Czy nastąpi przekazanie sprawy właściwemu sądowi

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Oznacza to, iż sąd nie ma obowiązku przekazania z urzędu sprawy wniesionej przez pracownika do niewłaściwego sądu.

Pracownik wnoszący pozew ma prawo wyboru sądu właściwego według właściwości ogólnej lub właściwości przemiennej.

Właściwość ogólną ustala się według miejsca zamieszkania pozwanego pracodawcy (osoby fizycznej) lub siedziby, gdy pozwanym jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

Właściwość przemienna daje możliwość wytoczenia powództwa przed sądem, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, bądź też przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład pracy. Jeśli i ta właściwość nie występuje, aby możliwe było przekazanie sprawy do sądu, w którym znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba pracodawcy, powinien on w pierwszym piśmie procesowym, które składa w sprawie, przedstawić zarzut niewłaściwości sądu.

Podniesienie zarzutu niewłaściwości w praktyce nastąpić powinno zatem w odpowiedzi na pozew, sprzeciwie od nakazu zapłaty lub sprzeciwie od wyroku zaocznego. Dopuszczalne jest również złożenie oddzielnego pisma. Każdorazowo jednak zarzut niewłaściwości sądu powinien zostać podniesiony przed wdaniem się w merytoryczny spór.

Konieczność przedstawienia zarzutu niewłaściwości sądu dotyczy wyłącznie niewłaściwości miejscowej, to znaczy tej, która decyduje o tym, który z równorzędnych sądów rozpozna sprawę. Sprawy z zakresu prawa pracy mogą być jednak w pierwszej instancji rozpoznawane przez sądy rejonowe lub okręgowe w zależności od rodzaju sprawy (właściwość rzeczowa).

Przekazanie przez sąd sprawy wniesionej przez pracownika do sądu rejonowego zamiast okręgowego lub odwrotnie co do zasady nie wymaga zarzutu pracodawcy, ponieważ sąd powinien dokonać tego z urzędu. Przekazując sprawę, sąd wydaje postanowienie, które każda ze stron zaskarżyć może zażaleniem, gdy sprawa przekazywana jest do sądu niższego lub pomiędzy sądami równorzędnymi. Sąd, któremu przekazano sprawę, jest związany postanowieniem o przekazaniu, nawet gdyby było ono błędne. Dodać też należy, że w sprawach z zakresu prawa pracy pracownik i pracodawca już po wniesieniu pozwu mogą złożyć zgodny wniosek, aby ich sprawę rozpoznał inny sąd niż ten, który jest miejscowo właściwy. Przyczyną przekazania są względy celowości, które wystąpią np. wtedy, gdy strony i większość świadków zamieszkują w pobliżu sądu, do którego ma nastąpić przekazanie, a w dużej odległości od sądu właściwego. O tym, czy przekazanie jest celowe, zdecyduje zawsze sąd rozpoznający wniosek.

Art. 27 - 30, Art. 200 par.1 i par.2, art. 461 ustawy z 17 listopada 1964 r. - kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).