Jak osoba fizyczna może skutecznie zabezpieczyć udzieloną pożyczkę

Pożyczając drobne kwoty, nie musimy na piśmie zawierać umowy pożyczki. Jeżeli jednak wartość pożyczki jest wyższa niż 500 zł, to warto spisać umowę. W umowie należy dokładnie określić interesy obu stron: wierzyciela i dłużnika. Pożyczkodawca, czyli wierzyciel, stwierdza, że zobowiązuje się do przeniesienia na własność pożyczkobiorcy, czyli dłużnika, określonej kwoty. Strony określają termin i sposób zwrotu pożyczonej kwoty, na przykład czy cała kwota ma zostać zwrócona jednorazowo, czy w ratach. Przy zwrocie w ratach należy podać liczbę rat oraz ich wysokość. Jeżeli strony nie określą terminu zwrotu pożyczonej kwoty, to wówczas dłużnik musi zwrócić ją w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu jej przez wierzyciela. Przy pożyczkach długoterminowych wierzyciel może dodatkowo zabezpieczyć swoje interesy, umieszczając w umowie klauzulę waloryzacyjną albo zobowiązać dłużnika do zapłaty odsetek. Jeżeli takiego obowiązku nie wprowadził, to wówczas pożyczkobiorca zwraca kwotę nominalną bez oprocentowania. Gdyby zaś opóźnił się i w określonym terminie pożyczki nie zwrócił, to pożyczkodawca ma prawo domagać się od niego odsetek za zwłokę.

Interesy wierzyciela może zabezpieczyć poręczyciel. Wierzyciel powinien zawrzeć z nim umowę poręczenia i zobowiązać się do zapłaty pożyczki wówczas, gdy nie zapłaci dłużnik. W razie zamieszczenia w umowie pożyczki klauzuli waloryzacyjnej poręczyciel płaci wymaganą kwotę po waloryzacji dokonanej zgodnie z zapisem w umowie. Podobnie jest z wprowadzonym do umowy obowiązkiem zapłaty odsetek.

Oświadczenie poręczyciela powinno zostać złożone na piśmie pod rygorem nieważności. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, to wierzyciel powinien o tym zawiadomić poręczyciela. Z kolei poręczyciel zawiadamia dłużnika o tym, że spłacił dług. Gdyby tego nie zrobił, a dłużnik zobowiązanie wykonał, to nie może domagać się od dłużnika zwrotu tego, co sam wierzyciel zapłacił, chyba że dłużnik działał w złej wierze. O złej wierze można mówić wówczas, gdy dowiedział on o spłaceniu długu przez poręczyciela.

Natomiast wówczas, gdy poręczenie zostało udzielone za wiedzą dłużnika, powinien niezwłocznie zawiadomić poręczyciela o zapłacie długu. Jeżeli tego nie zrobi, to poręczyciel, który zaspokoił wierzyciela, może żądać od dłużnika, aby zwrócił to, co zapłacił, chyba że działał w złej wierze.

Pożyczkę można też zabezpieczyć zastawem. Wierzyciel nawet będący osobą fizyczną ma wyboru dwa rodzaje zastawów: rejestrowy i tzw. cywilny, uregulowany w przepisach prawa cywilnego. Różnią się przede wszystkim tym, że przedmiot zastawu cywilnego zostaje przekazany wierzycielowi, natomiast przedmiot zastawu rejestrowego nadal pozostaje we władaniu dłużnika. Obie zawierane są w celu zabezpieczenia określonej wierzytelności na przedmiot zastawu.

Przedmiotem zastawu cywilnego mogą być rzeczy ruchome i prawa, jeżeli są zbywalne. Zastaw może zabezpieczać nie tylko roszczenie, ale również odsetki. Umowa zastawu może zostać poszerzona i na przykład regulować sprawę pożytków, które przynosi rzecz obciążona zastawem, gdy na przykład wierzyciel pobierał pożytki, sprzedając mleko od krowy, która stanowi przedmiot zastawu.

W umowie zastawu można przyznać wierzycielowi uprawnienie, aby te pożytki pobierał i zaliczał na poczet zabezpieczonej wierzytelności. Natomiast po wygaśnięciu zastawu ma on obowiązek wyliczyć się przed zastawcą z tych pożytków, na przykład przedstawiając rachunek za ich sprzedaż. Jeżeli pożyczka ma być zwrócona wraz z odsetkami, to zastaw również zabezpiecza te odsetki. Zastaw wygasa po zwrocie pożyczki wraz z odsetkami i kosztami. W takim przypadku dodatkowe zabezpieczenie roszczenia o odsetki i zwrot nakładów powinno być ujęte w umowie o ustanowienie zastawu.

Umowę poręczenia, pod rygorem nieważności, należy sporządzić na piśmie

Tak sporządzona umowa zabezpiecza pieniądze wierzyciela