Głos w dyskusji o opłacie od smartfonów

Pozew filmowców przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie z powodu braku opłaty od smartfonów zainicjował istotną dla środowiska polskich twórców, naukowców i dziennikarzy debatę dotyczącą roli, jaką powinna pełnić współcześnie, przewidziana przepisami prawa autorskiego, opłata reprograficzna stanowiąca rekompensatę za korzystanie z utworów w ramach dozwolonego użytku osobistego. W kwestii tej można wskazać na dwie przeciwstawne grupy interesów, są to interesy twórców i wydawców reprezentowanych przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi oraz interesy producentów oraz importerów sprzętu obciążonych obowiązkiem uiszczania owej opłaty.

Streaming nie generuje kopii

Zmiana realiów technicznych, w których następuje obecnie korzystanie z utworów, przeciwnikom istnienia opłaty reprograficznej pozwala twierdzić, że przeważającym sposobem korzystania z utworów w ramach użytku osobistego obecnie jest streaming, który, jak wiadomo, nie powoduje konieczności tworzenia kopii utworów. Tego rodzaju argument prowadzi do wniosku, że poszerzenie katalogu urządzeń, od których jest pobierana opłata reprograficzna, jest obecnie zbędne. W opinii Stowarzyszenia Kopipol zbiorowo zarządzającego prawami do dzieł naukowych i technicznych argumentacja tego rodzaju nie jest prawidłowa, gdyż nie uwzględnia aktualnych sposobów korzystania z utworów wyrażonych słowem (np. dzieł naukowych, literackich, słownych utworów dziennikarskich) oraz zdjęć. Należy zauważyć bowiem, że popularny obecnie streaming dotyczy głównie utworów muzycznych oraz audiowizualnych. Słusznie zauważa się, że modele korzystania z utworów się zmieniły i streaming odgrywa obecnie dużo większą rolę niż w przeszłości, należy jednak mieć na uwadze, że zmiany te nastąpiły w różny sposób w odniesieniu do różnych kategorii utworów.