Jak można uzyskać odszkodowanie za utracony bagaż i sprzęt narciarski

Czy ubezpieczony musi zawiadomić policję

@RY1@i02/2012/042/i02.2012.042.18300150f.813.jpg@RY2@

W ogólnych warunkach ubezpieczenia, z których korzystają poszczególne towarzystwa, zawsze określone są obowiązki ubezpieczonego, których musi dopełnić w razie utraty bagażu podręcznego. Wprawdzie wymogi określone w nich różnią się, to jednak zawsze odszkodowanie za utratę, uszkodzenie lub zniszczenie bagażu podręcznego, w tym także sprzętu narciarskiego (pod warunkiem, że polisa go obejmuje), musi być udokumentowane.

W ogólnych warunkach ubezpieczenia najczęściej wskazane są następujące przypadki, w których odszkodowanie za utratę jest wypłacane: udokumentowana kradzież z włamaniem lub rabunek, zaginięcie, gdy rzeczy znajdowały się pod opieką zawodowego przewoźnika, utrata, uszkodzenie lub zniszczenie, które powstały na skutek nieszczęśliwego wypadku, zdarzenia losowego. Najczęściej ubezpieczyciel odpowiada również za bagaż podróżny, który znajdował się pod bezpośrednią opieką ubezpieczonego bądź też został przez niego powierzony do przewozu zawodowemu przewoźnikowi na podstawie dokumentu przewozowego albo pozostawiony w zamkniętym pomieszczeniu. Chodzi tutaj o tzw. skrytki, czyli indywidualne pomieszczenia bagażowe na dworcu lub w hotelu, lub też umieszczenie rzeczy za pokwitowaniem w przechowalni. Odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje też rzeczy pozostawione w samochodzie (np. w bagażniku albo przyczepie) lub w jednostce pływającej, która znajduje się na terenie strzeżonym, pod warunkiem że do otwarcia ich niezbędne jest użycie narzędzi albo siły fizycznej.

Aby jednak ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie, szkoda musi być udokumentowana. Dlatego ubezpieczony ma obowiązek zawiadomić o kradzieży z włamaniem lub rabunku miejscowy organ policji, obsługę środka komunikacji, kierownictwo hotelu lub pensjonatu oraz uzyskać od nich potwierdzenie na piśmie tego faktu. W tym dokumencie należy również wyszczególnić utracone przedmioty.

Natomiast w razie utraty bagażu podróżnego, który był powierzony zawodowemu przewoźnikowi razem z dowodem nadania, trzeba to zgłosić natychmiast po stwierdzeniu szkody np. obsłudze lotniska lub kierownikowi pociągu i domagać się sporządzenia protokołu szkody. W protokole powinny zostać wyszczególnione utracone przedmioty.

Po dopełnieniu tych wszystkich formalności na miejscu kradzieży po powrocie z podróży należy tę szkodę zgłosić ubezpieczycielowi i przedstawić mu zebraną podczas podróży (a szczególnie na miejscu zdarzenia) dokumentację.

Podstawa prawna

Art. 846 - 848 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy ubezpieczyciel zapłaci za narty i pozostały sprzęt

@RY1@i02/2012/042/i02.2012.042.18300150f.814.jpg@RY2@

Ale pod warunkiem, że ubezpieczenie będzie obejmowało nie tylko sprzęt sportowy, lecz także osprzęt, czyli pomocnicze wyposażenie sprzętu narciarskiego, które jest niezbędne do jego prawidłowej eksploatacji. W zależności od wykupionej polisy ubezpieczony osprzęt może obejmować np. wiązania do nart, linki trapezowe oraz ekwipunek (np. gogle, kombinezon).

Dlatego zanim turysta wybierze ubezpieczyciela i wykupi polisę, powinien dokładnie zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia i ustalić, za co dostanie odszkodowanie w razie kradzieży, zgubienia albo zniszczenia sprzętu. Trzeba sprawdzić, jaki sprzęt narciarski obejmuje ubezpieczenie: np. tylko narty i deskę do uprawniania snowboardu i wszelkich jego odmian, czy również wiązania, kijki i buty narciarskie oraz wiązania do snowboardu, a nawet ekwipunek (np. buty i kombinezon).

W tym celu należy dokładnie zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia, które ubezpieczyciel musi udostępnić konsumentowi przed wykupieniem polisy.

W razie utraty sprzętu wysokość wypłaconego odszkodowania zależy od rodzaju wykupionej polisy. Maksymalna kwota do wypłaty uzależniona jest od wysokości sumy ubezpieczenia, którą strony wskazały w umowie. Natomiast na rynku ubezpieczeń są też polisy, które zamieszczają ubezpieczenie sprzętu sportowego w tzw. standardzie. W praktyce oznacza to, że polisa obejmuje z góry narzuconą sumę ubezpieczenia. Dlatego w takim przypadku warto ustalić, czy tej sumy nie można podwyższyć, wykupując dodatkową polisę, która zakresem ochrony obejmie również dodatkowy sprzęt, a nawet koszty ratownictwa i odpowiedzialność cywilną za wyrządzone przez narciarza szkody na stoku.

Podstawa prawna

Art. 805 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy właściciel hotelu odpowiada za bezpieczeństwo

@RY1@i02/2012/042/i02.2012.042.18300150f.815.jpg@RY2@

Właściciel hotelu ponosi odpowiedzialność za utratę lub uszkodzenie rzeczy, które zostały wniesione przez osoby korzystające z usług tego obiektu. Jego odpowiedzialność rozciąga się na rzeczy powierzone właścicielowi hotelu albo osobie przez niego zatrudnionej bądź umieszczone w miejscu przez nich wskazanym albo przeznaczonym na ten cel. Odpowiada więc w szerszym zakresie niż tylko za utracony bagaż przechowywany w pokoju.

Skoro właściciel wyznaczył specjalne pomieszczenie na parterze budynku i polecił gościom hotelowym przechowywać tam sprzęt narciarski, to w razie kradzieży z tego miejsca musi pokryć szkodę. Właściciel hotelu nie może w takich przypadkach wyłączyć lub ograniczyć swojej odpowiedzialności, np. wywieszając na terenie obiektu ogłoszenia, że nie odpowiada za ukradzione z tej przechowalni narty. W sprawie wyłączenia swojej odpowiedzialności nie może też zawierać z gośćmi hotelowymi umów. Zarówno takie ogłoszenia, jak i umowy nie będą miały skutków prawnych. Na takich samych zasadach hotelarz odpowiada za bagaż wniesiony przez gościa do pokoju i stamtąd skradziony.

Aby nie utracić prawa do odszkodowania za skradzione narty oraz utracony z pokoju hotelowego bagaż, poszkodowany powinien o szkodzie zawiadomić niezwłocznie właściciela hotelu. Jego roszczenie przedawnia się z upływem 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tym, że zostały skradzione narty, a w każdym razie w ciągu roku od dnia, w którym zaprzestał korzystania z usług hotelu.

Podstawa prawna

Art. 846 - 848 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Czy przewoźnik odpowiada za rzeczy w luku bagażowym

@RY1@i02/2012/042/i02.2012.042.18300150f.816.jpg@RY2@

Odpowiedzialność za utracony bagaż, a więc również za narty ponosi przewoźnik wówczas, gdy podróżny umieścił je w miejscu wskazanym np. przez kierowcę lub w miejscu, które jest przeznaczone na ten cel, i w dodatku nie miał możliwości sprawowania nad nimi stałego nadzoru.

Taka sytuacja miała miejsce w sprawie opisanej przez czytelnika, który umieścił narty w luku bagażowym autokaru, czyli w miejscu wskazanym mu przez kierowcę. Przewoźnik odpowiadałby za utracone narty nawet wówczas, gdyby podróżny przewoził je pod własnym nadzorem, ale szkoda powstała z winy przewoźnika. Wysokość należnego podróżnemu odszkodowania nie może przekraczać zwykłej wartości utraconego sprzętu.

Poszkodowany właściciel sprzętu we wniosku o wypłatę odszkodowania skierowanego do przewoźnika powinien wykazać, jaki sprzęt narciarski został skradziony, a także określić jego wartość. Do wniosku warto też dołączyć fakturę potwierdzającą uiszczoną cenę oraz wszystkie inne dowody, jakimi dysponuje poszkodowany (np. wykupiony bilet za przejazd autokarem, aby w ten sposób udokumentować korzystanie ze środka transportu tego konkretnego przewoźnika).

Brak faktur i rachunków nie będzie stanowił przeszkody w uzyskaniu odszkodowania wówczas, gdy właściciel skradzionego sprzętu w inny sposób udokumentuje ich wartość. Gdy przewoźnik nie wypłaci odszkodowania albo uiści tylko część dochodzonego roszczenia, to wówczas podróżny może wystąpić przeciwko niemu z powództwem cywilnym do sądu.

Podstawa prawna

Art. 63 ustawy z 15 listopada 1984 r. -Prawo przewozowe (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 50, poz. 601 z późn. zm.).

Czy można złożyć skargę na linie lotnicze

@RY1@i02/2012/042/i02.2012.042.18300150f.817.jpg@RY2@

Gdy podczas podróży liniami lotniczymi zaginie bagaż, podróżny powinien złożyć reklamację i zażądać odszkodowania. Najczęściej można to zrobić e-mailem, ale niektórzy operatorzy wymagają sporządzenia go na piśmie. Dochodzenie swoich roszczeń od przewoźnika za straty poszkodowany musi zacząć od złożenia reklamacji, ponieważ w przeciwnym razie nie będzie mógł skutecznie odwoływać się do sądu w razie przyznania mu zbyt niskiego odszkodowania.

Składając reklamację, poszkodowany powinien podać dane swoje oraz przewoźnika. Najczęściej wystarczy wskazać swoje imię, nazwisko, adres, numer telefonu, e-mail. Wskazując przewoźnika, podaje się numer wskazany w raporcie PiR czyli (formularzu wypełnionym na lotnisku w przypadku utraty lub uszkodzenia bagażu), a także określa się lot przez podanie daty i numeru. Dołącza się kopie biletów, kart pokładowych, kopię raportu PiR. Linie lotnicze mogą domagać się okazania ich oryginałów. W reklamacji wyszczególnia się utracone rzeczy. Podróżny powinien przedstawić kopie paragonów potwierdzających ich wartość, jeżeli takie posiada.

Gdy przed wylotem podróżny nie ubezpieczy dodatkowo wartości bagażu do jego faktycznej wysokości, może otrzymać odszkodowanie w maksymalnej wysokości (1134,71 euro). Trybunał Sprawiedliwości ustalił taką wysokość, bez względu na to, jakie faktycznie straty poniósł podróżny.

Poszkodowany musi liczyć się też z tym, że nie za wszystkie rzeczy znajdujące się w bagażu uzyska odszkodowanie. W regulaminach wielu linii lotniczych wyszczególnione są przedmioty, za które przewoźnik nie bierze odpowiedzialności (np. sprzęt elektroniczny, biżuteria, gotówka, sprzęt sportowy).

Skargę na sposób rozpoznawania reklamacji należy złożyć do Europejskiego Centrum Konsumenckiego i do prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Trzeba dołączyć potwierdzenie rezerwacji i kopię reklamacji, która wcześniej została złożona u przewoźnika. Obie te instytucje nie załatwiają reklamacji, lecz jedynie pośredniczą w sporze.

Natomiast w ciągu 2 lat od przylotu samolotu podróżny ma prawo wnieść powództwo do sądu, jeżeli nie otrzymał odszkodowania albo uzyskał za niskie.

Podstawa prawna

Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego, zawarta w Montrealu 28 maja 1999 r.

Czy odszkodowanie może przewyższyć szkodę

@RY1@i02/2012/042/i02.2012.042.18300150f.818.jpg@RY2@

Bez względu na liczbę wykupionych przez turystę polis na ubezpieczenie nart, osprzętu i ekwipunku wypłacona przez wszystkich ubezpieczycieli kwota z tytułu odszkodowania nie może być wyższa od poniesionej szkody.

Poszkodowany nie otrzyma więc odszkodowania przekraczającego wartość szkody nawet wówczas, gdy łącznie w dwóch lub więcej towarzystwach wykupił polisy od tego samego ryzyka (czyli w tym przypadku od utraty i zniszczenia sprzętu sportowego) i jest ubezpieczony na sumę wyższą niż wartość nart, osprzętu i ekwipunku.

Gdy w takim przypadku dojdzie do wypłaty odszkodowania, każdy ubezpieczyciel wypłaca tylko część. Za szkodę odpowiada więc w takim stosunku, w jakim przyjęta przez niego suma ubezpieczenia pozostaje do łącznych sum, które wynikają z podwójnego ubezpieczenia (gdy turysta wykupił polisę w dwóch towarzystwach) albo wielokrotnego ubezpieczenia (gdy zakupił ją u trzech albo u większej liczby ubezpieczycieli).

Od tej zasady mogą wystąpić wyjątki, gdy konsument i ubezpieczyciel umówią się, że suma wypłacona z tytułu odszkodowania może być wyższa od poniesionej szkody.

Podstawa prawna

Art. 8241 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl