Kodeks cywilny umożliwia odszkodowanie od lotniska

Nie tylko mieszkańcy obszarów ograniczonego użytkowania ustanowionych wokół lotnisk mogą domagać się odszkodowania za hałas i spadek wartości ich nieruchomości.

- Właściciele nieruchomości poza strefą, którzy cierpią na skutek funkcjonowania lotniska, mogą dochodzić swoich roszczeń na podstawie art. 435 kodeksu cywilnego. Także oni nie są więc bezbronni, choć dochodzenie ich roszczeń będzie jednak trudniejsze - wyjaśnia Andrzej Michałowski, adwokat z kancelarii Michałowski Stefański.

Zgodnie z tym przepisem prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) co do zasady ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu.

O tym, że port lotniczy jest przedsiębiorstwem wprawianym w ruch siłą przyrody i można ku niemu kierować roszczenia odszkodowawcze, przesądził już Sąd Najwyższy (wyrok o sygn. akt I CSK 509/11). Rozpatrywał on sprawę mieszkanki Warszawy, która wytoczyła Przedsiębiorstwu Państwowemu "Porty Lotnicze" w Warszawie pozew o zapłatę m.in. odszkodowania z tytułu spadku wartości swojej nieruchomości.

Jej sprawa trafiła do Sądu Najwyższego w drodze kasacji od orzeczenia sądu okręgowego. Ten uznał bowiem, że jej roszczenie wywodzone z art. 435 k.c. jest niezasadne, ponieważ "skoro pozwany (port lotniczy - red.) nie jest posiadaczem statków powietrznych, to nie może ponosić odpowiedzialności za hałas spowodowany przez wytworzony przez nie ruch, a ewentualną odpowiedzialność w tym zakresie ponosi na podstawie art. 206 i 207 ustawy - Prawo lotnicze (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 100, poz. 696 z późn. zm.) osoba eksploatująca statki powietrzne".

SN nie podzielił tej argumentacji, podkreślając, że porty lotnicze odpowiadają definicji z art. 435 k.c. - siłą napędową tego przedsiębiorstwa polegającego na obsłudze startów i lądowań przewoźników są bowiem w całości siły przyrody.

- Mając to na względzie, nie można zaakceptować stanowiska sądu okręgowego odwołującego się do art. 55¹ k.c. i kwalifikującego przedsiębiorstwo pozwanego na podstawie jego struktury własnościowej jako niemieszczące się w kategorii przedsiębiorstw poruszanych siłami przyrody w ujęciu art. 435 k.c. - argumentował skład SN, któremu przewodniczył sędzia Jan Górowski.

Anna Krzyżanowska

anna.krzyzanowska@infor.pl