Czy można podwyższyć ustalone wynagrodzenie

Przedsiębiorca zawarł dwa lata temu umowę o dzieło z właścicielem hotelu dotyczącą generalnego remontu obiektu. Sporządzono zestawienie prac i kosztorys. W czasie przeprowadzania robót wynagrodzenie robotników wzrosło o 15 proc. Wykonawca twierdzi, że jeżeli pozostanie przy ustalonej wcześniej cenie, to skończy się to dla niego katastrofą finansową i być może likwidacją firmy.

- Czy mogę żądać zmiany umowy i podwyższenia wynagrodzenia za roboty budowlane - pyta pan Andrzej z Krakowa.

Jeśli podwyżki płac robotników wiązały się z podwyższeniem płacy minimalnej, to tak. Jeśli jednak przyczyną podwyżek wynagrodzeń były inne powody np. strajk lub indywidualne roszczenia, to nie można korygować podpisanej umowy. Sąd Najwyższy (SN) w uchwale siedmiu sędziów zmienił dotychczasową linię orzecznictwa i stwierdził, że przepisy art. 629 i 632 par. 2 kodeksu cywilnego (k.c.) mogą mieć zastosowanie w drodze analogii do umowy o roboty budowlane (uchwała SN z 29 września 2009 r., sygn. akt III CZP 41/09). Jeżeli zatem strony określiły wynagrodzenie na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów (wynagrodzenie kosztorysowe), a w toku wykonywania dzieła zarządzenie właściwego organu państwowego zmieniło wysokość cen lub stawek obowiązujących dotychczas w obliczeniach kosztorysowych, każda ze stron może żądać odpowiedniej zmiany umówionego wynagrodzenia. Nie dotyczy to jednak należności uiszczonej za materiały lub robociznę przed zmianą cen lub stawek.

Podstawą ustalenia wynagrodzenia kosztorysowego jest szczegółowe zestawienie planowanych prac i przewidywanych kosztów. Wynagrodzenie ryczałtowe określa oferta wykonawcy oparta na przewidywanych kosztach wykonania inwestycji. Oszacowane przez wykonawcę wynagrodzenie ma zapewnić mu opłacalność podjętego zobowiązania.

Artykuł 632 k.c. stanowi natomiast, że jeżeli strony umówiły się o wynagrodzenie ryczałtowe, przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Jeżeli jednak wskutek zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, wykonanie dzieła groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą, sąd może podwyższyć ryczałt lub rozwiązać umowę.

Katarzyna Żaczkiewicz

Podstawa prawna

Art. 629 i 632 par. 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).