W umowach z konsumentami dopuszczalna wersja obcojęzyczna

18 września prezydent podpisał nowelizację ustawy o języku polskim uchwaloną 27 sierpnia 2009 r. Obejmuje ona zmianę art. 8 ustawy, którego ustęp 2 i 3 zakwestionował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 września 2005 r. (sygn. akt K 38/04).

Trybunał uznał, że pozostawienie stronom swobody w ustaleniu, która z wersji językowych dokumentu będzie stanowiła podstawę wykładni, oznacza, że językiem kontraktu staje się język obcy. Dokonany w ten sposób wybór języka obejmuje wszelkie konsekwencje z tym związane - zarówno wykładnię dokumentu zawierającego treść ustaleń stron, jaki i język wszelkich innych dokumentów towarzyszących umowie oraz język komunikacji dotyczący dalszych relacji stron.

Trybunał Konstytucyjny zauważył też, że zakres zakwestionowanego przepisu nie został ograniczony podmiotowo. Dotyczył on zarówno relacji między osobami, dla których język polski nie jest językiem ojczystym, jak i tych relacji, w których dla obu lub jednej ze stron jest on językiem ojczystym. W konsekwencji, nawet gdyby konsument lub pracownik znał wyłącznie język polski, nie stanowiłoby to przeszkody do dokonania wyboru języka kontraktu na rzecz języka obcego.

Trybunał uznał, że chociaż wybór języka umowy wynika z zasady swobody umów, podpartej konstytucyjną zasadą wolności (art. 31 ust. 1) oraz wolności gospodarczej (art. 22), to poszanowanie zasady wolności umów nigdy nie przybierało w sferze stosunków prywatnoprawnych wartości absolutnej.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego istnieje taki typ formalnych ograniczeń wolności umów, którego celem jest przywrócenie osłabionej, ze względu na nierównorzędną pozycję stron, równowagi kontraktowej. Takie rozwiązania są typowe dla obrotu konsumenckiego ze względu na słabszą pozycję konsumenta w porównaniu z profesjonalistą. A jeszcze dalej rozwiązania takie idą w stosunkach pracy.

Zmiana ustawy o języku polskim polega na zmianie ust. 1 art. 8. Zgodnie z jego nowym brzmieniem - dokumenty, w tym z udziałem konsumentów i umowy z pracownikami, sporządza się w języku polskim. Od zasady tej są wyjątki wprowadzone przez dodany ust. 1a i 1b w art. 8 . Zgodnie z nimi dokumenty dotyczące obrotu z udziałem konsumentów oraz z zakresu prawa pracy będą mogły być jednocześnie sporządzane - obok wersji polskiej - w wersji lub wersjach obcojęzycznych. Podstawą ich wykładni będzie wersja w języku polskim, jeżeli osoba świadcząca pracę lub konsument będą obywatelami polskimi.

Umowa o pracę lub inne dokumenty z zakresu prawa pracy, a także umowa, której stroną będzie konsument lub inne niż umowa dokumenty sporządzane w obrocie z udziałem konsumentów będą mogły być sporządzane w języku obcym, na wniosek osoby świadczącej pracę lub konsumenta, władających tym językiem, niebędących obywatelami polskimi, pouczonych o prawie sporządzenia umowy lub innego dokumentu w języku polskim.

Teresa Siudem

teresa.siudem@infor.pl

z 27 sierpnia 2009 r. o zmianie ustawy o języku polskim.

popisał prezydent. Wejdzie w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.