Kurs średni NBP: frankowe lekarstwo
P olskie batalie sądowe dotyczące kredytów waloryzowanych do kursu franka szwajcarskiego – patrząc zarówno z perspektywy prawnika, jak i ekonomisty – weszły w następny etap. Świadczą o tym kolejne, po postępowaniu w sprawie Dziubak, pytania prejudycjalne autorstwa rodzimych sądów orzekających w sprawach frankowych. Pomijając fakt, iż toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości UE postępowania stanowią dla wielu polskich sądów przesłankę zawieszenia już toczących się postępowań, okazało się, że sprawa C-260/18 (Kamil Dziubak i Justyna Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG) jedynie przetarła szlak i – zamiast definitywnie rozstrzygnąć wątpliwości orzecznicze związane ze stosowaniem przepisów dyrektywy 93/13 – kolejne wyroki TSUE oraz Sądu Najwyższego są zarazem źródłem dalszych kontrowersji co do sposobów „zapewnienia wymaganego standardu ochrony konsumenckiej”.
Szczególnie interesujące wydaje się w tym kontekście pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie o sygn. I C 1382/20, sformułowane w październiku ubiegłego roku przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia. W skrócie: wątpliwości sądu dotyczą możliwości zastosowania art. 358 par. 2 kodeksu cywilnego w brzmieniu: „Wartość waluty obcej określa się według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wymagalności roszczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub czynność prawna zastrzega inaczej”. Przepis ten obowiązuje od 24 stycznia 2009 r., a zatem bywa stosowany przez sądy do „ratowania” umów kredytowych podpisanych po tej dacie w sytuacji, gdy stwierdzona abuzywność dotyczy postanowień określających zasady waloryzacji. Pytanie prejudycjalne dotyczy sytuacji, w której konsument-powód nie tylko godzi się na nieważność umowy, lecz także dąży do tego, sprzeciwiając się jakiemukolwiek uzupełnianiu luk w umowie (powstałych wskutek usunięcia z niej klauzul abuzywnych), w szczególności zastosowaniu jakiegokolwiek innego kursu, w tym kursu średniego NBP.
Dostrzegając wątpliwości prawne podnoszone przez przeciwników takiego rozwiązania (m.in. wyjątkowość uzupełniania stosunku kredytowego przez przepis dyspozytywny w świetle orzeczeń w sprawie C-26/13 Kasler oraz C-260/19 Dziubak), uważamy, że przepis art. 358 par. 2 kodeksu cywilnego nie tylko spełnia kryteria przepisu dyspozytywnego, o jakich mowa w orzecznictwie TSUE, ale – co kluczowe – pozwala pełniej zrealizować dyrektywę utrzymania stosunku kontraktowego w mocy, zachować istotę zobowiązania (uznanie abuzywności klauzuli waloryzacyjnej nie zmienia faktu, że bank i kredytobiorca zgodzili się na kredyt powiązany z walutą obcą, którego dostępność łączyła się z ryzykiem kursowym – jego eliminacja powodowałaby zmianę charakteru umowy) oraz wyważyć interesy ekonomiczne obu stron.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.