W jaki sposób pozwany dłużnik może bronić się przed e-sądem

Czy odpowiedź na pozew trzeba wnieść przez internet

@RY1@i02/2012/178/i02.2012.178.18300150e.813.jpg@RY2@

Pozwany sam może wybrać, w jaki sposób wniesie odpowiedź na pozew: drogą elektroniczną czy w sposób tradycyjny na papierze. Mimo że sprawa toczy się przed e-sądem, to nie ma obowiązku korzystać z internetu. Odpowiedź na pozew oraz inne pisma procesowe pozwanego niewniesione drogą elektroniczną będą wywoływały skutki prawne. Wybierając formę wniesienia pism do e-sądu, pozwany musi być jednak konsekwentny. Gdy wniesie odpowiedź na pozew drogą elektroniczną, to wówczas dalszą korespondencję w sprawie musi prowadzić przez internet. Nie może tylko niektórych pism wnosić przez internet, a potem pozostałe w formie papierowej. W takim przypadku kolejne pisma pozwanego niewniesione drogą elektroniczną nie będą wywoływały skutków prawnych.

O takich skutkach wniesienia pisma drogą elektroniczną pozwany powinien jednak zostać pouczony przez sąd przy pierwszym doręczeniu. Gdy zdecyduje się wnosić pisma procesowe drogą elektroniczną, to wówczas datą złożenia go jest data wprowadzenia do systemu teleinformatycznego. Natomiast w razie prowadzenia korespondencji z sądem w tradycyjny sposób za datę złożenia pisma przyjmuje się datę stempla pocztowego, która potwierdza nadanie przesyłki na poczcie, albo datę na stemplu potwierdzającym złożenie przesyłki w biurze podawczym sądu.

Gdy pozwany zdecyduje się wnosić pisma drogą elektroniczną, wówczas odpowiedzi z sądu będzie otrzymywał również przez internet. Dlatego aby nie uchybić terminom np. do wniesienia sprzeciwu, musi sam sprawdzać, czy na jego adres w systemie teleinformatycznym nie zostały doręczone pisma z sądu.

Podstawa prawna

Art. 505¹¹ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd z urzędu uchyli nakaz zapłaty

@RY1@i02/2012/178/i02.2012.178.18300150e.814.jpg@RY2@

Gdy sąd dopiero po wydaniu nakazu zapłaty dowiedział się o tym, że nie może on zostać doręczony pozwanemu, ponieważ nie przebywa on w kraju, to z urzędu powinien uchylić go i przekazać sprawę do sądu właściwości ogólnej. Taki obowiązek ciąży na sądzie nawet wówczas, gdy znany jest zagraniczny adres pozwanego. Czynności te sąd wykonuje z urzędu, co oznacza, że nie musi wcale czekać, aż pozwany wystąpi z wnioskiem ich o przeprowadzenie. Takiej sytuacji powód może uniknąć tylko wówczas, gdy w wyznaczonym przez sąd terminie usunie przeszkodę w doręczeniu nakazu zapłaty.

Gdy sąd uchyli nakaz zapłaty i wyda postanowienie o przekazaniu sprawy, to wówczas zostanie ono doręczone tylko powodowi.

Z urzędu sąd uchyla nakaz zapłaty również wówczas, gdy miejsce pobytu pozwanego nie jest w ogóle znane. Sąd postąpi tak również wówczas, gdy po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu nie miał zdolności sądowej, procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie.

Podstawa prawna

Art. 505³⁴ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy po wniesieniu pozwu sąd zawsze wyda nakaz zapłaty

@RY1@i02/2012/178/i02.2012.178.18300150e.815.jpg@RY2@

Przepisy kodeksu postępowania cywilnego wskazują, kiedy nie może zostać wydany przeciwko pozwanemu nakaz zapłaty. Ma to m.in. miejsce wówczas, gdy zaspokojenie roszczenia przez pozwanego zależy od świadczenia wzajemnego. Pozostałe przyczyny występują wówczas, gdy roszczenie w stosunku do pozwanego jest oczywiście bezzasadne, przytoczone przez powoda okoliczności budzą wątpliwości, miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdy doręczenie nakazu zapłaty nie może nastąpić w kraju.

O tym, czy nakaz zapłaty może zostać wydany, zawsze decyduje sąd. Przyczyny braku podstaw do wydania go ocenia zaś na podstawie twierdzeń zawartych w pozwie oraz wskazanych w nim dowodów. Stwierdza wówczas, czy roszczenie jest uzasadnione i czy może być dochodzone przed e-sądem. Na przykład sąd nie może wydać nakazu zapłaty tylko do części roszczenia dochodzonego w pozwie, ponieważ przepisy nie dopuszczają utraty mocy nakazu zapłaty tylko w stosunku do części roszczenia.

Za bezzasadne sąd uzna roszczenie wówczas, gdy już z treści wynika wyraźnie, że powód nie ma prawa żądać od pozwanego świadczenia na podstawie wskazanych w pozwie okoliczności faktycznych bądź też wówczas, gdy stan faktyczny określony w pozwie jest niekompletny albo nie jest jasny.

Podstawa prawna

Art. 499, 505³³ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy pozwany ma prawo do sprzeciwu od nakazu zapłaty

@RY1@i02/2012/178/i02.2012.178.18300150e.816.jpg@RY2@

Pozwany ma prawo wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty. Nie musi go nawet uzasadniać ani przedstawiać w nim dowodów. Powinien jednak zawrzeć w nim zarzuty, które podnosi: np. że dług już spłacił, mimo że nie załącza dowodu - np. druku przelewu. Pod rygorem ich utraty ma obowiązek po prostu zgłosić je przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

W praktyce oznacza to, że niezgłoszonych w tym momencie zarzutów pozwany nie będzie mógł wnieść później, ponieważ sąd uzna je za spóźnione i nie uwzględni ich rozpoznając dalej sprawę.

W piśmie pozwany musi też wskazać, czy zaskarża nakaz w całości, czy w części.

Sprzeciw należy wnieść w ciągu dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty. Gdy nastąpi to po upływie tego terminu, sąd odrzuci sprzeciw i potraktuje go jako niedopuszczalny. Za niedopuszczalny zostanie on uznany również wówczas, gdy wniesie go osoba nieuprawniona albo której nakaz zapłaty w zaskarżonym zakresie nie dotyczy.

Podstawa prawna

Art. 505³⁵ i 505³⁶ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy nakaz zapłaty straci moc

@RY1@i02/2012/178/i02.2012.178.18300150e.817.jpg@RY2@

Na skutek prawidłowego złożenia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc i sprawa idzie do rozpoznania przez sąd powszechny według właściwości ogólnej we właściwym dla niej postępowaniu, np. zwykłym albo odrębnym. Kolejny sąd, który dalej będzie prowadził postępowanie, nie ma obowiązku badać słuszności wydania zaskarżonego nakazu ani tego, czy rozstrzygnięcie w nim zawarte było uzasadnione. Dalsze postępowanie będzie toczyło się w taki sposób, jakby w ogóle nakaz zapłaty nie został wydany, a postępowanie rozpoczęło się dopiero od momentu wniesienia sprawy do sądu.

Gdyby jednak sąd uznał, że sprzeciw został wniesiony po upływie terminu albo z jakichś przyczyn nie jest dopuszczalny, to wówczas go odrzuci. Wtedy nakaz zapłaty będzie miał takie same skutki jak prawomocny wyrok. Oznacza to, że w ten sposób nabiera powagi rzeczy osądzonej, czyli będzie wiązał strony, sądy, organy państwowe i organy administracji publicznej, a także inne osoby. Staje się on także tytułem egzekucyjnym.

Podstawa prawna

Art. 505³⁶ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy pozwany może mieć adwokata

@RY1@i02/2012/178/i02.2012.178.18300150e.818.jpg@RY2@

Podczas postępowania przed e-sądem pozwany ma takie same uprawnienia jak wówczas, gdy sprawa toczy się w zwykłym postępowaniu. Dlatego może reprezentować go adwokat lub radca prawny.

Natomiast w tym postępowaniu nie ma tzw. przymusu adwokackiego i nie obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów i radców prawnych, co ma miejsce np. przed Sądem Najwyższym. Pozwany może więc zrezygnować z zastępstwa i występować sam.

Ma również inne uprawnienia, takie jak strona w tradycyjnym postępowaniu przed sądem. Składa odpowiedź na pozew, którą sporządzi sam albo w jego imieniu zrobi to profesjonalny pełnomocnik. Nie musi też sam napisać sprzeciwu od nakazu zapłaty, ale może to zrobić w jego imieniu adwokat lub radca prawny.

Gdy pozwanym jest osoba prawna lub przedsiębiorca (nawet nieposiadający osobowości prawnej), to pełnomocnikiem może być także pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.

Podstawa prawna

Art. 505²⁸ ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl