Gwarancja zapłaty za roboty budowlane

Do Sejmu wpłynął rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, przewidujący wprowadzenie do tego kodeksu instytucji gwarancji zapłaty za roboty budowlane. Projekt ten powstał w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 listopada 2006 roku (sygn. K 47/04). Na jego podstawie TK orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisów art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 9 lipca 2003 r. o gwarancji zapłaty za roboty budowlane oraz wyraził pogląd, iż instytucja gwarancji zapłaty za roboty budowlane powinna zostać uregulowana w powiązaniu z przepisami kodeksu cywilnego, w tym przy uwzględnieniu terminologii, jaką posługuje się ten kodeks.

Projekt nowelizacji kodeksu cywilnego przewiduje, że inwestor będzie zobowiązany do udzielenia wykonawcy (generalnemu wykonawcy) zabezpieczenia zapłaty wynagrodzenia należnego wykonawcy (generalnemu wykonawcy) z tytułu wykonania robót budowlanych na podstawie zawartej pomiędzy inwestorem, a danym podmiotem umowy. Ponadto, odpowiednie uprawnienie do żądania udzielenia zabezpieczenia zapłaty wynagrodzenia z tytułu wykonanych robót budowlanych będzie przysługiwało dalszemu wykonawcy (podwykonawcy) w stosunku do wykonawcy (generalnego wykonawcy) na podstawie umowy łączącej wykonawcę (generalnego wykonawcę) z takim podmiotem. Zabezpieczenie zapłaty wynagrodzenia z tytułu wykonanych robót budowlanych określone w projekcie nowelizacji k.c. mianem gwarancji zapłaty będzie mogło zostać udzielone, odpowiednio na zlecenie inwestora lub wykonawcy (generalnego wykonawcy), w formie gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, akredytywy bankowej bądź poręczenia bankowego. Wybór form, w jakich będzie mogła zostać udzielona gwarancja zapłaty, wynika z potrzeby stosowania w takim wypadku zabezpieczeń skutecznych (możliwość zaspokojenia roszczeń), a za takie należy uznać zabezpieczenia pochodzące od instytucji wiarygodnych pod względem finansowym, jakimi są banki i zakłady ubezpieczeń. Przepis dotyczący uprawnienia do żądania ustanowienia gwarancji zapłaty ma mieć charakter bezwzględnie obowiązujący, co zakłada, że nie będzie możliwe wyłączenie lub ograniczenie tego uprawnienia w drodze czynności prawnej (w tym na podstawie umowy).

Uprawniony podmiot będzie mógł żądać ustanowienia gwarancji zapłaty w każdej chwili, a więc nie tylko w chwili zawierania umowy o roboty budowlane, ale także później na każdym etapie procesu budowlanego. Istotne przy tym jest, że uprawniony podmiot będzie mógł żądać ustanowienia zabezpieczenia, które pokryje nie tylko roszczenie o zapłatę wynagrodzenia wynikającego z zawartej umowy, ale także z tytułu robót dodatkowych lub robót, których wykonanie okaże się konieczne w związku z zawartą umową. Ustanowienie zabezpieczenia jedynie na pokrycie części należnych kwot nie będzie stało na przeszkodzie do żądania przez podmiot na rzecz, którego zostało ono ustanowione, zabezpieczenia do pełnej kwoty ustalonej w sposób określony powyżej.

Projekt przewiduje także, że koszty związane z ustanowieniem zabezpieczenia zapłaty wynagrodzenia z tytułu wykonanych robót budowlanych będą ponoszone po równo przez podmiot zobowiązany do ustanowienia tego zabezpieczenia i podmiot, na rzecz którego takie zabezpieczenie ma zostać ustanowione (odpowiednio wykonawca, bądź dalszy wykonawca lub podwykonawca). Jednocześnie podmiot uprawniony do żądania gwarancji zapłaty będzie miał prawo odstąpić od zawartej umowy, ze skutkiem na dzień odstąpienia, w przypadku gdyby w wyznaczonym przez ten podmiot terminie, nie krótszym niż 30 dni, podmiot zobowiązany nie przedłożył gwarancji zapłaty.

Czyniąc zadość zasadzie niedziałania prawa wstecz, omawiane zmiany do k.c. nie miałyby zastosowania do umów o roboty budowlane, które by zostały zawarte przed dniem wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji.

@RY1@i02/2009/210/i02.2009.210.087.002a.101.jpg@RY2@

Marcin Jasiński, radca prawny w kancelarii Gide Loyrette Nouel, specjalista prawa nieruchomości

Fot. Arch.

Marcin Jasiński

radca prawny w kancelarii Gide Loyrette Nouel, specjalista prawa nieruchomości