Jak dochodzić roszczeń w e-sądzie

Pozwany nie musi wysyłać do e-sądu odpowiedzi na pozew drogą elektroniczną. Nawet jeśli powód zdecyduje, że będzie dochodził roszczenia w elektronicznym postępowaniu, to pozwany w tej sprawie ma prawo komunikować się z sądem w sposób tradycyjny, czyli przesyłać pisma na papierze.

Jeżeli pozwany zdecyduje się przesłać do e-sądu odpowiedź na pozew drogą elektroniczną, to wówczas oznacza to, że wybrał sposób porozumiewania się z sądem przez internet. Nie będzie już mógł kolejnych pism przesyłać w formie papierowej, lecz tylko drogą elektroniczną. O skutkach wniesienia pisma drogą elektroniczną e-sąd ma obowiązek pouczyć pozwanego już przy pierwszym doręczeniu.

Art. 505³¹ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Pozew do e-sądu musi być sporządzony na specjalnym formularzu. Powód wypełnia go i opatruje podpisem elektronicznym. Wnosi go razem z opłatą sądową. Wniesienie pozwu bez opłaty nie wywołuje skutków, jakie wiążą się z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Pozew należy opłacić, nie czekając na wezwanie sądu. Od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym pobierana jest czwarta część opłaty. Natomiast nie pobiera się opłat od skargi na orzeczenie referendarza sądowego i zażalenie w elektronicznym postępowaniu upominawczym. W elektronicznym postępowaniu upominawczym nie stosuje się przepisów o zwolnieniu od kosztów sądowych.

Nie tylko pozew, lecz również kolejne pisma w sprawie powód musi wnosić drogą elektroniczną. Wniesione w inny sposób nie wywołują skutków prawnych, jakie wiążą się z wniesieniem pisma do sądu.

W pozwie powód powinien wskazać dowody na poparcie twierdzeń, które z nim zawarł. Natomiast nie dołącza do niego żadnych dowodów. W pozwie podaje się też numer PESEL powoda, będącego osobą fizyczną, a powoda, który nie jest osobą fizyczną, numer NIP oraz numer w Krajowym Rejestrze Sądowym bądź w innym rejestrze albo ewidencji.

Art. 505³² ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

W elektronicznym postępowaniu upominawczym e-sąd doręczeń powodowi będzie zawsze dokonywał za pośrednictwem systemu teleinformacyjnego, który obsługuje elektroniczne postępowanie upominawcze. Natomiast pozwanemu w taki sposób będzie doręczał pisma tylko wówczas, gdy wniósł on je do e-sądu drogą elektroniczną. Przyjmuje się, że pismo zostało doręczone z datą wskazaną w elektronicznym potwierdzeniu odbioru korespondencji. W razie braku takiego potwierdzenia uznaje się je za skuteczne po upływie 14 dni od daty umieszczenia pisma w systemie teleinformatycznym.

Art. 131¹ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Sprzeciwu od nakazu zapłaty nie trzeba uzasadniać. Wnoszący sprzeciw nie przedstawia też żadnych dowodów i nie dołącza ich do sprzeciwu. Natomiast powinien przedstawić zarzuty. Musi je zgłosić jeszcze przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, pod rygorem ich utraty.

Pozwany może wnieść sprzeciw w formie elektronicznej lub tradycyjnej (czyli na papierze). Powołuje się w nim na kod sprawy, który jest zamieszczony w odpisie nakazu zapłaty.

Gdy sprzeciw zostanie wniesiony w sposób prawidłowy, nakaz zapłaty straci moc w całości, natomiast e-sąd przekaże sprawę do sądu według właściwości ogólnej. Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony przez pozwanego, to wówczas nakaz zapłaty staje się prawomocny i e-sąd nada mu klauzulę wykonalności.

Art. 505³⁵ i 505³⁶ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

E-sąd może uznać, że brak jest podstaw do wydania nakazu zapłaty i wówczas przekaże sprawę do sądu właściwości ogólnej. Najczęściej jest to sąd właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego. Postanowienie o przekazaniu sprawy sąd powinien doręczyć tylko powodowi.

Sąd może także z urzędu uchylić nakaz zapłaty i przekazać sprawę do sądu według właściwości ogólnej. Ma to miejsce wówczas, gdy na przykład nie może doręczyć nakazu zapłaty, ponieważ miejsce pobytu pozwanego nie jest znane, albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju.

Takie uchylenie nakazu z urzędu nastąpi także, gdy już po jego wydaniu okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności sądowej, zdolności procesowej, albo organu powołanego do reprezentowania go, a braki nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie.

Art. 499 pkt 4, art. 502¹, 505³³ i 505³⁴ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Osoba fizyczna musi mieć konto, które umożliwi jej działanie w systemie teleinformatycznym. Za pośrednictwem konta zostaną jej udostępnione elektroniczne akta sprawy. Aby uzyskać dostęp do elektronicznych akt sprawy, pozwany i jego przedstawiciel użytkownik muszą uwierzytelnić się na koncie i podać poufny identyfikator sprawy, który pozwany otrzyma razem z odpisem nakazu zapłaty.

Aby osoba posługująca się bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu mogła założyć konto, wystarczy, że złoży podpis w systemie teleinformatycznym.

W trakcie postępowania przed e-sądem strony mają pełny wgląd do akt postępowania prowadzonych w systemie informatycznym za pośrednictwem ogólnodostępnych sieci informatycznych. Istnieje też możliwość wydruku przeglądanych dokumentów i uzyskiwania odpisów z akt sprawy. Dokument nie ma podpisu i pieczęci, bo w ich miejsce zostaje zamieszczony kod.

Art. 126 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Po uprawomocnieniu się nakaz zapłaty, który został wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym i znajduje się w systemie informatycznym, staje się tytułem egzekucyjnym. Tytuł ten będzie też miał formę elektroniczną. Tytuł wykonawczy znajdzie się w systemie informatycznym sądu, który prowadzi elektroniczne postępowanie upominawcze.

Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu dołącza się dokument uzyskany z systemu teleinformatycznego, który umożliwia sądowi weryfikację istnienia i treści tytułu wykonawczego. Jeśli tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie wydane w elektronicznym postępowaniu upominawczym, to wówczas klauzula wykonalności pozostaje wyłącznie w systemie teleinformatycznym.

Art. 773-783 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl