Kto odpowie za szkody powstałe podczas zabaw karnawałowych

Ubezpieczenie OC organizatorów imprez masowych, na które wstęp jest płatny, obejmuje odpowiedzialność za szkody wyrządzone jej uczestnikom w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ubezpieczenie OC nie obejmuje tylko szkód polegających na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie rzeczy, wyrządzonych przez organizatora imprezy masowej jego małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, a także powinowatemu w tej samej linii lub stopniu, osobie pozostającej w stosunku przysposobienia oraz jej małżonkowi, jak również osobie, z którą ubezpieczony pozostaje we wspólnym pożyciu. Ubezpieczenie nie obejmuje również strat polegających na zapłacie kar umownych, jak też powstałych wskutek działań wojennych. Ubezpieczenie OC obejmuje więc wszystkie pozostałe szkody bez możliwości umownego ograniczenia.

Par. 2 rozporządzenia ministra finansów z 11 marca 2010 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej organizatorów imprez masowych (Dz.U. z 2010 r. nr 54, poz. 323 z późn. zm.).

Niektórzy organizatorzy imprez nie muszą ubezpieczać się od odpowiedzialności cywilnej. Obowiązek taki istnieje tylko w przypadku imprez masowych, na które wstęp jest odpłatny. W przypadku imprez artystyczno-rozrywkowych za imprezę masową może być uznana taka, gdzie organizator zapewnił uczestnikom co najmniej 500 miejsc, jeżeli jest ona przeprowadzana na terenie zamkniętym, i nie mniej niż 1000 miejsc, jeżeli jest organizowana na otwartej przestrzeni. Nie oznacza to oczywiście, że nie ma możliwości wyegzekwowania odszkodowania od organizatorów, którzy nie wykupili polisy. Wówczas w grę wchodzi powództwo cywilne bądź też mediacja.

Art. 53 ustawy z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. nr 62, poz. 504).

Odpowiedzialność organizatora imprezy jest rozpatrywana na zasadzie winy. Charakteryzuje się tym, że zainteresowany musi udowodnić poniesioną przez siebie szkodę, jak również zaniedbanie ze strony organizatora, które na nią wpłynęło. Ciężar udowodnienia spoczywa na poszkodowanym. Jest to konieczność dość uciążliwa dla poszkodowanego, gdyż musi udowodnić pewne okoliczności, między innymi zaistnienie konkretnego zdarzenia, zaniechanie organizatora imprezy. Wykazuje się wtedy tzw. winę organizacyjną, gdzie nawet nie trzeba wskazywać konkretnej osoby, która wyrządziła szkodę.

Sytuacja przedstawia się inaczej, jeżeli uczestnictwo w imprezie wiąże się z wykupieniem biletu. W ten sposób dochodzi do zawarcia umowy. Jednym z jej elementów jest zapewnienie bezpieczeństwa. Gdyby więc doszło do zniszczenia kurtki czy innego mienia bądź też do szkody na osobie, to taka osoba korzysta z odpowiedzialności umownej. Wtedy ciężar przeprowadzenia dowodów spoczywa na organizatorze imprezy.

Art. 6 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Często można spotkać się z bezpodstawnymi stwierdzeniami, że wszelki uszczerbek na zdrowiu, który powstał z własnej winy, nie jest rekompensowany. W związku z tym wiele osób mimo wykupionej polisy rezygnuje z dochodzenia roszczeń od ubezpieczyciela, z góry przekreślając własne szanse na odszkodowanie. Ustawowa definicja nieszczęśliwego wypadku określa go jako zdarzenie nagłe, mające swoje źródło z zewnątrz organizmu, więc oparzenie czy uszczerbek powstałe w wyniku wybuchu np. petardy mieści się w zakresie ochrony udzielanej w zakresie ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków.

Takie ubezpieczenie nie wyklucza odpowiedzialności odszkodowawczej za tego typu zdarzenia. Nie wyłączają jej także ubezpieczenia szkolne lub wykupywane w toku studiów, z których korzysta zdecydowana większość młodzieży. Z reguły są one niższe także w razie przykrego zdarzenia, dlatego musimy się liczyć z tym, że rekompensata często nie będzie zgodna z oczekiwaniami. Od nieszczęśliwych wypadków można ubezpieczyć się, wykupując indywidualne ubezpieczenie. Poza tym możemy często skorzystać z ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków, które zawierają pakiety ubezpieczeń mieszkaniowych. Nie ma tutaj znaczenia, czy szkoda powstała w wypadku działań samego zainteresowanego, czy też z zewnątrz. Uszkodzenie ciała w wyniku nieumiejętnego posługiwania się fajerwerkami jest sytuacją analogiczną do takich, jakie mają miejsce na przykład w wypadku niefortunnego pośliźnięcia się i złamania nogi.

Art. 829 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Za bezpieczeństwo imprezy masowej w miejscu i w czasie jej trwania odpowiada jej organizator. Bezpieczeństwo imprezy masowej obejmuje spełnienie przez organizatora wymogów w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa osobom uczestniczącym w imprezie i ochrony porządku publicznego. To także zabezpieczenie pod względem medycznym i zapewnienie odpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych wraz ze służącymi tym obiektom instalacjami i urządzeniami technicznymi, w szczególności przeciwpożarowymi i sanitarnymi.

Organizator imprezy masowej odpowiada więc za szkody poniesione przez jej uczestników, gdy zostanie udowodnione mu zaniedbanie, które miało wpływ na obniżenie poziomu bezpieczeństwa zabawy. Z odpowiedzialności zwalnia go umowa ubezpieczeniowa.

Przedsiębiorcy, którzy organizują masowe imprezy rozrywkowe, muszą podejmować wszelkie działania mające na celu wyeliminowanie powstania szkód na zdrowiu i mieniu jej uczestników. Jeśli mimo tego w trakcie zabawy ktoś złamie rękę, zostanie poparzony fajerwerkami lub bawiący się tłum porwie mu kurtkę, organizatorzy muszą liczyć się z tym, że poszkodowany zgłosi się do nich w pierwszej kolejności.

Art. 5 ustawy z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. nr 62, poz. 504).

Art. 415 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Wójt, burmistrz i prezydent miasta mogą kontrolować zgodność przebiegu imprezy masowej z warunkami określonymi w zezwoleniu (w przypadku imprezy masowej podwyższonego ryzyka mają nawet taki obowiązek). W ramach kontroli upoważnieni przedstawiciele organu wydającego zezwolenie na organizację takiej imprezy mogą żądać od organizatora informacji, dokumentów i danych niezbędnych do sprawowania kontroli. Mają też prawo do swobodnego wstępu i lustracji miejsca przeprowadzania imprezy masowej i innych pomieszczeń związanych z nią bezpośrednio. Wreszcie mogą żądać od osób działających w imieniu i na rzecz organizatora udzielenia informacji w formie ustnej i pisemnej.

W przypadku stwierdzenia niespełnienia przez organizatora warunków określonych w zezwoleniu, przedstawiciele urzędu gminy/miasta muszą wydać decyzję o przerwaniu imprezy masowej, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzję doręcza się następnie organizatorowi w terminie 7 dni od dnia przerwania imprezy.

Art. 31 ustawy z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. nr 62, poz. 504).

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl