Czy można odmówić składania zeznań

ekspert z zakresu prawa pracy

Dowód z zeznań świadka jest jednym z najczęściej spotykanych w praktyce sądów pracy. W charakterze świadka może zostać wezwana każda osoba, która jest zdolna do postrzegania i komunikowania swoich spostrzeżeń. To do sądu jednak należy decyzja, czy dany wniosek dowodowy (a więc i przesłuchanie świadka) dopuścić, czy też nie.

Zasadą jest, że nikt nie może odmawiać zeznań w charakterze świadka. Złożenie zeznań jest bowiem obowiązkiem ustawowym. Składają się na niego trzy powinności:

● obowiązek osobistego stawiennictwa w sądzie w wyznaczonym terminie,

● obowiązek złożenia przyrzeczenia,

● obowiązek składania zeznań.

Jak już to zostało wspomniane - na wezwanym świadku ciąży obowiązek złożenia zeznań. Wyjątkowo na mocy art. 261 par. 1 k.p.c. osobom bliskim, tj. małżonkowi strony, jej wstępnym (np. ojcu), zstępnym (np. synowi), rodzeństwu oraz powinowatym w tej samej linii lub stopniu, jak również osobom pozostającym ze stronami w stosunku przysposobienia przyznano prawo do odmowy składania zeznań

Świadkowi na podstawie art. 261 par. 2 przysługuje także prawo odmowy odpowiedzi na zadane mu pytanie. Służy ono wszystkim osobom przesłuchiwanym w charakterze świadka, jeżeli zeznanie w tym zakresie mogłoby narazić jego lub jego bliskich wymienionych powyżej na odpowiedzialność karną, hańbę lub dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową albo jeżeli zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej. Wynika z tego, że podległość służbowa oraz wzajemne relacje pomiędzy czytelnikiem i współpracownikiem składającym pozew nie zwalniają w sprawach z zakresu prawa pracy od obowiązku złożenia zeznań.

Także powołanie się na obowiązek zachowania istotnej tajemnicy zawodowej raczej nie będzie wchodził w tym przypadku w grę, ponieważ w sprawach o naruszenie dóbr osobistych pracownika oraz o mobbing sąd będzie dążył głównie do wyjaśnienia wzajemnych stosunków pomiędzy powodem a pracodawcą i pozostałymi współpracownikami.

Art. 261 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz.296 z późn. zm.)