Kiedy i jak można wnieść skargę do sądu konsumenckiego

Po zakupie wadliwego towaru, czyli niezgodnego z umową, można zareklamować go w ciągu dwóch lat od dnia jego wydania. Skargę należy złożyć najlepiej na piśmie najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od chwili wykrycia wady. Przekroczenie tych terminów spowoduje, że konsument traci przysługujące mu uprawnienia do składania reklamacji.

Konsument ma prawo zareklamować zakupione rzeczy używane i przecenione, pod warunkiem że sprzedawca nie uprzedził go, że obniżenie ceny nastąpiło z powodu tej wady, na którą on się teraz powołuje. Gdyby przyczyną obniżenia ceny była inna wada, to konsument ma prawo ją zareklamować.

Przedsiębiorca, któremu nabywca złożył reklamację towaru niezgodnego z umową, powinien w ciągu 14 dni ustosunkować się do żądań reklamującego i doprowadzić towar do zgodności z umową przez nieodpłatną naprawę, wymianę na nową rzecz, zwrot zapłaconej ceny albo obniżenie jej.

Obniżenia albo zwrotu ceny kupujący ma prawo domagać się wówczas, gdy sprzedawca nie naprawił rzeczy lub nie wymienił jej na nową w odpowiednim czasie, lub gdy naprawa albo wymiana naraziłaby kupującego na znaczne niedogodności.

W razie wymiany zareklamowanej rzeczy na nową termin do złożenia reklamacji biegnie na nowo. Natomiast kupujący nie może od umowy odstąpić i domagać się zwrotu całej zapłaconej ceny wówczas, gdy niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową jest nieistotna.

Gdyby w ciągu 14 dni sprzedawca nie ustosunkował się do złożonej reklamacji i żądania doprowadzenia rzeczy do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę lub wymianę na nową, to wówczas przyjmuje się, że uznał roszczenie kupującego za uzasadnione.

W razie nieuznania reklamacji przez sprzedawcę konsument może dochodzić roszczeń przed sądem: konsumenckim lub powszechnym (wydział cywilny) lub zwrócić się do inspekcji handlowej o przeprowadzenie mediacji.

Stałe polubowne sądy konsumenckie rozpatrują spory o prawa majątkowe, które wynikają z umów sprzedaży produktów i świadczenia usług zawartych między konsumentami a przedsiębiorcami. Można do nich kierować sprawy, których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 10 tys. zł, z wyjątkiem Sądu Konsumenckiego w Warszawie, który rozpatruje je bez względu na tę wysokość.

Konsument, którego reklamacja nie została uznana przez sprzedawcę lub została rozpoznana niezgodnie z jego żądaniem, ma prawo złożyć wniosek do sądu konsumenckiego o rozpoznanie sprawy przez ten sąd.

Wniosek można napisać odręcznie albo skorzystać z gotowego formularza, który otrzyma w sekretariacie każdego sądu konsumenckiego. Wystarczy wówczas wypełnić gotowy formularz.

Do wniosku dołącza się załączniki, na przykład formularz złożonej reklamacji towaru niezgodnego z umową i odpowiedź sprzedawcy oraz odpis wniosku, który traktowany jest także jako załącznik.

Zanim dojdzie do rozprawy, na której zostanie rozpoznana sprawa, przewodniczący sądu wstępnie zbada go. Oceni też, czy wniosek dotyczy sporu, który może zostać rozpoznany przez ten sąd. Gdyby sprawa była wyłączona z zakresu właściwości sądu, to wówczas przewodniczący pozostawia wniosek bez rozpatrzenia.

Przewodniczący może też dopatrzyć się braków formalnych we wniosku. Na przykład wnioskodawca nie oznaczy albo niedokładnie oznaczy strony bądź przedmiot sporu, nie podpisze wniosku albo nie dołączy jego odpisu. Wtedy przewodniczący wzywa wnioskodawcę, aby w ciągu tygodnia od dnia doręczenia wezwania uzupełnił wniosek. Gdyby w tym czasie braki nie zostały usunięte, przewodniczący zwróci wniosek stronie, która go złożyła.

Przewodniczący po zbadaniu wniosku może uznać, że nie ma on żadnych braków i wówczas nada sprawie dalszy bieg. Odpis wniosku doręczy wówczas stronie przeciwnej i wezwie ją do złożenia odpowiedzi i oświadczenia, czy zgadza się na rozstrzygnięcie sporu przez sąd konsumencki oraz będzie respektował wydane orzeczenie. Strona przeciwna ma na to tydzień, licząc od dnia doręczenia jej odpisu wniosku.

Sąd konsumencki nie rozpozna sprawy wówczas, gdy druga strona nie złoży w terminie odpowiedzi na wniosek albo nie wyrazi zgody na rozpatrzenie jej przez ten sąd. W takim przypadku przewodniczący zwróci wniosek wnioskodawcy i poinformuje go o przyczynie zwrotu. Wnioskodawca ma prawo wówczas wnieść pozew do sądu powszechnego (wydział cywilny), ponieważ do rozpoznania sprawy przez ten sąd nie jest potrzebna zgoda pozwanego.

Przewodniczący powinien obie strony zawiadomić o terminie rozprawy i wezwać je, aby w ciągu tygodnia od doręczenia im zawiadomienia wyznaczyły do składu orzekającego po jednym arbitrze z listy sądu, na której znajdują się stali arbitrzy. Są to osoby, które na arbitrów zostały wyznaczone przez organizacje konsumentów i przedsiębiorców i zostały na tę listę wpisane.

Skład orzekający w sądzie konsumenckim składa się z trzech osób: dwóch arbitrów wskazanych przez obie strony oraz superarbitra. Strony nie muszą być obecne na rozprawie. Jednak przed rozpoczęciem rozprawy nieobecna strona może usprawiedliwić swoją nieobecność i domagać się nieprzeprowadzenia jej podczas tej nieobecności.

Rozprawa jest jawna. Podczas niej najpierw głos zabiera wnioskodawca, a potem druga strona. Przez cały czas trwania rozprawy superarbiter nakłania strony do zawarcia ugody.

Podczas rozprawy może też zostać dopuszczony dowód z opinii rzeczoznawcy. Na poczet tej opinii sąd pobiera zaliczkę od strony, która dowód zawnioskowała. Zaliczka jest przeznaczona na pokrycie wydatków związanych z wydaniem opinii przez rzeczoznawcę. Gdyby zaś obie strony domagały się przeprowadzenia określonych czynności, to wówczas sąd dopuści je z urzędu, a konsument i przedsiębiorca poniosą koszty.

Po zamknięciu rozprawy i odbyciu narady przez arbitrów i superarbitra zostaje wydany wyrok. Narada odbywa się w trybie niejawnym, a wyrok zapada większością głosów w ciągu trzech dni od zamknięcia rozprawy. W 14 dni od wydania wyrok powinien zostać doręczony stronom za pokwitowaniem.

Przed sądem konsumenckim strony mogą zawrzeć też ugodę. Sąd powszechny może stwierdzić wykonalność ugody lub wyroku, który wydał sąd konsumencki, i wówczas będą one miały taką samą moc prawną jak wyrok sądu powszechnego.

Od wyroku sądu konsumenckiego strony nie mogą odwołać się do II instancji. Natomiast każda z nich może złożyć skargę do sądu powszechnego i domagać się uchylenia orzeczenia.

Skargę trzeba wnieść w ciągu trzech miesięcy od doręczenia wyroku i wskazać przyczynę uzasadniającą żądanie uchylenia orzeczenia. Przyczyny mogą być następujące:

● brak zapisu na sąd polubowny,

● nieważny, bezskuteczny zapis albo taki, który utracił moc,

● nienależyte zawiadomienie strony przez co była pozbawiona możliwości obrony swoich praw,

● wyrok dotyczył sporu nieobjętego zapisem na sąd polubowny albo wykraczał poza zasięg zapisu,

● nie zachowano wymagań co do składu sądu,

● wyrok uzyskano za pomocą przestępstwa albo podstawą wyroku był dokument podrobiony lub przerobiony,

● w tej samej sprawie między tymi samymi stronami zapadł już prawomocny wyrok sądu,

● spór nie mógł być rozstrzygnięty przez sąd polubowny,

● wyrok jest sprzeczny z zasadami porządku prawnego.