Ustawa z 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 ze zm.).