Realizacja gwarancji ubezpieczeniowej dopiero po wezwaniu do zapłaty

Istotą odpowiedzialności z gwarancji ubezpieczeniowej jest zabezpieczenie roszczeń spółki powstałych z niezapłacenia przez wykonawcę budynku należności związanych z wadami i usterkami w budynku. Zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej czynnościami ubezpieczeniowymi są: zawieranie umów ubezpieczenia, umów gwarancji ubezpieczeniowych lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym w rozumieniu ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, a także wykonywanie tych umów.

Na uwagę zasługuje również to, że źródłem stosunku prawnego gwarancji ubezpieczeniowej jest zasadniczo umowa zawierana między gwarantem (czyli zakładem ubezpieczeń) a beneficjentem tej gwarancji (czyli spółką – właścicielem budynku). Ustawodawca nie przewidział jednakże legalnej definicji instytucji zabezpieczającej należności inwestora (tu spółki), co skłania do wniosku, że strony mają swobodę stron w kształtowaniu warunków gwarancji. Artykuł 3531 kodeksu cywilnego stanowi, że strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W jednym z nowszych orzeczeń dotyczących istoty prawnej gwarancji (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I Aga 4/19) stwierdzono, że w ramach swobody umów strony mogą ukształtować umowę gwarancji ubezpieczeniowej jako umowę o charakterze kauzalnym lub abstrakcyjnym.