Jakie uprawnienia przysługują wykonawcy dzieła
Od lat pracodawca zleca kilku pracownikom dodatkowe zadania na podstawie umów o dzieło. Rodzaj pracy jest inny niż określony w umowie o pracę. Jedna z pracownic należąca do tej grupy poinformowała pracodawcę, że jest w ciąży. Wówczas pracodawca zaprzestał zawierania z nią dodatkowych umów o dzieło. Wskazał, że jest to kara za zmniejszenie jej dyspozycyjności w związku z przyszłym urlopem macierzyńskim. Czy w związku z nierównym traktowaniem ze względu na ciążę pracownicy przysługują roszczenia wobec pracodawcy?
W prawie cywilnym obowiązuje zasada swobody zawierania umów i równouprawnienia stron. Zatem co do zasady pracodawca ma swobodę w doborze kontrahentów umów cywilnoprawnych, w tym umowy o dzieło. Jednakże swoboda ta doznaje pewnych ograniczeń wynikających z nowej ustawy z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (dalej ustawa).
Wprawdzie ustawy tej nie stosuje się do swobody wyboru strony umowy, ale tylko jeśli wybór ten nie jest oparty na płci, rasie pochodzeniu etnicznym lub narodowościowym (art. 5 ust. 3 ustawy).
Rezygnacja z zawarcia umowy o dzieło tylko z powodu ciąży wykonawcy może stanowić nierówne traktowanie - zależy to jednak od wielu okoliczności. Przykładowo warunki wykonania dzieła mogą być szkodliwe dla kobiet w ciąży lub konieczne jest oddanie dzieła w terminie pokrywającym się z datą porodu. Jeżeli jednak kobieta uzna, że brak jest obiektywnego uzasadnienia pominięcia jej przy zawieraniu umów o dzieło, ma prawo do odszkodowania (art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy).
Równe traktowanie ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną jest konieczne nie tylko przy wyborze strony umowy, lecz także w zakresie warunków podejmowania i wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym w zakresie wynagrodzenia. Równość powinna przy tym polegać na zróżnicowaniu traktowania osób znajdujących się w różnych sytuacjach na podstawie obiektywnych przesłanek (art. 3 ust. 1 ustawy). Dopuszczalne zatem będą pewne ułatwienia dla kobiety w ciąży, która jest stroną umowy o dzieło, np. odnośnie do terminów jego oddania.
@RY1@i02/2011/033/i02.2011.033.209.004b.001.jpg@RY2@
Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy
Ewa Drzewiecka
ekspert z zakresu prawa pracy
Art. 2, art. 3, art. 12, art. 13 ustawy z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz.U. nr 254, poz. 1700).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu